Yapay zekâya yatırım yapmak için geç mi? Yoksa fırsatlar devam ediyor mu? | Araştırma Notları #31

0:59O da yapay zekaya yatırım treni kaçtı mı? Yatırım fırsatları devam ediyor mu? Yani kaçmadıysa yapay zekaya nasıl yatırım yapabilirim? Biliyorsunuz, yapay zeka bilançolarda, haberlerde ya da internetteki çeşitli platformlarda giderek daha da fazla konuşulan bir konu haline geldi.

1:17Bu teknolojinin büyüme potansiyeli özellikle Nvidia gibi yapay zeka modellerini çalıştırmak için kritik öneme sahip özel çipler üreten şirketler öncülüğünde hisseleri yeni zirvelere taşıyor. Analistlere göre eğer Nvidia, yapay zeka yatırım yapmanı ilk basamağını temsil ediyorsa, sonraki basamaklarda yapay zeka ile ilgili altyapıyı inşa eden diğer şirketler hakkında olacak. Yine ilerleyen basamaklara baktığımızda şirketlerin ürünlerine yapay zekayı entegre ederek gelirlerini arttırmasıyla ilgili bir trend beklenirken, bu merdivenin en son basamağı da şirketlerin verimlilik kazanımı için yapay zekayı nasıl kullandıkları olacak. Yine günümüzde sıkça tartışılan bir konu, yapay zeka bir balon mu?

2:02diye çok fazla soru var çünkü birden hızlı bir rally takip ettiğimiz için. Şimdi baktığımız araştırmalara yatırımcıların yapay zekaya dair ilimserliği 2000 ve 2021'deki kadar yüksek değil. Burada özellikle 2000 yılında endeksale teknoloji balonu olduğunu hatırlatmakta fayda var. Yetimcilerin beklediği uzun vadide ortalama kar büyümesi yıllık %11 seviyesinde şu an ve bu orana baktığımızda uzun dönem ortalaması olan %9'un üzerinde olduğunu söyleyebiliriz %11'in.

2:33ama 2000 yılındaki o teknoloji balonu dönemindeki %16'lık zirveye ve 2021'deki Covid-19 sonrası halindeki %13'lük orana göre %11'lik beklenti nispeten sınırlı kalıyor diyebiliriz. Yine yatırımcıların ilimserliğini ölçmek için analistlerin büyüme tahminlerini de inceleyebiliriz. En büyük 10 teknoloji şirketi için konsensüs büyüme tahminleri %11 kar büyümesi sağlanması beklenen S&P 500'e göre %15 ile daha iyimser görünüyor ama teknoloji balonu döneminde görülen yani 2000 yılında görülen %24 büyüme tahminlerinin hala altında olduğunu söyleyebiliriz. Baktığımızda ortalama 10 büyük teknoloji şirketinin analistlerin konser süs tahminlerine göre 3 yıl içinde hisse başına %15'lik kar büyümesi sağlaması bekleniyor.

3:23Ayrıca şunu da eklemek istiyorum, bu teknoloji hisselerinin mevcut değerlemeleri önceki dönemlere göre o kadar da gerilmiş görünmüyor. En büyük 10 şirket 28 fk oranı ile işlem görüyor ve bu 2000'lerdeki teknoloji balon döneminde 52 fk ve 2021 sonlarında ulaşılan 43 fk ile karşılaştırdığımıza daha düşük bir fk oranı. Yapay zeka dediğimizde aklımıza ilk gelen hisse Nvidia oluyor. Ki Nvidia 2023 başından bu yana yatırımcısına %500'den fazla getiri sağladı.

3:55Dolar bazında %500'den fazla getiri sağladı. Dikkat çekici olan ise şirketin bu getirilerin tamamı kar büyümesiyle sağlamış olması. Yani Nvidia'nın FK oranına baktığımızda 2023 başından bu yana o kadar getiri sağlamasına rağmen FK oranı sabit şekilde hareket ediyor. Yatay bir seyir izliyor.

4:14Peki Nvidia dışında yapay zeka ile ilgili hangi şirketler var diye baktığımızı burada aslında sektör olarak incelemek lazım. Yine Nvidia'ya ek olarak yarı iletken yani çip tasarlayan ve üreten şirketler öne çıkabilir. İşte AMD gibi, Intel, Qualcomm, Texas Instruments, Broadcom, Micron veya Analog Devices gibi şirketler öne çıkabilir. Bunun dışında bulut sağlayıcı şirketler Amazon, Microsoft, Google, IBM, Oracle, Salesforce, SAP, Adobe gibi bulut sağlayıcı şirketleri veya bilgisayar üretici şirketler işte Cisco, Arista Networks, NetApp, Dell, HP gibi şirketler.

