Hisse geri alımlarını nasıl değerlendirmek gerek? | Araştırma Notları #21

1:12Bunu artık hepimizin öğrendiğini tahmin ediyorum. Ama bu şirketler yatırımcılarını ödüllendirmek için nakdi temettü dışına da dağıtabilir. Tıpkı hisse geri alım programı açıklamak gibi hisse geri alımları aynı temettü gibi şirketin elindeki fazla nakdi kullandığı ve yatırımcısının ödüllendirdiği bir yöntem. Peki nasıl gerçekleşiyor bu geri alım?

1:33Bortada işlem gören bir şirket kasasındaki nakli kullanarak kendi hisselerini tıpkı bir yatırımcıymış gibi sizin benim gibi tıpkı işlem gören hisselerini piyasadan direkt alıyor, tahtı üzerinden alıyor aslında. Ve bu sayede şirket hisse fiyatını destekleyerek elindeki fazla nakli de yatırımcılarına dolaylı olarak dağıtmış oluyor. Genellikle şirketler yönetim kurulu toplantılarının bir sonucu olarak geri alım programı açıklarlar. Yönetim kurulu toplantıda hisse geri alımı için ne kadar fon kullanılacağı, kaç lot hissenin geri alınacağı ve programın ne kadar süreceğine ilişkin detayları belirler ve sonrasında da özellikle yurt iç piyasalarda gördüğümüz gibi bu sonuçlar kapa bildirilir.

2:15Peki şirketler bunu neden yapar, neden hisselerini geri alıyorlar? Bunun ana nedeni aslında hissedarlar için değer yaratmaktır. Hissedar değerin artması aynı zamanda hisse fiyatın değerinde artması anlamına geliyor. Çok tipik bir ekonomik denklem olarak düşünürsek Şirket kendi hisselerini piyasadan satın alarak aslında hisse arzını kısmış oluyor ve kendi hisselerini talep göstererek buradaki talebinde yükselmesini sağlıyor.

2:42Yani talep arttıkça arzda kısıldıkça hisse fiyatları değer kazanıyor. Buna ek olarak bir şirketin hisselerinin piyasadaki işlem değerinden geri alması, yatırımcılarda demek ki şirket hisse fiyatının ucuz olduğunu düşünüyor ki buradan maliyetleniyor. O zaman ben de buradan maliyetlenebilirim. Demek ki şirket hisse fiyatının hak ettiği yerde olmadığını düşünüyor ve buradan kar edebileceğini düşünüyor gibi algılarla da yatırımcıların ilgisini çekiyor.

3:09Ars Talep dedim ama belki kafanız karışmış olabilir. O yüzden biraz daha somutlaştırmak istiyorum olayı. Bir pasta düşün ve bu pasta senin en sevdiğin çeşitten yapılmış. Diyelim ki çikolatalı.

3:20Hazırladığın bu çikolatalı pastayı bir arkadaşın partisine götürdün ve herkes tabağına bir dilim, iki dilim aldı. ama sonra bir bakıyorsun pastanın çoğu gitmiş ve masada sadece birkaç dilim kalmış ve o an diyorsun ki ben bu pastayı çok seviyordum bu pasta çok lezzetli keşke tabağıma daha fazla alsaydım deyip kalan dilimleri de tabağına almaya başlıyorsun İşte şirketlerin hisse geri alımı yapması da böyle bir şey aslında. Şirketler piyasada dolaşımda olan kendi hisselerini satın alarak tıpkı o pastanın geri kalan dilimlerini topluyorlar. Bu hamleyle geriye kalan hisse dilimlerinin değerini arttırıyor ve bu pastayı ben yaptım en lezzetli kısmını da ben almalıyım diyerek kendi değerlerine değer katıyorlar.

4:06Ve bu süreçte pastanın yani şirketin hisselerinin piyasadaki dilim sayısı azalıyor. Yani arz azalıyor. Böylece kalan dilimler yani hisseler daha değerli hale geliyor. Ve tabii ki bu pastanın tadını en çok bilen ve onu en çok arzulayan yani şirketin kendisi bu durumdan en çok memnun olan oluyor.

4:28Yani geri alımın aslında avantajları var. İlki dediğimiz gibi hisse fiyatının doğrudan artmasına destek oluyor. Çünkü yönetim kurulu şirketin hisselerin değerinin düşük olduğunu düşünebilir ve bu da onları geri alım programı açıklamaya teşvik edebilir. Ek olarak yatırımcılar geri alım programını şirketin kendine güvendiği ifadesi olarak algılayabilir.

