“Ekonominin temeli, hatta tüm sosyal bilimlerin temeli, görülüyor ki psikolojidir." -Vilfredo Pareto, 1909
Selam fularsızlar. Çok sevdiğim bir konuya geldik, teknik olarak "Yaz Kursu" serisinin devamı ama kendi başına da düşünülebilir. 70'lerden beri hayatımızın her yönüne etki eden davranışsal ekonominin (aslında tüm ekonomi zaten davranışsaldır) ortaya çıkışına ve Kahneman'ın öncülük yaptığı ilk deneylere bakıyoruz: Sınırlı akılcılık, bulunabilirlik, çapa, kayıptan kaçınma, sahiplik, tüm bu etkilere kısaca bakacağız, 1980'lere gelince duracağız. Zira sonraki bölümün farklı kahramanları olacak.
Tüm kaynaklar aşağıda her zamanki gibi, patronlarıma patroniçelerime teşekkürler, hepinize iyi Pazarlar!
.
Konular:

(00:05) 5000 yıllık kayıp aranıyor ilanı

(05:23) Tüm ekonomi davranışsaldır

(08:33) Neoklasik Ekonomi

(09:49) Pesto maceram (Sınırlı Akılcılık / Bounded Rationality)

(13:44) K ile başlayan harfler (Bulunabilirlik Eğilimi / Availability Bias)

(16:09) Dünyanın en uzun ağacı (Çapa Etkisi / Anchoring)

(21:08) Ek garanti almayın! (Prospect Theory ve Kayıptan Kaçınma / Loss Aversion)

(25:08) Bu fincanı kaça satarsın (Sahiplik Etkisi / Endowment Effect)

(26:18) İrrasyonellik?

(27:50) Patreon kodamanlarına teşekkürler

.
Kaynaklar:

Video: the entire history of behavioral economics


Video: Richard Thaler on Behavioral Economics: Past, Present, and Future.


Makale (PDF): Adam Smith, Behavioral Economist


Makale: Bargains and Ripoffs (1977)

Makale: Availability: A heuristic for judging frequency and probability (1973)

Makale (PDF): Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases (1974)

Makale (PDF): Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk (1979)



See Privacy Policy at https://art19.com/privacy and California Privacy Notice at https://art19.com/privacy#do-not-sell-my-info.

Fularsız Entellik

Davranışsal Ekonomi 1: Papirüslerden Kahneman'a

Geldik Epstein meselesine. Asimov üstadım kusura bakma seni şöyle köşeye alıcaz birazcık


Geçtiğimiz günlerde, en az 20 senedir devam eden bir dizi soruşturmayla ilgili milyonlarca belge lap diye önümüze kondu, ve Epstein Dosyaları yeniden herkesin gündemine oturdu. Fakat bence işin yanlış kısımları gündeme oturdu. 

Bugünkü amacım dosyalara derinlemesine dalıp sapla samanı ayırmak değil; ben dosyaların içeriğinden ziyade toplanma sürecine odaklanacağım. Eğer siz de benim gibiyseniz, bu hengame içinde, her şeyin nasıl başladığını unutmuş olabilirsiniz. İşin sapkınlık tarafı, buzdağının görünen kısmı.


Konular:


  00:00 Yanlış gündem

  04:20 	Failing upwards

  07:37 	Victoria's Secret

  09:58 	İlk soruşturma

  14:25 	Grand Jüri

  17:56 	FBayyyyy

  19:57 	Gelecek bölüm




Kaynaklar:


  NYT Haber: Scams, Schemes, Ruthless Cons: The Untold Story of How Epstein Got Rich



-

Bu bölüm reklam içermektedir

Epstein: Nereden Çıktı ve İlk Soruşturmaları Nasıl Atlattı

Selam fularsızlar. Bugün, Vakıf üçlemesini noktalıyoruz. Serinin temel fikrini çökerten Katır hikayesini, ve üçüncü kitabı tek oturuşta bitireceğiz. Yetmeyecek, 1980lerde yazılan dört devam kitabını da jet hızıyla özetleyeceğiz.

Ha, bunca zamandır  boş durmuyordum, yeni bir podcastim var, hafif muhabbetler: Fularsız ile Kuralsız. Kafa dağıtmak isterseniz...