4:53Buna ilk olarak veri merkezi şirketleri ki podcast'in ilerleyen dakikalarında veri merkezi şirketlerinden daha detaylı da bahsetmek istiyorum. Bu şirketlere baktığımıza da yine Acunix, Logical Reality ve Cyrus One gibi şirketler karşımıza çıkıyor. Buna ek olarak bir de tabii ki siber güvenlik şirketleri öne çıkabilir. Bunlarla baktığımızda Crossride, Palo Alto Networks, Fortinet, Checkpoint Software, Okta, Cloudflare gibi siber güvenlik şirketleri de yapay zekanın bu trendinden faydalanabilecek şirketler arasında sayılabilir.

5:29Bir de tabii ki kamu hizmetleri şirketleri var. Neden? Çünkü yapay zeka çok ciddi bir enerji tüketimi sağlıyor. Bu yüzden kamu hizmetleri şirketlerine baktığımızda NextEra, Duke, Sofren, American Electric Power ya da Dominion XL gibi enerji şirketlerinin de buradaki trendten faydalanması beklenebilir diyebiliriz.

5:51Bu şirketlerin hisse performanslarının sahi değişkenlik gösterdiği söylenebilir. Örneğin, chip şirketleriyle siber güvenlik şirketleri önemli getiriler sağlasa da veri merkezleri dolayısıyla artan elektrik talebinden fayda sağlaması beklenen kamu hizmetleri hisseleri çok da fazla getiri sağlamadı. Diğer yandan yapay zekayı ürünlerine entegre edebilen yazılım ve bilişim gibi sektörlerdeki şirketler yapay zekadan yararlanabilirken geriye kalan şirketler de bilanço sonrası yaptıkları açıklamalarda yapay zekayı nasıl kullanabileceklerini yatırımcılara açıklamaya başladılar. Factset'in yaptığı bir araştırmaya baktığımızda, burada Bilancio sonrasında yapay zeka ifadesini kullanan şirket sayısının rekor kırdığını takip ediyoruz.

6:3515 Mart'la 23 Mayıs aralığında, Bilancio sonrası açıklamalar incelendiğinde, S&P 500'e işlem gören 500 şirketin 199'u yapay zeka ifadesini kullanmış. Yine bu 199 şirketi incelediğimizde yapay zeka ifadesini en çok kullanan şirketler Metaplatforms, Nvidia ve Microsoft olarak karşımıza çıkıyor. Son olarak tüm bu yapay zeka ürünlerini kullanarak verimlilik sağlayabilen şirketlerin de öne çıkması beklenebilir. Özellikle yazılım ve hizmet sektörlerindeki yüksek iş gücü maliyetlerinin yapay zeka integrasyonu ile optimize edilmesi şirket marjlarını destekleyebilir.

7:14Bilanço sonrası açıklama yapan yapay zeka ile ilgili verimliliğini artıran şirketlerin ifadelerine baktığımızda bu şirketlerin %30'unun teknoloji, yazılım ve hizmet sektörlerindeki şirketler olduğu dikkat çekiyor. Bu da aslında bizlere yapay zekanın üretkenliğini artırmadık önemi ve gelecek potansiyelini ve de şirket yönetimlerinin bu potansiyeli benimseme konusunda istekli olduğunu bize gösteriyor. baktığımızda günümüzde yapay zeka ilimserliğini Nvidia kadar yansıtan pek şirket yok. Ama yapay zekanın gelecekte benimsenme hızı arttıkça bu alana yapılan harcamalarında artması beklenebilir.

7:53Özellikle Nvidia gibi yarı iletken şirketlerin üretimlerini bu alana kaydırmasıyla Nvidia'nın domine ettiği pazardan pay alması ve yapay zeka rally'sinden faydalanması beklenebilir. Bu da endekste yaşanan yapay zeka rally'sinde tabii ki yeni bir dönem anlamına gelir. Şöyle bir hatırlatma yapmak istiyorum, Nvidia bu yıl pazar payını kuvvetlendirmek için ve müşteri taleplerine cevap verebilmek için H200 ve Blackwell çiplerinin lansmanını gerçekleştirmişti. Yine Nvidia'nın son bilançosu incelendiğinde gelirlerin büyük çoğunluğunun H100 çiplerinden sağlandığını görüyoruz.

