
3.404 kelime · ~17 dk okuma
Hiç narsist partnerinizle nasıl başa çıkabileceğinizi bilmediğiniz oldu mu? Ya da narsist ebeveyninizle kurduğunuz ilişkiyi nasıl sürdürmek istediğinizi düşündüğünüz oldu mu? Eğer bir önceki bölümü dinlediyseniz narsizmi nasıl fark edebileceğimizi konuşmuştuk. Bu bölümde narsist insanlarla ilişkilerimiz nasıl olur ve biz bunun içerisinde nasıl kendimizi koruyabiliriz bunun hakkında konuşacağız. Hazırsanız yeni bölüme başlayalım.
Ben Psikolog Dr. Gizem Surakök. Ben Nereden Bileyim serisinin Narsizm'i Ben Nereden Bileyim bölümünün bu ikinci kısmında... Narsist insanlarla kurduğumuz ilişkilerden bahsetmek istiyorum. İlk bölümde narsizmi bayağı derinlemesine incelemiştik. Hangi özellikler görülür? Bunlar neden görülür? Bu özelliklerin hayata yansıması nasıl olur? Bunların hepsinden bahsetmiştik. Bugün birazcık daha özelleşelim ve hem romantik ilişkilerden hem de narsist ebeveyn ve çocuk ilişkisinden bahsedelim istiyorum.
Öncelikle romantik ilişkilerle başlayalım isterseniz ve şu soruyu sorarak konuyu açalım. Narsist insanların sağlıklı romantik ilişkiler kurabilmesi gerçekten mümkün mü? Bu soruya evet cevabı verebilmek gerçekten zor. Narsist bir insanla kurduğumuz ilişki içerisinde kendimizi iyi hissetmemiz, kendimizi önemsenmiş ve değer verilmiş hissetmemiz, karşımızdaki insanın bizi anladığını hissetmemiz gerçekten zor oluyor.
Her şeyden önce narsist insanlar etraflarındaki kişileri kendilerinin bir uzantısı olarak gördükleri için neredeyse diğer insanları kendilerinden bağımsız, kendi istekleri, kendi ihtiyaçları, kendi düşünceleri olan insanlar olarak değerlendiremiyorlar. O yüzden de onların amacına hizmet etmediğimiz noktada narsist insanlar için ilişkiyi sürdürmek gerçekten zor hale geliyor. İlk bölümde Law Bombing'den bahsetmiştim. Narsist insanlar onların ilgisini çektiğimiz noktada bizi elle etmek için gerçekten yoğun bir çaba sarf ediyorlar ve çoğu zamanda bu çabalarında başarılı olabiliyorlar. Ama ilişkin içerisinde onlara olan duygularımız daha gerçekçi bir hal aldığında yani onları gerçekte oldukları halde görmeye başladığımızda bu onlar için bir problem oluşturuyor.
Bir kere her şeyden önce ilişkiler artık narsist insanı övecek, iyi hissettirecek bir alan olmamaya başlıyor. Çünkü bu ilişkinin kendince başka ihtiyaçları var. Şimdi bu ilişkinin ihtiyaçlarını anlatmadan önce sevgili dinleyicilerim ufak bir cümle söylemek istiyorum. Sadece bu podcast'ı daha kolay kaydedebilmek açısından ben kendimi narsist bir insanla ilişkide gibi anlatmak istiyorum ki kafamıza daha iyi otursun. Çünkü burada bazen anlatırken şeyi fark ediyorum.
Sanki problemli olanı hep karşı taraf gibiymiş gibi konuşabildiğimi fark ediyorum. Böyle düşünmenizi hiç istemem. Bu podcast'ı dinleyen bir insan da kendini narsist olarak görebilir. Belki dinlerken, ''Aa ben bunları yapıyorum.'' bu ilişkide farkındalığını kazanabilir. O yüzden bu küçük kendimce açıklamayı yapmak istedim. Şimdi ondan sonra devam edeceğim. Şunu söylemiştim. ''İlişkinin ihtiyaçları değişebiliyor ya da ilişkinin ihtiyaçları ortaya çıkmaya başlıyor.'' demiştim. Oradan devam edelim istiyorum.