4:49Çünkü şirketler değer kaybetmesini beklediği bir hisseyi neden geri satın almak istesin ki diye düşünebilir yatırımcılar. Bir diğer avantajı vergisel olarak temettüden daha avantajlı. Çünkü temettü ödemeleri vergilendirilirken artan hisse değerleri vergilendirilmiyor. Özellikle Borsa İstanbul'da GYO şirketlerini hariç tutarsak temette ödemelerin %10'u stopaj vergisi oluyor.

5:13Ama yatırımcı açısından hisselerini şirkete geri satan bir hissedar sermaye kazançları vergisi gibi vergiler ödeyebilirken satmayan hissedarlar hisseler değer kazanırken ek bir vergi ödemezler. Geri alımların temetkiye göre bir avantajı daha, geri alımlar temetkilere göre daha esnek. Çünkü temeti ödeyeceğini veya temetlisini artıracağını açıklayan şirketler, yatırımcılarına bir söz verdiği için uzun vadede temeti ödemelerini sürdürmek zorundalar. Şirket ileride temeti ödemesini kısması ve durdurması durumunda daha düşük hisse değerleri ve mutsuz yatırımcılarla karşılaşabilme riski taşıyor çünkü.

5:52Diğer yandan hisse geri alımları tek seferlik olduğu için şirketin yatırımcılarına kasadaki nakli dağıtmanın daha esnek bir yöntemi olarak kabul edilebilir bu. Yani hisse geri alımları yatırımcılara avantajlar sağladığı kadar şirkete de avantaj sağlar çünkü şirket geri aldığı hisseleri sattığında yükselen hisse değeri sayesinde kar elde etmiş olur. Peki asıl soru geri alım programlarını nasıl değerlendirebilirim? Eğer bir hisse geri alımın iyi haberi olup olmadığını merak ediyorsan şöyle düşün.

6:23Diyelim ki şirket iyi durumda, kasasında bol nakdi var ve şirket hisseleri olması gereken değerin altındaysa o zaman bir geri alım programı hissederler için olumlu olabilir. Ama eğer şirket bu nakdi kendi içindeki faaliyetlerin yatırımlarına arge harcamalarına ve gelecekteki büyümesine yatırım yapmak yerine hisse geri alıyorsa bu karar hisse performansı ve şirketin finansal sağlığı için olumsuz değerlendirilebilir. Diğer yandan eğer şirketin hisseleri aşırı değerlenmişse kasadaki bu nakdin hisse geri alımı yerine olası kötü günler veya ani gelişen yatırım fırsatları için saklaması daha mantıklı bir karar olarak gizlenebilir. Hatta burada bir örnek vermek istiyorum.

7:07Borsa İstanbul'da yeni halkarız olan bir şirket Abrotect, Abrot kodu. Yanlış hatırlamıyorsam Kasım aylarında halkarız olmuştu ve 5,21 TL'den halkarız olan şirketin hisseleri en yüksek 47,24 TL'ye kadar yükselmişti. Yatırımcılar hissenin adil değerinin kaç olması gerektiğini tartışırken şirket 20 Şubat'ta geri alım programını açıkladı ve 1 Mart'ta hisselerini yatırımcılardan satın almaya başladı. Ama baktığımızda ilk geri alımın yapıldığı tarihten bu yana hisseler dün seans kapanışı itibariyle %6'dan fazla değer kaybetmişti.

7:47Bugün de en son baktığımda hisselerin günlük kaybı %5 seviyelerindeydi. Yani bu ne demek oluyor? Aslında bu örnek, hisse geri alımlarının her zaman hisse fiyatlarının desteklenmeyebileceği ve yeni halkard olmuş şirketin kasasındaki nakdinin yatırımlara ayrılmasının finansal sağlık açısından daha olumlu olabileceğini gösteriyor. AgroTech'ten bu şekilde bahsetmişken Borsa İstanbul'da geri alım yapan diğer şirketlere de bakalım.

8:14Hatta şöyle bir bilgi vermek istiyorum. Borsa İstanbul'da geri alım yapan şirketlerin yer aldığı bir endeks var. Bu 15 Ağustos 2023'de işlem görmeye başladı. Borsa İstanbul Geri Alım Endeksi adı.