8:29ve bu yıl içinde H200 ve Blackwell çiplerinin de gelirde katkı sağlaması bekleniyor. Baktığımızda Nvidia H200 çiplerini bu yılın ikinci yarısında Blackwell çiplerinin de yılın sonunda sevkiyata başlayacağını söylüyor. Özellikle en son çıkan Blackwell çiplerinin mimarisinin H100 çiplerine göre 4 kata kadar daha hızlı eğitim sunabildiği düşünüldüğünde, yapay zeka parametrelerindeki büyüme, yapay zeka pazarındaki %200'lük bir potansiyeli işaret ediyor ki bu da şirketin veri merkezi gelirlerine destekleyici bir etkiye sahip olabilir. Yine bir araştırmaya baktığımızda geçen yıl 64 milyar dolar olan üretken yapay zeka harcamalarının bu yıl %100 artışla 128 milyar dolara ve 2032 yılına kadarsa yaklaşık 1,5 trilyon dolara kadar yükselmesi bekleniyor.

9:22Yani bu da aslında bize gösteriyor ki yapay zeka rallisinin henüz başında görünüyoruz. Sektörleri incelerken veri merkezlerinden ve enerji talebinden bahsedeceğimi söylemiştim. Araştırmalara göre yapay zeka teknolojilerinin artan kullanımı 2030 yılına kadar veri merkezlerin enerji talebini %160 kadar artıracak. Yani örnek vermek gerekirse chat GPT bir soru sormak Google'da bir arama yapmaktan yaklaşık 10 kat daha fazla elektrik tüketiyor ve bunun da elbette Amerika, Avrupa ve dünya genelinde enerji tüketiminde önemli değişikliklere yol açması Son yıllara baktığımızda verim merkezlerinin enerji ihtiyacı sabit seyrederken, yapay zekanın yükselişle birlikte bu durumun da değişmeye başladığını görüyoruz.

10:08Özellikle Goldman Sachs'a göre verim merkezleri şu anda dünya genelinde toplam enerjinin %1'ini %2'ni kadar tüketiyor ve bu oranın 2030 yılına kadar %3'e %4'e kadar çıkması bekleniyor. Yani Amerika ve Avrupa'daki bu enerji talebi artışı nesiller boyu görülmemiş bir elektrik tüketim artışını da tetikleyebilir. Bu süreçte veri merkezlerinin karbondioksit emisyonları da 2030 yılına kadar iki katına çıkabilir. Yine araştırmalara baktığımızda 2020 yılından beri veri merkezlerinde enerji verimliliği kazanımları azalırken enerji tüketiminin arttığı izleniyor.

10:45Goldman Sachs, veri merkezlerinin enerji tüketiminin 2023 ile 2030 yılları arasında yılda 200 kWh artacağını tahmin ediyor. 2028 yılında ise yapay zekanın veri merkezlerinin enerji talebinin yaklaşık %19'unu oluşturması bekleniyor. Yani 2022 ile 2030 yılları arasında enerji talebinin yaklaşık %2,5 kadar artması ve bu artışın yaklaşık %1'inin direkt olarak veri merkezlerinden kaynaklanması öngörülüyor. Avrupa tarafına baktığımızda Avrupa'da son 15 yılda enerji talebi krizler, Covid-19 veya Rus-Ukrayna savaşı gibi büyük darbeler aldı ama baktığımızda veri merkezlerin yaygınlaşması Avrupa'nın da 2023 ile 2033 yılları arasında güç talebinin %50 artmasında etkili olabilir.

11:38Günümüzde dünya genelindeki veri merkezlerin yaklaşık %15'i Avrupa'da bulunuyor bu arada. 2030 yılına geldiğimizde bu veri merkezlerin enerji ihtiyacı Portekiz, Yunanistan ve Hollanda'nın toplam enerji tüketimine eşit olacak. Dolayısıyla Avrupa'nın eski güç şebekesini modernize etmek için önemli yatırımlar gerekecek. analistler önümüzdeki 10 yılda enerji iletimi ve dağıtımı için yaklaşık 800 milyar euro ve güneş, rüzgar, deniz üstü rüzgar enerjisi için de yaklaşık 850 milyar euroluk yatırım yapılmasını bekliyorlar.

12:13Sonuç olarak toparlamak gerekirse yapay zekanın aslında henüz daha ilk evrelerindeyiz. Evet Nvidia şu an bu görünümü fazlasıyla yansıtsa da Nvidia'nın dışındaki şirketler, sektörler hatta yani ülkeler enerji talebi ve kripto paralar gibi çok fazla zincirden oluşuyor bu yapay zeka talebi. Dolayısıyla uzun vadede yapay zekayı hayatımızın ve yatırımlarımızın her alanında göreceğiz gibi görünüyor. Podcastımızın sonuna yaklaşırken klasik hatırlatmamızı da yapmak isterim.

12:45Bu podcastta konuştuklarımızın hiçbiri bir yatırım tavsiyesi değildi. Umarım faydalı olmuştur. Gelecek hafta başka bir konuyla tekrar görüşmek üzere. Kendine çok iyi bak.