İlişkin ihtiyaçları nedir? Yani benim narsis partnerimin de tabii ki kendince ihtiyaçları var, düşünceleri, hayalleri, hedefleri var. Ama benim de kendime göre hayallerim, hedeflerim, ihtiyaçlarım var. Ve ben bu ilişkin içerisinde kendi duygularımı, kendi hayallerimi, kendi hedeflerimi ortaya koyduğum zaman... Karşımdaki insanın beni duymadığını, anlamadığını fark edebiliyorum. Veya benim duygularım, benim ihtiyaçlarım onunki ile çatıştığı zaman karşımdaki insanın çok yoğun tepkisini, hatta neredeyse öfkesini fark edebiliyorum. Bunun arsız bir partnerle sık gördüğümüz bir özellik maalesef. Burada empati eksikliğinden bahsetmek çok mümkün. Yani benim mesela bir durum içerisinde acı çektiğimi, kırıldığımı, incindiğimi, bu durumun beni olumsuz etkilediğini eğer narsis partnerim anlamıyorsa ben zaten bu ilişkide kendimi ilişkinin eşit bir bireyi olarak fark edememeye başlıyorum. Bu gerçekten zor bir durum.
Bir de la bombing sonucu bu ilişkinin içerisine girdiğimi düşünürsek, ben karşımdaki insanın beni çok iyi anladığını, bana çok iyi hissettirdiğini, beni gerçekten dünyadaki her şeyden daha yoğun bir şekilde sevdiğini ve özel olarak gördüğünü düşünürken, bir anda karşımdaki insanın beni hiç anlamadığını ve benimle empati kurmadığını fark ediyorum. Bu gerçekten narsist bir insanla ilişki yaşayan biri için çok zor bir deneyim. Bir de narsisti insanların empati eksikliği kaynaklı ve kendilerinin olumsuz taraflarını görmeme meyillerinden kaynaklı, kendi beğenmediği özellikleri başkalarına yansıtabilme meyilleri de var. Bir de zaman zaman var olan durumu reddetme, başkalarını suçlama, yoğun bir şekilde eleştirme, hor görme, hatta agresif davranma gibi tutumlar da sergileyebiliyorlar.
Aslında daha da önemlisi, benim zayıf noktalarımı fark ederek, o noktalardan benimle uğraşabildiği için narsist partnerim, ben kendimi gerçekten kapana kısılmış gibi hissedebiliyorum. Olumlu hissedebilmek için ilişkin içerisinde benim yapmam gereken tek şey, onun isteğine uygun davranmak haline gelebiliyor. Narses partnerler genellikle ilişkileri neresi bir savaş alanı gibi görebiliyorlar ve iktidar kurmaya çalışıyorlar. O yüzden de ilişkin içerisinde ben kendim gibi olmaya çalıştığımda, kendi alanımı kurmaya çalıştığımda...
...onun yoğun bir tepkisiyle karşılaşabiliyorum. Mesela şu örnek, belki size tanınık gelecek. Bir arkadaş grubu içerisinde... ...ben kendi bildiğim, uzun süredir araştırdığım, üzerine okumalar yaptığım... ...gerçekten iyi bildiğime inandığım bir konu hakkında konuşurken... ...narcis partnerim beni bölüp bununla ilgili bir yorum yapıp... ...ondan sonra sen zaten nereden biliyorsun ki bunlar hakkında bir şeyler konuşuyorsun diyebiliyor. ya da benim zekamı ya da insanların bana olan ilgisini hor görecek şekilde yorumlar yapabiliyor. Ya da bir akşam gerçekten o akşamın odak noktasında ben varsam narsist partnerim eve geldiğimizde bana kendimi kötü hissettirecek şekilde davranabiliyor. Çünkü o günün odak noktası o olmamış oluyor ve bu onun için çok büyük bir problem.
Sağlıklı ilişkilerin karşılıklı olarak özene, güvene, fedakarlığa ihtiyaç duyduğunu düşündüğümüz zaman bu da narsist bir partnerle ilişkide zorluklar yaratıyor. Mesela ben fedakarlık yapmaya açık olsam bile narsist partnerim kendisinden fedakarlık yapmaya kapalı oluyor. Bu anlamda ondan talepte bulunduğumda da kendi ihtiyaçlarıyla çatıştığı için bana ciddi bir şekilde olumsuz tepki gösteriyor ve ortak bir nokta bulamıyoruz. Genel olarak zaten eleştire kapalı bir tutumları olduğu için herhangi bir davranış değişikliğine gitmeleri gerçekten zor.
