Yardım İstemeyi Ben Nerden Bileyim? #Podbee Dinlesen Duyarsın

1:30bizi sosyal olarak daha kötü duruma düşürecek bir şey gibi geliyor bize ve kırılganlığımızı açığa çıkaracak yani böyle çaresizliğimizi açığa çıkaracak aman tanrım kendi başına halledemiyor mu gerçekten bu kadar basit bir şey için bana mı sordu gibi düşünceler oluşacak gibi geliyor insanların hakkında Ve bir de borçlu olacak olma duygusu. Yani birine hemen yardım isteyeceğim, o kişi bana yardımcı olacak. Ondan sonra ben ona karşı kendimi borç altında hissedeceğim duygusu da bize hiç iyi gelmiyor. Üstelik birçoğumuzun reddedilme hassasiyeti gayet yüksek. Yani reddedileceğimizi düşünerek başladığımız için reddedilmeye dair ipuçların toplamıyla daha meyilli oluyoruz. Öyle olunca

2:14bir önemli şey isterken reddedilirsek o ilişkiye dair duygularımız da hızlıca olumsuza dönebiliyor. O yüzden ilişkiyi korumak adına bir nevi kendimizce yardım istemekten kaçınabiliyoruz. Ama baktığımız zaman yardım istemek bizi insan yapan ve aslında bugün hayatta kalmamızı sağlayan en önemli şeylerden bir tanesi. Nasıl mı?

2:34Şimdi düşündüğünüzde insanlar grup içerisinde yaşamak üzerine evrimleşmiş durumdalar. Yani bizi ilkel hayatta düşündüğünüzde, tek başımıza olduğumuzda hayatta kalabilmemiz gerçekten çok zor. Evet, bugün bireyselleşme ön plana çıkıyor. Aslında bu psikolojik sahamıza hiç iyi gelmiyor ama bu başka bir podcast'ın konusu. Bugünkü podcast'ı

2:56Bireyselliğimizi, en azından bağımsızlığımızı korurken, bireyselliğimizi demek istemiyorum ama bağımsızlığımızı korurken bir yandan da bireyselliğimizi korurken bir yandan nasıl hala insan olmanın özelliklerini sürdürebiliriz sorusuna odaklanıyorum. Şimdi düşündüğünüzde insanlar grup içerisinde yaşamaya evrimleşmişler dedim. Nasıl? Birbirimizden aslında yardım isteyerek, işleri birlikte hallederek, yani yük paylaşımı dediğimiz şeyi sağlayarak hayatta kalıyoruz. Bir de kalabalık içerisinde olduğumuz zaman riskin dağılımı da

3:33daha fazla oluyor. Yani ortada bizim başımızı belaya sokacak bir şey varsa grup içerisindeysek bunun bizim başımızı belaya sokma ihtimali daha düşük. Hep beraber paylaşıyoruz aslında bunun riskini. Öyle olunca hayatta kalma ihtimalimiz artıyor.

3:49Yük paylaşımı dediğimiz zaman ilk anlattığım kısım yük paylaşımında ne kadar çok var olan işleri paylaşırsak o kadar aslında enerjiden tasarruf ediyoruz. Yani gerçekten enerjiden tasarruf etmekten bahsediyorum bu arada ama verimlilik yani yardım istediğimiz zaman hayatımızı daha verimli hale getiriyoruz. Bir kişi üzerine uğraştığımız işi belki de birinden yardım isteyerek çok daha kısa sürede halledebileceğiz. Şimdi yük paylaşım noktasını birazcık daha açmak istiyorum. Yük paylaşım ne demek? Yani grup içerisinde yaşarken hepimizin üzerine düşen bazı görevler var değil mi? Yani mesela ilkel yaşamı düşünelim. Kimimiz yiyecekleri topluyor, kimimiz bunların hazırlığını yapıyor, kimimiz çocuklarla ilgileniyor, kimimiz barınma koşullarımızla ilgileniyor. Belki bugün bunları canlandırmak zor gözümüzde ama dönüp baktığımızda aslında hala imece usulü yaşayabiliyoruz da. Hele de aslında böyle yaşamayı başardığımızda birçok şey kolaylaşıyor. Yani eğer komşularımızla veya işte aynı sokakta oturduğumuz insanlarla yakın bir ilişkimiz varsa ya da şöyle kurayım cümleyi yakın olduğumuz insanlarla birbirimize yakın şekilde oturuyorsak