Konular:


  00:00 Nükleer Çağ: Solution Unsatisfactory (1941)

  03:57 Yeni Podcast: Fularsız ile Kuralsız


  04:41 Katır Hikayesi (1945)

  11:17 Zaman kapsülü

  14:29 Vakıf yeniliyor

  20:03 	İkinci Vakıf (1948)

  25:49 	Üç Cisim Problemi

  28:23 	Psikotarihin bilimsel açıklaması

  34:39 	Serinin sonu

  38:40 	Patreon Teşekkürleri




Kaynaklar:


  Foundation and Empire Part II: The Mule November 1945, pages 7-53, 139-144 (The Mule Part 1) December 1945, pages 60-97, 148-168 (The Mule Part 2)


  Second Foundation Part I: Search By the Mule - January 1948, pages 7-61 (Now You See It...)


  Second Foundation Part II: Search By the Foundation November 1949, pages 5-40 (...And Now You Don't Part 1)




---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: Katır ve İkinci Vakıf (Trilojinin Sonu)

Neden örneğin bir Harley Davidson dövmesi normal karşılanır da, başka bir kar amacı güden şirket dövmesi anormaldir? Siz tamamen gönüllü olarak, bir markanın dövmesini yaptırır mıydınız? 



Selam Fularsızlar, Vakıf serisine birazcık ara verip, bugün sponsorlu bir bölümle dünyaya dönüyoruz. Lovemark kavramını konuşacağız. Konular:



00:00 Dövme testi

02:55 Lovemark

03:52 iphone kuyrukları

05:18 Saygı-sevgi ekseni

07:45 Sponsor mesajı

08:30 Gizem

10:37 Duyusallık

12:29 Yakınlık

14:32 Kimlik (For the Culture)



Bu bölüm Garanti BBVA Bonus reklamı içermektedir.

Türkiye’nin Lovemark’ları 2024 araştırması MediaCat önderliğinde Ipsos tarafından hayata geçirilmiştir. Araştırmada Bonus “En Sevilen Kredi Kartı” markası seçilmiştir. Araştırma 15-55 yaş aralığında, kadın-erkek oranı eşit, Türkiye temsili 2000 kişinin katılımıyla bilgisayar destekli telefon görüşmeleri tekniği (CATI) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Lovemark: Gizem, Duyusallık, Yakınlık

Vakıf serisinin ikinci kitabı, toplam iki hikayeden oluşuyor. Birbirinden çok farklı olduklarından bugünün konusu ilki: General.

"Son Romalı" lakaplı Bizans generali Belisarius'tan esinlenilmiş Bel Riose karakterini takip edeceğiz. Arada Asimov'a da yükleneceğim biraz. Bir sonraki bölümde de serinin kırılım noktası olan Katır hikayesini, tek parça halinde ele alacağız. 



Konular:


  00:00 Bir dakikalık özet

  02:18 	Pastırma Yazı ve 3.yy Krizi

  04:31 	Belisarius

  06:16 	Bel Riose

  08:33 	Vakıf bir ütopya değil

  10:41 	Sesli ve görüntülü kitap fikri

  11:44 	Ve olaylar gelişir

  13:15 	Yazarın hatası: Sahne dışı ölüm

  15:20 	Neden zafer kaçınılmazdı

  17:32 	Kurgu tutarsızlığı: GoT laneti 

  19:27 	Son söz




Kaynaklar:


  Kitap: Foundation and Empire: The General April 1945, pages 6-61 (Dead Hand)


  Kitap: The Life of Belisarius (Video versiyonu)



---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: Son Romalı Belisarius (General)

Bilimkurgu neden önyargılarla boğuşuyor, neden sinema uyarlamaları aksiyondan ibaret?

Bu soruyla başladıktan sonra, Asimov'un Vakıf Serisine dalıyoruz. Dergilerde çıkan orijinal hikayeleri esas alarak, ilk kitabın tamamını tartışacağız. (Psikotarihçiler, Ansiklopediciler, Başkanlar, Tüccar Prensler). Bonus olarak "My Name is Legion" isimli bir hikaye ve her zamanki entel kuntel eklemeler var. Kaynaklara bakmayı unutmayınız. İyi Pazarlar



Konular:


  (00:00) Bilimkurgu neden ciddiye alınmadı

  (04:31 ) Ansiklopediciler

  (08:50) Unutulan Teknolojiler (Apollo, Roma Betonu)

  (13:35) Minority Report

  (17:01)	I am Legion

  (19:48) Başkanlar (Dizgin ve Eyer)

  (29:21) Tüccarlar (Wedge)

  (31:01)	Tüccar Prensler (Big and Small)

  (34:18) Büyük İllüzyon (1909)

