Parasını iyi yönetebilen şirketler | Araştırma Notları #16

1:42Dolayısıyla kendi öz sermayelerine dönüyorlar. O yüzden bu bölümde de hem ABD piyasalarında hem BİST piyasalarında sermayesiyle daha verimli işler yapabilen şirketleri yani borçlanmaya gerek kalmadan kendi parasıyla kendini yönetebilen şirketleri analiz etmek istedim. Dilersen klasik hatırlatmamızı yaparak hemen başlayalım. Bu podcast ile konuştuklarımızın hiçbiri bir yatırım tavsiyesi değildir.

2:10Şirketlerin kendi kasalarındaki paraya yani öz sermaye daha fazla ihtiyaç olduğunu söyledik şu zamanlarda. Bunu analiz etmek için aslında iki oranımız var. Biri ROIC diye görmüş olabilirsin. Return on Investment Capital yani yatırılan sermayen getirisi.

2:31Bir diğer oranımız da AROİ veya ROE diye görmüş olabilirsin. Bu da öz sermaye karlılığı diye Türkçe karşılık buluyor. Bu iki oranı inceleyerek hangi şirketlerin öz sermayesini daha verimli kullandığını takip edebiliyoruz. AROİ'si ile başlayalım.

2:48Yatırılan sermayenin getirisi demiştik. Bu oran bir şirketin yatırımlarından ne kadar iyi sonuçlar aldığını bize gösteriyor. Bir şirketin toplam yatırılan sermayesinin karlılığını ve verimliliğini ölçüyor. Böylece şirketin toplam yatırılan sermayeden ne kadar etkili bir şekilde getiri elde ettiğini gösteriyor bizlere.

3:09Böyle anlatınca belki çok terimsel kalmış olabilir, senin için anlamamış olabilirsin ama şöyle düşünmeni istiyorum. Denizin derinliklerinde bir hazine sandığı buldun ve bu sandığın çıkartılması için 100 lira ödedin. Ama sandıktan ne kadar altın çıkacağını bilmiyorsun. ROYC o sandıktan çıkan altınların yatırılan o 100 liraya oranını söylüyor.

3:30Yani aslında 100 liraya değdi mi, bu maceraya değdi mi sorusunun cevabını sana veriyor. Ya da aynısını yine sayısal loto gibi de düşünebilirsin. ROYC'e baktığımızda yani öz sermaye karlılığıysa şirketin kendi kasasındaki parayla ne kadar kar elde edebildiğini gösteriyor. Bir şirketin kendi cebinden harcadığı parayla ne kadar büyüdüğünü anlamak istiyorsan AROY'e bakabilirsin.

3:55Yüksek bir oran biz kendi paramıza harika işler başarıyoruz demektir aslında. Şöyle bir detaydan da bahsetmek istiyorum bu iki oran arasındaki bir fark. ROIC genel sermaye yapısını dikkate alıyor. Yani hem öz sermaye hem de borç sermayesinin karlılığını değerlendiriyor.

4:13ROI sadece öz sermaye için üretilen getirilere odaklanıyor. Dolayısıyla ROI genelde ROIC'den daha yüksek çıkabiliyor. Bölümün başına ne demiştik? Faiz oranları yüksek, şirketler finansmana erişmekte zorlanıyor.

4:27Faiz oranları yüksek olduğu için borçlanma maliyetleri çok yüksek. Bu yüzden kendi paralarını kullanmak zorunda kalıyorlar. Önce ABD piyasalarına baktığımızda ROYC oranı en yüksek ABD şirketleri Apple, Nvidia, Nova Nordisk, Mastercard veya Automatic Data Processing gibi şirketler karşımıza çıkabiliyor. Yine ROY tarafına baktığımızda da Oracle, Mastercard, Apple, Lockheed Martin, Nova Nordisk, yine otomatik, data processing gibi şirketlerin yine öz kaynak analizinde öne çıktığını söyleyebiliriz.

5:03Dolayısıyla bu şirketler aslında kasalarındaki parayı en verimli kullanan şirketler arasında. Biz düz tarafına baktığımızda ROIC Oranı yani hem öz sermaye hem de borçluluk oranı en efektif şekilde kullanabilen şirketlere baktığımızda başta Türk Traktör yer alıyor. Onun dışında Alfa Solar Enerji, Oyak Cimento, TÜPRaş, Enerjisa ve Doğaş gibi şirketler bu kaynakları verimli kullanıyor. Yorumu yapılabilir.

5:29Aroi tarafına baktığımızda yani sadece öz sermaye karlılığı tarafına baktığımızda yine en üstte Türk Traktör ve Alfa Solar Enerji olduğunu görüyoruz. Yine bu listede enerji sayı yer alıyor. Onun dışında Ford Otosan, İşmen, Bion, Migros ve İşgeyo gibi şirketlerinde öz kaynaklarını verimli kullanarak daha yüksek karlılık oranlarına eriştiğini söyleyebiliriz. Tabii ki aslında bilanço dönemindeyiz ve bilançolar geldikçe bu oranlarda da değişkenlik takip edilebilir.

6:01Dolayısıyla yatırımcılar yeni gelen bilançolarla birlikte bu oranları tekrar bir kontrol etmesinde fayda var diyebilirim. Yine merak eden yatırımcılar için bu şirketlerin açıkladığı bilançoların dip notlarında yüzde kaç faiz oranından borçlandıkları detayları da mevcut olabiliyor. Oraları da inceleyebilirsiniz merak ederseniz. Bugünlük bölümümüz bu kadardı.

6:25Umarım faydalı olmuştur. Bir sonraki bölümde tekrar görüşmek üzere. Hoşçakalın.