5:00O zaman hayat daha kolay. Mesela diyelim ki ben çocuğumu okuldan almaya gideceğim ve yetişemiyorum. O zaman bir arkadaşıma benim için alır mısın diyebiliyorum. Ya da iş yerine bir arkadaşımdan ben şunu mesela ben pazara gitmeyi halledemeyeceğim bu hafta sen benim için gider misin diyebiliyorum. Veya ben aslında şu ana kadar çok operasyonel işlerden bahsettim ama duygusal kısımları da var. Mesela ben kendimi kötü hissediyorsam yakında olan birinden yardım istemek çok daha kolay. Bir sorunum var konuşabilir miyiz?

5:29biraz daha desteklemeye ihtiyacım var, senin vaktin var mı? dememiz birileri bize fiziksel olarak daha yakınsa daha kolay tabii ki. Bu şekilde ilerlediğimiz zaman aslında destek alabilen insanların hayatlarını daha iyi sürdürdüğünü ve gerçekten daha mutlu olduklarını görüyoruz. Yani evrimleşerek gelen bu süreçte yardım isteyebilme kapasitesini kullanan insanlar gerçekten daha iyi yaşamlar sürüyorlar.

5:55Üstelik yardım etmek de bize çok iyi gelen bir şey. Yani iyilik haline artırma çalışmalarına baktığımızda etraflarına yardımda bulunan insanların kendilerini çok daha iyi hissettiklerini görüyoruz. O yüzden birinden yardım istediğimizde ona yük olmuyoruz. Aslında onun için bir iyilik yapıyoruz bile diyebiliriz teoride.

6:13Şimdi bu böyle kısa bir giriş günü yaptıktan sonra birazcık daha detaylandırmak istiyorum. Şimdi biz madem böyle evrimleştik ve yardım istemek aslında bizim içimizde var. O zaman neden bugün yardım istemek bizim için bu kadar zor? Maalesef modern toplumlarda insanların bireyselleşmesi, bağımsız olmaları ve herkesten kopuk olmaları gibi tanımlanıyor bir şekilde.

6:38Bu noktaya gelmekte bir sürü politik, ekonomik, tarihi sebepler var. Ama onlara bu podcast'a girmemizin bir anlamı yok. Bu podcast özelinde şunu söylemek istiyorum. Yani ister istemez bugün geldiğimiz noktada sanki başka insanlardan yardım istediğimizde kendimizi, bu kelimeyi bilerek kullanacağım, zavallı gibi hissediyoruz. Yani ben neden bir başkasına yardım isteyeyim ki? Her şeyi kendi başıma halledebilirim. Ama aslında bu hiç doğru değil. Her şeyi kendi başımıza halledemeyiz.

7:07Çok sevdiğim bir cümle var benim İngilizce'de. Bir çocuğu yetiştirmek için bir köy gerekir diye. It takes a village to raise a kid diye geçen. Ve aslında bu ebeveynlikle ilgili araştırmalarda çok sık bulduğumuz da bir bulgu. Yani şöyle, modernleşen toplumlarda, çekirdek ailelerde artık ebeveynlerin üzerine o kadar çok yük düşüyor ki

7:29o psikolojik ağırlığın altında eziliyor ebeveynler. Halbuki eskiden bir toplulukta büyüdüğü zaman çocuklar, herkes bir işin ucundan tuttuğunda aslında insanlar için çocukları büyütmek de çok daha kolay oluyormuş. Tabii ki orada da bazı problemler var. Yine bu podcast'ın konusu değil. Ama söylemeye çalıştığım kendi nükleer