  (39:08) Polisiye formatı

  (40:37) Psikotarihçiler


Kaynaklar:


  Foundation Part II: The Encyclopedists May 1942, pages 38-53 (Foundation)


  Foundation Part III: The Mayors June 1942, pages 9-30 (Bridle and Saddle)


  Foundation Part V: The Merchant Princes August 1944, pages 7-54 (The Big and the Little)


  Foundation Part IV: The Traders October 1944, pages 64-79 (The Wedge)


  My Name is Legion (1942)

  Büyük İllüzyon (1909)

  Minority Report (2002)


---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: İlk Kitabın Tamamı (duble bölüm)

Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi'den (Gibbon) esinlenen genç bir yazar, daha önce kimsenin cesaret edemediği kadar büyük ölçekte bir hikaye hayal etti. Onbinlerce yıla ve milyonlarca gezegene yayılan bir imparatorluğun çöküşünü ve ardından gelecek karanlık çağları önceden görebilseydiniz, ne yapardınız?


Bilimkurgu tarihinin en önemli eserlerinden biri hakkında, o bahaneyle de bilimkurgu tarihi ve felsefesi hakkında atıp tutacağımız bir mini-seri.



Konular:


  (00:00) Romayı düşünüyorum, gözlerim kapalı

  (03:30) Arrival ve bilimkurgunun derinliği

  (04:19) HG Wells ve Mary Shelley

  (07:20) Pulp Dönemi

  (09:46) Asimov'un Robot Yasaları

  (12:16) Vakıf fikrinin doğuşu

  (13:36) Psikotarih

  (16:56) Spengler ve Batının Çöküşü

  (18:46) Son Soru ve Nightfall

  (21:17) Ansiklopediciler

  (22:12) Gelecek bölüm ve Patreon


Kaynaklar:


  Foundation / Vakıf (1951)

  War of the Worlds (1898)

  Frankenstein (1818)

  Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi (1776)

  Arrival (2016)

  Nightfall (1941) ve roman versiyonu (1990)

  Who Goes There (1938) ve The Thing (1982)

  Batı'nın Çöküşü (1918)



---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: Frankenstein'dan Galaktik İmparatorluklara

Rutinlerimizin biyolojik temelleri, toplumsal izleri, belirsizliğe karşı birer silah olmaları ve bağımlılığa dönüşmeleri üstüne.

Konular:


  (00:00) Kontrollü Kaos

  (01:38) Çikolata Peşindeki Fareler

  (05:57) Habitus

  (09:28) Fasty Mesajı

  (10:57) Saflık ve Kutsallık

  (13:39) Liminalite

  (14:38) Bağımlılık


Kaynaklar:


  Yazı: Brain researchers explain why old habits die hard


  Yazı: Why we do what we do (Ann Graybiel üstüne)

  Yazı: Mouse Experiment Sheds Light On Why We Obey Habits


  Makale: Bourdieu, Pierre. 1977. Outline of a Theory of Practice


  Kitap: Purity and Danger (1966), Mary Douglas

  Kitap: The Power of Habit (2012), Charles Duhigg


---

Bu bölüm Opet Fasty reklamı içermektedir. 


Opet’te Lezzetlerin Enfesti! 

Şehirler arası yolculukta ya da şehir içi kaçamakta, Opet istasyonlarında sizi Fasty’nin lezzetli ürünleri bekliyor. Opet Fasty'i ⁠⁠keşfet!

Alışkanlık: Sığınak mı Zincir mi?

Selam fularsızlar. 


Önceki bölümlerde, şu hayatta hiç başka derdimiz yokmuş gibi, tenis dünyasındaki politik mücadeleleri ve herkesin çektiği maddi zorlukları ele almıştık. 

Görünürde para konuşuyoruz da aslında rekabetin felsefesini yapıyoruz. Sporun temel vaadi, adalet. Öte yandan, elitlerin sistematik olarak korundukları bir yapı gözlemiştik. O yüzden hep tanıdık simalar görüyoruz ve kolayca satılan hikayeler ortaya çıkıyor. İşin ruhu ile pazarlaması arasındaki bu çatışma, günün konusu.



.

Yeni Kitap: ⁠⁠⁠⁠⁠Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele⁠⁠⁠⁠⁠

.