Beni kıracak bir davranış gösterdiğinde de özür dilemek, geri adım atmak ya da kendi davranışını sorgulayarak bir farkınalık kazanmak gibi davranışları da maalesef narsist partnerlerden bekleyemiyoruz. Narsist insanların ilişkilerini yüzeysel sürdürmeye meyilli olduklarını bir önceki podcast'ta anlatmıştım. Narses bir partnerim olduğu zaman ilişkimizin içerisindeki iletişimin de yüzeysel kaldığını fark edebilirim. Mesela onun başarıları, onun problemleri, onun hayatında olup bitenler bizim konuşmalarımız içerisinde çok daha büyük bir yer kaplayabilir. Benim hayallerimi, benim hedeflerimi, günümün nasıl geçtiğini ya da o esnada hangi problemlerle baş etmeye çalıştığımı önemsemeyebilir, hatta hiç sormayabilir.
Öyle olunca konuşmalarımızın önemli bir kısmının onun hayatı üzerinden olması zaman içerisinde benim dikkatimi çekmeye başlayabilir. Şimdi burada aslında şu da var. Bu bizim uzun zamandır sürdürdüğümüz bir ilişki içerisinde her zaman bir anda fark ettiğimiz bir özellik olmuyor. Çünkü o kadar alışmış oluyoruz ki o konuşmaların o şekilde olmasına bunun farklı bir şekilde yapılabileceğini düşünmüyoruz bile. Ta ki birisi bize bunu söyleyene kadar ya da birisinde bunu gözlemleyene kadar. O yüzden de ben şu anda dinlediğiniz podcast gibi kayıtların önemli olduğunu düşünüyorum. Çünkü bazen farkındalığımız tam da buralarda artmaya başlıyor.
Narses partnerle ilişki içerisindeyken şunu da hissedebiliyorum. Böyle üstü kapalı tehditler diyeyim. Yani onun istediği gibi gitmediğinde işlerin beni bir şekilde cezalandıracağını hissedebiliyorum. Yani bu böyle açık, aleni bir tehdit gibi olmuyor. Ama onun mutsuzluğunun ne kadar daha uzun sürdüğünü, onun mutsuzluğunun ne kadar daha ilişkimizi yıprattığını, onun mutsuzluğunun beni sevgisizlikle cezalandırmasıyla sonuçlanacağını bildiğim için kendimi hep böyle bir tehdit altında gibi hissetmem de narsis partnerle yaşadığım ilişkide görülen şeylerden bir tanesi.
Burada, şu da tabii bir önceki podcastta bahsettiğim kontrolcü davranışları beni yine çok etkiliyor. Çünkü benim bütün davranışlarım, hatta arkadaşlarımla, ailemle kurduğum ilişkiler, nerede ne konuştuğum, nerede ne söylediğim, hatta nerede nasıl güldüğüm bile benim kontrolcü partnerim için bir problem haline geliyor. Buna sosyal medyada ne paylaştığım ya da telefonumun arka planında hangi resmim olduğu bile dahil aslında. Yani benim hayatımdaki her şey onun da kendine bir gösterme şekli olduğu için beni de her yönümle aslında şekillendirmek istiyor. Ve bu zaman içerisinde benim kendi kimliğimin kalmamasına yol açıyor.
Yine bir önceki podcast'ta narsist bireylerin takdir etmediklerini ve sıklıkla eleştiriye başvurduklarını söylemiştim. Hiç takdir edilmemek ve devamlı olarak davranışlarımla ilgili bir nevi hazır işitmek, eleştirilmek benim kendimi yetersiz hissetmeme sebep oluyor. Ben ne yaparsam yapayım partnerimin gözünde onun istediği noktaya gelemiyorum. Bütün çabam yetersiz kalıyor. ve zaman içerisinde kendi olduğum kimliği kaybederek kendimle ilgili her şeyi sorgulamaya başlıyorum. Bunun toksik ilişkilerle ne kadar ilgisi olduğunu fark etmişsinizdir. Çünkü aslında bu bir kişilik katli. Ben kendim gibi değilim artık bu ilişkide. Kendim gibi olduğum her noktada eleştiriliyorum. Ancak ve ancak narsist partnerimin istediği gibi davrandığım zaman ilişkimiz içerisinde mutlu hissediyorum. O yüzden de bu kişilik katlini işaret ediyor aslında.