7:49çekirdek yapılarımıza gömüldüğümüzde bu sefer aslında diğer insanlarla temasımızı kaybediyoruz yani onlara dokunamamaya başlıyoruz aynı ofiste çalışıyoruz yan yana odalarda bazen karşı karşıya masalarda çalışıyoruz ne bileyim mesela aynı spor salonuna gidiyoruz aynı apartmana giriyoruz çıkıyoruz ama birbirimize hiç haberimiz olmuyor hiçbir şey konuşmuyoruz hiçbir destek istemiyoruz halbuki o desteği istemek Bizi belki biraz daha kırılgan yapıyor ilk aşamada ama o insanlarla daha gerçek bir ilişki kurmamızı sağlıyor. Ve gerçek ilişkiler aslında o ilişkinin gerçek duygusal faydasını almamızı sağlayan yegane araçlar. Yani şunu söylemeye çalışıyorum. Bir insanla siz cool görünerek bir ilişki sürdürebilirsiniz ve bu ilişkide sizi bu ne bileyim hiyerarşik olarak daha üst bir konuma getiriyor gibi de düşünebilirsiniz ama bir ilişkilerde güç dengesi sağlamaya çalışmak sağlıklı bir şey değil ve iki

8:51Diyelim ki cool göründünüz ve bu bir fayda. İyi de gerçek siz değilsiniz ki o. Ve eğer karşınızdaki kişi gerçek sizi tanımıyorsa o zaman gerçek bir ilişkiniz var diyebilir misiniz? Yani kendinizi gerçekten açmadan, o insana gerçek ihtiyaçlarınızı ve gerçek taleplerinizi iletmeden o insanla gerçekten olduğunuz halinizle bir ilişki kuruyor musunuz? Yani yardım istediğimiz zaman

9:17Ben buyum, benim böyle bir yapım var, böyle bir kişiliğim var, şu şu şu konularda eksikliklerim var veya taleplerim var diyorsunuz ve bunu karşı tarafa iletiyorsunuz. Bundan daha doğal ne olabilir? Bunu bilmiyorum. Ama maalesef bugün kurduğumuz ilişkilerde hepimizde şöyle bir ön yargı oluyor. E canım ben mi söyleyeceğim? Karşı taraf anlasın. Yardım istememe gerek yok. Benim şu anda zor durumda olduğumu görüyor.

9:44ve neden bana bir an önce yardımda bulunmuyor bu insan diye düşünebiliyoruz. Bu aslında psikolojide sık karşılaştığımız insanların bizim zihnimizi okuduğuna dair yanılgımıza ilgili. Maalesef kimse bizim zihnimizi okumuyor. Kimsenin odak noktası daima biz değiliz. Bizim içinden geçtiğimiz zorluklar bizim için çok zor, tabii ki. Ama diğer insanlar bizim ne kadar zorlandığımızı veya yardıma ihtiyacımız olduğunu fark etmeyebilirler. Tam da bu noktada bizim kendi ihtiyaçlarımızı ve taleplerimizi dile getirmemiz gerekiyor.