Konular:


  
(00:03) Seri Özeti



  
(01:25) PiTiPiEy (yeni sendika)



  
(03:59) Anti-tröst Davası



  
(08:40) Boks: 66 Şampiyon



  
(11:23) Suudiler



  
(13:55) Grand Slamlerin grand planı: Premier Tur



  
(16:10) Parayı takip et



  
(18:23) Sonucun Belirsizliği Hipotezi



  
(21:55) Son ve Patreon Teşekkürleri




Kaynaklar:


  Yazı: Tennis facing stern test as pay demands increase


  Yazı: Lawsuit by PTPA Explained


  Video: PTPA Antitrust Lawsuit


  World men's boxing champions list


Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠podbeemedia.com⁠'u ziyaret et!



------ Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Davalar, Araplar, Kahramanlar (Tenis Ekonomisi Tarihi 3)

Tenis öyle bir spor ki, aynı elit turnuvadaki oyuncuların bir kısmı oraya ortaklaşa minivanla gelmişler, bir kısmı trenle, bir kısmı ekonomi uçarak, birkaç tanesi de ise özel jetle. Ama ismi adil rekabet. Bu kadar çok elit oyuncunun bu kadar süründüğü başka bir spor yok. 

.

Yeni Kitap: ⁠⁠⁠⁠Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele⁠⁠⁠⁠

.

Konular:


  
(00:04) Tenis zengin sporudur



  
(01:02) İlk 150



  
(02:31) Geçen bölüm özeti



  
(03:21) Pasta



  
(05:58) Erken başlangıç



  
(08:37) Fırsat maliyeti



  
(11:20) Only the ladder is real



  
(12:46) Minivan tenisçisi



  
(14:19) Breakeven noktası



  
(16:08) Piramidin tepesi



  
(18:30) Federer-er-er



  
(20:25) Turnuva Teorisi



  
(23:35) Tur finalleri



  
(25:03) Sosyal reformlar



  
(26:58) Adil rekabet mi hikaye mi



  
(28:09) Gelecek bölüm

.




Kaynaklar:


  
Video: Why most tennis players struggle to make a living



  
Yazı: Father Figure



  
​Makale: Financial Break Even in Professional Tennis










Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!



------ Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Sakın Tenisçi Olmayın! (Tenis Ekonomisi Tarihi 2)

Tenis oynamaktan daha zor bir şey varsa, o da tenis oynayarak geçinmek olmalı. Dünyanın en popüler sporlarından biri, 100 milyondan fazla insan oynuyor, ve eğer en iyi 100, bilemedin en iyi 200 arasına giremezseniz, geçinmeniz zor. Bakın zengin olmaktan bahsetmiyorum, geçinmekten bahsediyorum. Profesyonel tenisçilerin çoğu, resmen para kaybediyorlar.  
Böyle bir şey nasıl olabilir, onca para nereye gidiyor, kim yönetiyor bu garip sporu? 

.

Yeni Kitap: ⁠⁠⁠Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele⁠⁠⁠

.

Konular:


  (00:04) 	Ankara Tenis Kulübü

  (01:56)	Zıtlıkların sporu

  (04:19) 	Futbol Ekonomisinin Tarihini hatırlayalım

  (05:26) 	Grand Slam

  (07:07) 	Amatörizm

  (09:55) 	Açık Dönem

  (12:26) 	Yalancı Amatörler

  (13:47) 	Spagetti Raket

  (16:04) 	WCT vs Grand Prix

  (17:59) 	ATP

  (22:58) 	Devrim

  (26:39) 	Karmakarışık ekonomik ilişkiler

  (30:53) 	Rekabet

  (33:26) 	Şeyhlere Oligarklara Turnuvalar

  (35:01) 	Challenger Turu

  (37:27) 	Patronlar


.

Kaynaklar:


  Yazı: ⁠ATP'nin bağımsızlığı


  Video: Tennis Tour Calendar Explained





Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!



------ Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Tenis Ekonomisinin Kısa Tarihi: Kim Yönetiyor Bu Garip Sporu

Şarap koleksiyonları, sağlık sigortaları, müzayedeler, at yarışları, restoranlarda çay ikramı, organ bağışları ve pisuardaki sinekler... Bugün de psikoloji + ekonomi dolu bir bölümümüz var, ilime bilime doyacağız.

Geçen haftanın merkezi figürleri Kahneman ve Tversky idi, bu hafta başrolünde 80'lerden beri araştırmalar yapan, 2008'deki Nudge kitabıyla ünlü olan ve 2017'de de Nobel kazanan Richard Thaler bulunuyor. Onun kariyeri ile davranışsal bilimlerin ciddiye alınma macerası epey paralel ilerliyorlar.