8:28ve baktığımızda yılbaşından bu yana yatırımcısına %18,5 getiri sağlamış. Bunu BIS100 endeks ile karşılaştırdığımızda endeksten pozitif ayrışını takip ediyoruz çünkü BIS100 endekse yılbaşından bu yana %17,5 getiri sağlamış. Bu endeks altında işlem gören tam 60 şirket var. Şimdi burada hepsini sayamam ama yoğunluğu en fazla olan 10 şirketi saymak istiyorum.

8:51Türk Hava Yolları, Sabancı Holding, Ereğli, Şişe, Türksel, Emlak Konut Gyo, Kontrolmatik, Kozaltın, Kardemirde ve Invesco Holding. Bu şirketler özellikle geri alım programlarıyla yatırımcıların dikkatini çekiyor diyebiliriz. Biraz da yurt dışı tarafa bakmak istiyorum. Çünkü yurt dışı tarafta biliyorsunuz endeksel rekor üstüne rekor kırıyor.

9:13Evet, yapay zeka realisinin etkisiyle oluyor bu ama baktığımızda aslında hisse geri alımlarının da büyük bir etkisinin olduğunu takip ediyoruz. Özellikle geçen yıl hisse geri alımlarının oldukça zayıf olduğunu takip etmiştik. Bunda FED'in yüksek faiz oranları da etkili olmuştu. Ama özellikle son bilançolardaki şirketlerin güçlü kar büyümesi bildirmesi nakit fazlalığına ve bu naktin hisse geri alımı olarak geri dönmesi olanak sağlıyor.

9:39Deutsche Bank'in bir raporuna göre bu yıl geri alım programlarının toplam büyüklüğünün 1 trilyon dolara yükselmesi bekleniyor. Bu da aslında hisse sende piyasalarına fazladan 1 trilyon dolar talebi işaret ediyor. Yine verilere göre baktığımızda S&P 500 şirketlerinin 2023'te yaşanan %3'lük kar büyümesine kıyasla 2024 %10 kar büyümesi bekleniyor. Buna karşılık Goldman Sachs'e göre de hisse geri alımlarının bu yıl en az %4 artması bekleniyor.

10:09Bilancı sezonu neredeyse tamamlanmak üzereyken ABD'li şirketler günlük ortalama 7 milyar dolarlık geri alım programı açıkladı. Bu rakam 2023'ün ilk çeyreğindeki günlük ortalama 8,2 milyar dolardan bu yana en yüksek miktar. Elbette geri alımlar yatırımcıların hisse senedi seçimlerini etkileyen birkaç faktörden biri. Soğuyan enflasyon ve güçlük almaya devam eden ekonomik büyüme yatırımcıların ve şirketlerin hisse senetlerine olan iştahını arttırdı.

10:39Fed'in yakında faiz indirimine başlayacağına ilişkin beklentiler de yatırımcıları cesaretlendirdi. Öte yandan piyasada geri alımları ilişkin bir güvensizlik de mevcut çünkü her geçen gün rekor kıran yüksek hisse fiyatları, daha pahalı değerlemeler ve yüksek kalmaya devam eden faiz oranları şirketleri geri alımlar konusunda tekrar düşürmeye itebilir. Ne demiştik? Son birkaç hafta şirketler bilanço sonrası yaptıkları açıklamalarda hisse geri alım programlarını başlattıklarını açıklıyorlar.

11:09Örneğin Wells Fargo bu yıl geçen yıla göre daha fazla hisse geri almayı planladığını, Lenner hisse geri alım planını 5 milyar dolara kadar arttırdığını ve Northrop Grumman 2024'te en az 2 milyar dolarlık geri alım yapmayı planladığını belirtti. Yine Facebook'un ana şirketi Metaplatforms hisse geri alım programında 50 milyar dolarlık bir artış yapacağını açıkladı. Ek olarak Altria Group, DuPont, Corteva'da 1'er milyar dolarlık geri alım programı açıkladılar. Burada geri alım verimliliği en yüksek 10 şirketten de bahsetmek istiyorum.

11:46ABD borsanın işlem gören geri alım verimliliği. En yüksek 10 şirket RTX, BP, Booking Holdings, Shell, DeerCo, Comcast, Lockheed Martin, Chiron ve Bristol Mayers. Evet bölümümüzün sonuna yaklaşıyoruz. Geri alımlar için oldukça hareketli geçen birkaç ayı geride bıraktık ve inanıyorum ki önümüzdeki aylarda da geri alım tekrar yatırımcıların gündeminde kalmaya devam edecek.

12:12Umarım bu bölüm açıklayıcı olmuştur. Bir sonraki bölümde başka bir konuyla tekrar görüşmek üzere. Hoşçakalın!