10:16Yani karşı taraf gerçekten bizi önemsiyorsa ve bize bunu sağlayabilecek durumdaysa biz zaten yardım istediğimizde o kişileri orada buluyoruz. Şimdi bütün bunları anlattıktan sonra bir konuya daha değinmek istiyorum. Özellikle ailelerimiz içerisinde yardım istemekle ilgili Peredütler varsa, yani ailelerimiz kendilerini dışarıya daha kapalı bir konumda tuttularsa, bize diğer insanların daha güvenilmez olduğunu öğrettilerse, ya da yardım isteme canım her şeyi kendi başına halletsen, kendi kendine yetersin gibi bir ilkeyi bize çok öğrettilerse, ya da biz aile içerisinde yardım istediğimizde yardım talebimizin karşılığını bir türlü alamadıysak yani kimse bizim ihtiyaçlarımızı görüp durup bize destek vermediyse büyüdüğümüz zaman başka insanlardan yardım istemekle ilgili de çekingen olabiliyoruz. Bir de tabii yine bazı aileler ya da yetiştiğimiz bazı gruplarda yardım istediğimizde Gerçekten bunun acizlik olarak nitelendirildiği ya da o yardım eden insanların daha sonra bunu başımıza kalktığı durumlarda olabiliyor. Böyle durumlar bizi yardım istemeye daha az meyilli hale getirebiliyor.

11:30Ama bu bizim için bir adaptasyon, ilk başta bir adaptasyon. İlk başta içinde bulunduğumuz ailede daha sağlıklı kalabilmek için ya da içinde büyüdüğümüz toplulukta daha iyi olabilmek için geliştirdiğimiz bir adaptasyonken yardım istememek, zaman içerisinde hiç kimseden yardım istememek bizi daha zor durumda bırakıyor. O yüzden siz de eğer o noktadaysanız bugün bir durup düşünün. Yani yardım istemiyor olmak sizi daha iyi bir yere getiriyor mu? Yoksa sizi yalnızlaştırıyor ve işlerinizi daha uzun sürede halletmenize sebep oluyor ve belki tükenmişlik hissetmenizle mi sonuçlanıyor?

12:09Şimdi bu tip böyle aileden gelen öğretiler veya yetiştirilme şeklimizle ilgili olan bazı şemalarla başa çıkmak için psikolojik destek bizim için çok önemli. Psikolojik destek almak o aşamada bu şemaları çözmeye ve aileden getirdiğimiz ya da işte çocukluktan getirdiğimiz bu öğretilerle daha iyi başa çıkmamızı sağlamak konusunda bize çok destek oluyor. Psikolojik destek dediğimizde bu podcast'ın sponsoru HiVal'den bahsetmek istiyorum. HiVal bir online terapi uygulaması. HiVal'e girdiğiniz zaman kendi ihtiyaçlarınızı orada anlamanızı sağlayacak bazı soruları cevaplıyorsunuz ve size uygun olan bir psikologla eşleştiriyor program.

12:55Daha sonra o psikologla bir görüşme yapıyorsunuz. High Valley'nin önemli özelliği çok farklı ekollerden psikologları bünyesine barındırması. İçindeki psikologların hepsinin gerekli eğitimleri aldığından emin olmuş olmaları. Hepsinin lisans diplomlarına vesaire emin olmuş olmaları. Bu yüzden biriyle eşleştirildiğiniz zaman o insanın yetki ve psikolog olduğu konusunda içiniz rahat olabiliyor. Eğer siz de High Valley denemek istiyorsanız

13:24yakın ışıklar podcastına özel olarak tanımladıkları yakın 10 indirim kodundan yararlanabilirsiniz eğer beni duymakta göçük çektiyseniz podcastın tanım kısmında bu indirim kodunu daha net görebilirsiniz ve kullanabilirsiniz umarım faydasını görürsünüz diyerek yardım isteme konusuna geri geleceğim Şimdi yardım istemenin arkasındaki engelleri aşmak için destek alalım dedik. Kendimiz de bunun üzerine düşünebiliriz. Ve önemli sorular burada. Bugün yardım istememek beni nasıl bir pozisyona sokuyor? Bu konuda yardım istediğimde işleri hızlandırabilecek miyim? Bu konu yardım istememe değecek kadar önemli bir konu mu?