Tüm kaynaklar aşağıda her zamanki gibi, patronlarıma patroniçelerime teşekkürler.

.

Konular:


  (00:05) Lanetli laptop

  (01:45) Geçen bölümün özeti

  (02:20) Başrolde Richard Thaler

  (03:00) Sahiplik etkisi: Şarap koleksiyoncusu

  (03:50) Batık maliyet: Karda kışta konser

  (05:05) Pişmanlıktan kaçınma: Sağlık sigortası

  (06:35) Pişmanlık manipülasyonu: Müzayedeler

  (07:10) Pişmanlık tahmini: Kılpayı tren kaçıranlar

  (07:55) Thaler'in yükselişi

  (08:40) Zihinsel muhasebe: para "fungible" değil

  (12:15) Restoranlarda su ve çay ikram mı olmalı

  (14:02) Taksici bütçesi

  (14:55) Adalet duygusu

  (18:50) Nudge: Pisuardaki sinekler

  (21:45) Organ bağışı

  (24:00) Gelecek bölüm

  (24:50) Patreon kodamanlarına teşekkürler


.

Kaynaklar:


  Makale (PDF): TOWARD A POSITIVE THEORY OF CONSUMER CHOICE (1979)

  Yazı: The Making of Richard Thaler’s Economics Nobel


  Makale: Regret Theory: A Bold Alternative to the Alternatives (1982)

  Yazı: MENTAL ACCOUNTING PART 1


  Yazı (Fularsız Blog): Harcamalar ve Karar Süreleri Arasındaki Garip İlişki


  Makale (PDF): Fairness as a Constraint on Profit Seeking (1986)

  Yazı: Why Surge Prices Make Us So Mad


  Yazı (Fularsız Blog): Pisuardaki Sinek ve Nobel Ödülü


  Video: Rory Sutherland: Perspective is everything






Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et!



----- Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Davranışsal Ekonomi 2: Nudge Teorisi

“Ekonominin temeli, hatta tüm sosyal bilimlerin temeli, görülüyor ki psikolojidir." -Vilfredo Pareto, 1909

Selam fularsızlar. Çok sevdiğim bir konuya geldik, teknik olarak "Yaz Kursu" serisinin devamı ama kendi başına da düşünülebilir. 70'lerden beri hayatımızın her yönüne etki eden davranışsal ekonominin (aslında tüm ekonomi zaten davranışsaldır) ortaya çıkışına ve Kahneman'ın öncülük yaptığı ilk deneylere bakıyoruz: Sınırlı akılcılık, bulunabilirlik, çapa, kayıptan kaçınma, sahiplik, tüm bu etkilere kısaca bakacağız, 1980'lere gelince duracağız. Zira sonraki bölümün farklı kahramanları olacak.

Tüm kaynaklar aşağıda her zamanki gibi, patronlarıma patroniçelerime teşekkürler, hepinize iyi Pazarlar!

.

Konular:


  (00:05) 5000 yıllık kayıp aranıyor ilanı

  (05:23) Tüm ekonomi davranışsaldır

  (08:33) Neoklasik Ekonomi

  (09:49) Pesto maceram (Sınırlı Akılcılık / Bounded Rationality)

  (13:44) K ile başlayan harfler (Bulunabilirlik Eğilimi / Availability Bias)

  (16:09) Dünyanın en uzun ağacı (Çapa Etkisi / Anchoring)

  (21:08) Ek garanti almayın! (Prospect Theory ve Kayıptan Kaçınma / Loss Aversion)

  (25:08) Bu fincanı kaça satarsın (Sahiplik Etkisi / Endowment Effect)

  (26:18) İrrasyonellik?

  (27:50) Patreon kodamanlarına teşekkürler


.

Kaynaklar:


  Video: the entire history of behavioral economics


  Video: Richard Thaler on Behavioral Economics: Past, Present, and Future.


  Makale (PDF): Adam Smith, Behavioral Economist


  Makale: Bargains and Ripoffs (1977)

  Makale: Availability: A heuristic for judging frequency and probability (1973)

  Makale (PDF): Judgment under Uncertainty: Heuristics and Biases (1974)

  Makale (PDF): Prospect Theory: An Analysis of Decision under Risk (1979)







Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠'u ziyaret et!



----- Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

{"adPositions":{"midrollDuration":21.0272}}

Podcast'e Soru Sor

Kaydet - Dinle - Gönder

Bildirimler

Fularsız Entellik

Her hafta eklenen yeni bölümleri kaçırma!

Podbee yeniliklerinden haberdar ol!