Hatta bu öyle bir noktaya evriliyor ki, ben arkadaşlarım ve ailemle ilgili de sürekli bir şekilde eleştiri aldığım için insanlarla görüşmemeye, kendimi yalnızlaştırmaya başlıyorum. Burada yine toksik ilişkilere işaret etmek istiyorum. Eğer bu konuyu merak ediyorsanız, toksik ilişki içinde olduğumu ben nereden bileyim bölümünü dinleyebilirsiniz. Açıklamaya linkini mutlaka koyarız, oradan bakabilirsiniz.
Geri dönmek gerekirse bir önceki bölümün sonunda ne kadar çok gay sighting'e uğrayabileceğimizden bahsetmiştim. Narcissist partnerlerle onun ilişkimizde bu gay sighting aslında bir manipülasyon tekniği. Daha önce gay sighting'den de bahsetmiştim. Modern ilişkileri ben nereden bileyim bölümünde çok daha detaylı anlatıyorum. Burada birkaç örnek vermek gerekirse, o senin hatırladığın gibi olmadı. Yo, ben aslında öyle bir şey söylememiştim. Sen yanlış biliyorsundur. Sen yanlış hatırlıyorsundur. Aa, sen benden hiç öyle bir davranış bekler misin gerçekten gibi cümleler duyabiliyoruz partnerimizden. Ve öyle olunca kendi gerçekliğimiz gerçekten çok çarpılmış hale geliyor. Yani ben kendi gördüğüm, duyduğum, inandığım şeylerin gerçek olmadığını sürekli partnerimden duyduğumda bir müddet sonra kendim de kendime inanmamaya başlıyorum.
Hatta burada aslında şöyle bir konuya da girmek istiyorum. Narsist insanlar çok güzel göz boyayabildikleri için yani zaten en iyi yaptıkları şeylerden biri bu olduğu için genellikle insanların arkadaşlarını ve ailelerini de olumlu bir şekilde etkileyebilirler ve Bu gay sighting durumu arkadaşlarımın ve aile bireylerimin önünde meydana geldiğinde benim yakından tanıdığım insanlar benim gerçekliğime inanmamaya başlayabilirler. Bunun ne kadar zor bir durum olduğunu düşünürseniz aslında o izole olma, arkadaşlardan aileden uzak kalma halini de daha iyi anlayabilirsiniz diye düşünüyorum. Ben bu bölümü kaydederken bu aralar Türkiye'de çok popüler olan Bahar dizisinden bahsetmek istedim. Çünkü orada bir karakter var. Baş karakter Bahar'ın eşi Timur. Ve Timur aslında çok bence güzel bir narsist partner örneği. Zaten hani arkada yaptığı aldatma davranışını bir kenara bırakırsak bile çok sıklıkla manipülasyon yapıyor ve gestating yapıyor. Hem eşine yapıyor hem başka insanlara yapıyor.
Aa yo ben hiç öyle bir şey söylememiştim. Gerçekten sen benden bunu mu beklersin? Ben öyle bir adam mıyım? Ya da ben bu kadar yoruluyorum. İşte kendimden fedakarlık yapıyorum. Sen hala beni böyle şeylerle suçluyorsun gibi. Aslında tamamen kişinin duygularıyla oynamaya yönelik manipülasyonlar yaptığını görüyoruz. Ve bu çok tipik bir narsis partner örneği.
Öyle olunca da mesela o insanın bir yalanını bile yakalasanız, o insanın bir gerçekten sizi kıran, sizi aldatan, kandıran bir davranışını bile yakalasanız o kadar güzel. Karşı taraf bunu yansıtıyor ki siz kendi gördüğünüz, bildiğiniz şeyden şüphe etmeye başlıyorsunuz. Bu da işte guest sighting'in tam tanımı. Narsist partnerlerle diyalog sürdürmek de çok zordur. Yani ben mesela bir konu hakkında onunla sakince konuşmaya çalışsam da o konuşmanın büyük olasılıkla kavgayla biteceğini bilirim ve öyle olduğu için de o diyaloğa girmekten kaçınırım. Öyle olunca konuşma zaten büyük ölçüde karşımdaki insanın memnun olduğu konular hakkında olmaya başlar.