14:06Veya bu insan bana bu konuda gerçekten yardımcı olabilecek ve o yardımıyla ilgili bana kendimi kötü hissettirmeyecek bir insan mı gibi sorular önem taşıyor. Ama bunların daha da ötesine geçip daha genel bazı size tüyolarda vermek istiyorum. Mesela yardım istediğiniz zaman mümkün olduğu kadar net bir şekilde ihtiyacınızı dile getirin. Yani diyelim ki bir arkadaşınızın sizi bir yere götürmesine ihtiyacınız var. O zaman işte şu gün, şu saatte, şu kadarlık bir mesafedeki şu yere gidiyorum ve bir arabaya ihtiyacım var. Eğer beni bırakabilirsen çok memnun olurum gibi bir cümleyle bu yardımı talep etmelisiniz. Biz çok zaman yardım isterken şöyle şeyler söylüyoruz. Ya bir iyilik isteyeceğim senden ama bilmiyorum uygun olur musun? Burada bunu söylediğimiz zaman mesela karşı tarafa

15:00senden bir iyilik isteyeceğim dediğimiz zaman karşı tarafın reddetmesini çok zorlaştırıyoruz ve karşı taraf bir nevi mecbur hissederek bize karşılık veriyor o yüzden senden bir iyilik isteyeceğim değil de benim şöyle bir şeye ihtiyacım var sen müsaitsen bana destek olabilir misin gibi daha net bir şekilde kendimizi böyle ya çok zor durumdayım falan demeden yani gayet böyle açık bir şekilde ifade etmemizi öneriyor uzmanlar bu konuda Ve bir de yardım istediğimiz zaman karşı tarafa yardımının bize ne gibi bir faydası aldığını yani aslında yardımı için müteşekkir olduğumuzu ifade etmemizi söylüyorlar. Yani senin sayende çok rahat gittim, çok teşekkür ederim. Senin sayende günüm çok daha kolay geçti, çok teşekkür ederim. Senden aldığım destek sayesinde bu problemi çok daha kolay atlattım, teşekkür ederim gibi. bir minnettarlık cümlesini duymanın karşı tarafa da kendisini bu sürecin içinde olmakla ilgili iyi hissettirdiğini gösteriyor çalışmalar. O yüzden bunu ihmal etmememiz lazım. Bu aslında, o minnettarlık duygusu yardım istemekle ilgili bize de kendimizi daha iyi hissettiriyor. Yani ben bu insana yardım istedim ve bu insan bu isteğimi karşıladı. Biz gerçekten birbirine bağlı, yani interconnected diyoruz. Birbirine bağlı değil ama birbirine bağlı bir ekibiz gibi

16:23Demişken bunu da biraz açmak isterim. Birbirine yardım eden insanların kendini bir takım içerisinde hissettikleri ve öyle olduğu için o mücadeleyi birlikte vermekten daha keyif aldıklarını da görüyoruz. O yüzden özellikle romantik ilişkilerde veya size yakın arkadaşlık ilişkilerine yardım istemek aslında sizi birbirinize daha yakınlaştıracak bir unsurdur. Özellikle de o yardımı talep ettiğinizde ve yardımı böyle nazikçe karşıladığınızda, aldığınızda, mesela siz istemeden de size yardım öneren insanların yardımını nazik bir şekilde kabul ettiğinizde bunun da o ilişkiye çok iyi geleceğini size söylemek istiyorum ben de. Umarım bu podcast'ı dinlemek size çok iyi gelmiştir. Çünkü yardım konusu gerçekten zor ve psikolojik olarak öğrenmemiz gereken bir konu. Yardım istemenin bizi gerçekten daha sosyal olarak zor bir duruma sokmadığını, bizi aslında insan yapan şey olduğunu ve hayatta kalmanız, daha iyi bir yaşam sürmemiz için gerçekten gerekli bir davranış olduğunu hatırlatarak bu podcast'ı bitirmek

17:24Beğendiğiniz için çok teşekkür ederim. Her zaman bana yorumlarınızı, mesajlarınızı sosyal medya üzerinde iletebilirsiniz. Hepinize sevgilerimi gönderiyorum. Hoşçakalın.