Bir de bunu bu bölümde de söyledim, narsist insanlar başkalarının duygularını yönetmeyi çok severler ve zayıflıklarından yakalamayı çok severler. O yüzden de tartışmalar esnasında beni üzecek, kıracak, beni gerçekten çileden çıkartacak diyeyim yerleri çok iyi bildikleri için bunları gündeme getirirler ve sağlıklı başladığım bir diyalog çok bambaşka bir yerde bitebilir. ve bana sen zaten çok agresifsin, sen zaten çok hassassın, seninle de konuşulmuyor zaten diye yine gestighting yapılabilir. O yüzden de bir noktadan sonra narsis partnerle bu anlamda gidiyor yolu tamamen kesebilirim. Yine narsis partnerlerin bir başka özelliği de
Hiçbir zaman hiçbir suçun, hiçbir sorumluluğun kendilerinde olmamasıdır. Yani başımıza ne geliyorsa bu benim yüzümden geliyordur. Her hata bendedir. Bütün tartışmaları ben başlatmışımdır. Zaten benim varlığım başlı başına bir hatadır. Bunu o kadar çok hissederim ki karşımdaki insan zaten özür dilemez. Özür dilemediği gibi sevgisini çeker. Ben zaman içerisinde aramızdaki küslük halinin bitmesi için kendim haklıyken bile gidip ondan özür dilerim.
ve hiçbir zaman aslında hissettiğim kırgınlığın ya da olumsuz duyguların karşılığını onda bulamadığım için zaman içerisinde zaten bunları dile getirmekten de vazgeçerim. Narses partnerle ilişkide olduğumuz zaman bir süre sonra biz onların gerçek yüzünü görmeye başladığımız için topluluk içerisindeyken onlar bütün ilgiyi, takdiri, beğeniyi alırken biz onların aslında o gösterdikleri insan olmadığını fark ettiğimizde çok da derin bir çatışma yaşayabiliyoruz. Yani orada mesela çok gülen, herkesi güldüren, herkese karşı çok iyi davranışlar sergileyen insanın eve gittiğimizde bizi kıran, inciten, küçük düşüren, orada gösterdiği gibi olmayan insan olduğunu bildiğimizde o insanla ilişkiyi tutarlı bir şekilde sürdürmek de çok zor hale geliyor. Birçok zaman narsis partnerle ilişki süreceğin insanlar burada aslında bir problem olduğunun farkına varmaya başlıyorlar ve içlerindeki o çatışma duygusunu çözmeye çalışıyorlar. Burada bahsettiğim sevgisini geri çekme davranışını biraz daha açmak da istiyorum. Narsist partnerler bizi cezalandırmaya daha meyilli oluyorlar. Yani işler onların istediği gibi gitmediğinde sevgilerini göstermemek, konuşmamak, göstermezlik kurmamak gibi bizim sessiz muamele olarak tanımladığımız davranışı onlarda daha sık görüyoruz.
Yani zaman geçiyor ve onlarla iletişim kuramıyoruz. Bu aslında çok önemli bir faktör. Çünkü şunu hissettiriyor. Ben ancak onların istediği gibi davranırsam sevilebilirim. Yani koşullu sevgi. Ve narsist bir insanla ilişkideyseniz zaten koşullu sevgi aldığınız bir gerçek. Ancak onu mutlu ediyorsanız o ilişkide var olabilirsiniz. Bu da sizin zaten kendiniz gibi davranmamanız gerektiğinin önemli bir işareti.
Yeni narsist partnerlerin yaptığı bir şey de bizi onlara bağımlı hale getirmek oluyor. Burada mesela finansal olarak bizi kendilerine bağımlı hale getirmek ya da arkadaşlarımızdan izole ederek sosyal olarak onlara bağımlı hale getirmek narsist partnerlerin sık yaptığı davranışlar arasında. ''Narsist insanlar değişebilir mi?'' sorusu eminim aklınıza uyanmıştır. Yani ben partnerimin narsist olduğunu fark ettim. Gerçekten konuştuğumuz her şeyi onda görüyorum. Peki ben ne yapacağım? Onu nasıl değiştirebilirim? sorusu aklınıza uyandıysa maalesef onları sizin değiştiremeyeceğinizi söylemem gerekiyor. Narsist insanlar psikolojik desteği de çoğu zaman almıyorlar. Çünkü problemi kendilerine görmüyorlar. Yani böyle bir farkındalık geliştirmiyorlar. O yüzden de sizin onlardan beklediğiniz değişiklik talepleri onlar için önemli değil. Çünkü onlar zaten kendilerinin bulabilecek en doğru davranışta olduğuna inanıyorlar. Aynı şekilde bir yere gidip biriyle konuşup bu anlamda destek almak doğal olarak onlara mantıklı gelmiyor. Çünkü yine kendilerinin en iyi hallerinde olduklarına inanıyorlar. O yüzden de narsis partneri değiştirmek gibi bir maalesef hayalden uzaklaşmamız gerekiyor.
Peki ne yapacağız? Yani biz bu insanı seviyorsak ve ilişkide kalmaya devam etmek istiyorsak ne yapacağız? Her şeyden önce bu insanın narsist olduğunu kabul etmemiz gerekiyor. Çünkü ancak bunu bilirsek nasıl davranışlar sergileyebileceğini daha fazla tahmin edebiliyoruz.
Burada bizim en azından destek alabilmemiz çok önemli. Bu profesyonel destek de olabilir. Ya da sevdiğimiz, saydığımız, insanlardan kurduğumuz bir sosyal destek de olabilir. Konuşmamız ve kendimizi izole etmememiz gerekiyor. Narses insanlarla her türlü ilişkide ciddi bir sınır koymamız lazım. Yani o sınırı koymamız ve o sınırı sürdürmemiz lazım. Sınırı koymak gaslighting anlamında da çok önemli.
Eğer ben kendi doğruma inanabilirsem, kendi sınırıma saygı gösterebilirsem, narsis partnerimi de bu anlamda biraz geride tutabiliyorum. Yine kendi gerçekliğime inanabilmek için gördüğüm, işittiğim, farkettiğim şeylerin bir kaydını tutmak da iyi bir fikir. Burada kayıt tutmak derken gizli takipten filan bahsetmiyorum aslında. Yani mesela diyelim ki o gün bir olay yaşadınız ve bir tartışma yaşadınız. O tartışmada duymak istemediğiniz şeyler söyledi partileriniz size.
Mutlaka gidin ve yazın bunları. Bir kenara yazın. Yani kendi hakkınızın sizi yanıltmadığına emin olun. Bir sohbette mesela bir cümle geçtiyse, dijital bir sohbette, o cümle bir yerde dursun. Çünkü ben böyle bir şey söylemedim. Yo sen yanılıyorsun, yo sen abartıyorsun gibi şeyler söylediğinde, bunu ona karşı kanıt olarak kullanmak için değil de, kendinize, kendi gerçekliğinizin doğru olduğunu gösterebilmek için onu kullanın.
Çoğu zaman narsist partnerlerle ilişki içerisindeyken olumsuz durumlar yaşasak da, arada yaşadığımız olumlu durumlar bu olumsuz durumları ekart edebiliyor zihnimizde. O yüzden bunların bir kaydını kendimiz için tutmak, uzun vadede ben bu ilişkide zarar görüyor muyum, ben bu ilişkide neler hissediyorum, ben bu ilişkide neler yaşıyorum sorularına iyi bir cevap oluşturabilir. Az önce söylediğim tartışmalar esnasında narsist partnerin bizi çiğeden çıkartacak cümleler söylemesi, gerçekten o hani böyle bütün düğmeleri aynı anda basması ve bizi sakin başladığımız konuşmalarda bile çok daha yüksek tepkili hale getirmesi durumuyla başa çıkabilmek için de elimizden geldiği kadar duygularımızı kontrol edebilmemiz, karşımızdan gelen tepkilere sakin bir şekilde tepki verebilmemiz, Gerekiyorsa, eğer duygularımızı artık kontrol edemediğimiz bir noktada olduğumuza inanıyorsak, o tartışmaya biraz ara verip, sakinleşip tekrar geri oturmamız gerekiyor. Ama tabii ki bütün bunlar hala, hala sizin nerses bir partnerle mutlu bir ilişkin içerisinde koymayabilir. Çünkü gerçekten zor ama hep söylediğim gibi narsizm bir spektrum yani gerçekten böyle o spektrumun en uç noktasında çok yoğun narsizm özellikleri gösteren bir partnerle ilişki kurmak o spektrumun daha hafif bir noktasında bazı narsist özellikler gösteren bir partnerle ilişki kurmaktan çok farklı bir hale getiriyor.
O yüzden ne kadar yönetebiliyorsunuz bu durumu sağlıklı bir şekilde değerlendirmeniz lazım. Belki de kendinizde yapacağınız bazı değişikliklerle, deminden beri bahsettiğim bazı değişiklikler sayesinde çok daha sağlıklı bir ilişkiye adım atabilirsiniz. Ya da belki de karşınızdaki insan o kadar uç bir noktadadır ki, siz ne yaparsanız yapın zaten bu ilişkide kendinizi kötü hissedeceksinizdir. O yüzden bu açılardan değerlendirmeniz önemli olur diye düşünüyorum.
Buraya kadar hep romantik ilişkilerden bahsettik. Narsistik ebeveynlere de değinmek istiyorum. Ama değinirken sizi toksik ebeveyni ben nereden bileyim bölümüne aslında yönlendirmek istiyorum. Çünkü orada... Aslında çok detaylı anlatmıştım. Yani orada gördüğümüz işaretlerin çok büyük bir kısmının narsist ebeveynler tarafından yapıldığını söylemek isterim. Burada birazcık daha sadece detayına gireyim. Orada da şunları söyleyebilirim. Narsist ebeveynler çocuklarını kendilerinden bağımsız bir birey olarak görmekte zorlanıyorlar. Aslında az önce romantik ilişkiler için söylediğim şeyle aynı, duyduğunuz gibi. Öyle olunca çocuğun kendi ihtiyaçlarının olması, çocuğun kendi duygularının olması narsist ebeveynler için zor bir kavram.
Mesela diyelim ki narsiste bebeğin doğum gününü kutluyor ve çocuğun o esnada bir problemi var. Narsiste bebeğin için bu gerçekten büyük bir problem. Yani kendi doğum gününün çocuğunun bir ihtiyacı yüzünden bozuluyor olması narsiste bebeğinin kabul edebileceği bir şey değil. Orada durup çocuğun ihtiyacını gidermek yerine alın bu çocuğu benim başımdan çünkü bu benim doğum günüm duygusuna çok daha çabuk kapılabiliyor.
Narsa sebebeyinlerde çocukların kendi ihtiyaçlarını öğrenebilmeleri, kendi ihtiyaçlarına bakabilmeleri gerçekten çok zor hale geliyor. Yetişkinliklerinde de zaten kendilerini duymakta güçlük çeken yetişkinler oluyorlar ve sürekli kendi yaptıklarından, kendi hislerinden utanan yetişkinlere dönüşüyorlar. Narsist ebeveynlerle iyi bir ilişki kurmanın yöntemi onların her istediğini yapmak. Yani bir nevi narsist ebeveynin psikolojik kölesi olmak diyeyim. Yani eğer onun bizim için koyduğu bütün hedefleri yaparsak, onun bizim için istediği şekle %100 uyum sağlarsak göz bebeği oluyoruz ebeveynimizin.
Ama tabii ki bu mümkün değil veya bu mümkün olduğunda zaten artık kendi benliğimizi geliştiremez hale geliyoruz. Otantik, sahici bir benlik geliştirememiş oluyoruz. Öyle olunca da bu da başka problemlere yol açıyor. O yüzden narsist ebeveynlerle büyüyen çocukların yetişkinlikte en çok şunu yaptığını görüyoruz. Hala narsist ebeveynlerin o takdir ihtiyacını, kendi doğrularını tekrar tekrar onaylatma ihtiyaçlarını, besleme eğilimi görüyoruz.
Eğer narsis bir ebeveynle büyüdüyseniz dediğim gibi Toksik Ebeveynlik Podcast'inde mutlaka bunun daha da detaylı işaretlerini duyacaksınız zaten. Bugün ebeveyninizle kurduğunuz ilişkiyi nasıl sürdürmeliyim sorusunu soruyor olabilirsiniz kendinize. Romantik partner için söylediklerime çok benzer şeyler söyleyeceğim burada. Çünkü gerçekten aslında narsizmle ancak böyle savaşabiliyoruz eğer bir ilişki içerisindeysek. Ebeveyninizin değişmeyeceğini, ve onun bu tip narsistik özelliklere sahip olduğunu kabul etmeniz gerekiyor maalesef. Çünkü onu değiştiremeyeceğiniz için ömrünüz boyunca bu savaşı vermeye devam etmek sadece gerçekten verimsiz ve sizin enerjinizi düşüren bir çaba olacak. Burada kendi doğrunuzu, kendi gerçekliğinizi, kendi hedeflerinizi, hayatta sizin için neyin önemli olduğunu yani size neyin iyi geldiğini bulabilmeniz çok önemli. Eğer bunu bulabilirseniz o zaman aslında ebeveyninizin taleplerine karşı koyabilmeye başlıyorsunuz. Mesela bayramda benim yanıma geleceksin değil mi?
Şimdi normal koşullarda bu mutlaka gidermemiz gereken bir ihtiyaç gibi bizim zihnimize geliyor. Çünkü böyle büyümüşüz. Çünkü hep zaten ebeveynimizin ihtiyacını gidermişiz. Ama eğer ben şunu söyleyebiliyorsam, bir dakika bayramdan sonra benim yetiştirmem gereken önemli bir projem var. O yüzden ben bayramda hiçbir yere gidemem. Oturup bunun üzerine çalışmam gerekiyor. Ya da bayramda ebeveynlerimin yanına gidersem çocuklarım çok sıkılıyor orada. Ben onlar için başka bir plan yapmak istiyorum.
ya da partnerimle bir planımız vardı, ben bunu hiç bozmak istemiyorum, bu beni daha mutlu edecek olan şey diyebilmek aslında farkı yaratmaya başlıyor. Bunlar ilk başta kulağa büyük adımlar gibi gelebilir ama aslında küçük küçük bunları uyguladıkça ebeveynleriniz de sizden bir şey talep ettikleri zaman bunun mutlaka karşılanacağını düşünmemeye başlıyorlar. Bu konuda ısrarcı olabilirler ama burada sizin de ısrarcı olmanızı tavsiye ediyoruz. Çünkü bu yetişkin olarak artık sizin hayatınız. Artık siz kendi kararlarınızı veriyorsunuz, kendi ihtiyaçlarınızı belirliyorsunuz ve size neyin iyi geleceğini ebeveynleriniz değil siz biliyorsunuz. O yüzden de bu anlamda gardınızı almanızı ve sınırlarınızı korumanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Zaten aslında değişim buralarda başlıyor.
Sizi duygusal manipülasyona uğratmalarına izin vermediğinizde, kendi gerçekliğinizi savunabildiğinizde veya o duygusal suçlamalara karşı koyabildiğinizde, yani mesela bayramı ebeveynlerinize geçirmediğiniz için kötü bir evlat olmadığınızda, inanmaya başladığınızda değişiklikler de başlıyor. Bunlarla ben bu bölümü kapatmak istiyorum. Umarım biraz olsun hakkınızda narsist insanlarla ilişkide neler yapabiliriz stratejileri oturmuştur ya da narsist partnerlerle veya bebeğenlerle ilişkilerde ben neler bekleyebilirim soruları kafanızda cevaplanmıştır. Eğer bu konularla ilgili sorunuz olursa üzerine daha fazla konuşmamı isterseniz bana mutlaka mesaj atabilirsiniz. Ben yeni bir bölümü kaydedebilirim bunlarla ilgili.
Herkese çok sevgilerimi gönderiyorum. Umarım çok güzel bir hafta geçirirsiniz. Sevgiler.
Bu transkript otomatik olarak oluşturulmuştur; küçük hatalar içerebilir.