Borsa 2023’te reel getiri sağladı mı? | Araştırma Notları #9

1:08Çünkü yılın sonunda yatırımın sonunda yatırıma ayırdığınız varlık alım gücü düşmüş bir şekilde tekrar size dönüyor. Yüzde yüz enflasyonun olduğu bir ülkede yüzde yüzün üzerinde sağlanan getiriler real anlamda bir getiri sağlamış oluyor. Gelin Türkiye'de bu yıl Borsa İstanbul'da neler olmuş beraber bir bakalım. 2023 yıl sonunda yıllık enflasyonun yüzde 64 nokta 77 oranında gerçekleştiğini izledik.

1:38Endeks performanslarına baktığımızda ise Bist100 endeksinin %35.60, Bist30 endeksinin %34.92, BistTÜM endeksinin ise %39.69'la enflasyonun aşağısında getiri oluşturdukları izlendi.

1:56Peki, buradan yola çıkarak borsada 2023 yılında real getiri sağlanamaz algısı haklı mıdır, haksız mıdır? Gelin bu sorunun cevabını biraz daha düşünelim ve irdeleyelim. Bist 100 Endeksi demek, içerisinde bulunan, barındırdığı 100 endeksinin belirli hesaplamalarla ortalamasını ve göstergesini oluşturan sembolik bir şey aslında. Yani Bizt 100 endeksinde %35,60'ın çok daha üzerinde getiri sağlayan şirketler olduğu gibi %35'in daha aşağısında getiri sağlayanlar hatta düşüş yaşayan şirketler bile vardı.

2:36Yani sizler 100 şirket içerisinde enflasyon üzerinde getiri sağlayanlara yatırım yaptığınızda Bizt 100 endeksi %35,60'lık sınırlı bir getiri sağlamış olsa da enflasyonu yenebilirdiniz. ve tabii bunun tam aksi de gerçekleşebilirdi. Biz 100 endeksi %35-60'lık bir getiri sağlarken düşüş yaşayan şirketlere ağırlıkla portföyünüzde yer vermiş olsaydınız, bu yıl zararla kapatacaktınız, negatif bir getiri sağlamış olacaktınız. Şimdi endekslerin şirketler özelinde kaçının enflasyon üzerinde, kaçının enflasyonun aşağısında ya da paralel getiri sağladığına bir bakalım.

3:16Bizt 100 endeksinde 28 şirketin enflasyon üzerinde getiri sağladığı bir şirketin enflasyona paralel 34 şirketin enflasyon altında, 25 şirketin ise negatif getiri sağladığı izlenmiştir. Yani 25 şirket düşüş yaşamış. Biz 30 şirketlerinde ise 8 şirketin enflasyon üzerinde, 1 şirketin enflasyonu paralel, 12 şirketin enflasyon altında, 8 şirketin ise negatif getiri sağladığı yani düşüş yaşadığı izlenmiş. Son olarak Bistüm Endeksine bakalım.

3:49Bistüm Endeksi 521 şirketten oluşuyor. Bu 521 şirketten 147'si enflasyonun üzerinde getiri sağlamışken 4 şirket enflasyona paralel, 158 şirket enflasyon altında getiri, 156 şirket ise negatif getiri sağlamış yani düşüş göstermiştir. Bu verilerden yola çıkarak endekslerde oransal anlamda şirket sayısına göre en başarılı endeksin BİST30 olduğu, sonrasında BİST100 ve BİSTtüm olduğu izlenmiştir. Bir diğer sonuç ise yatırımcının portföy başarısının mutlak olarak endekse paralel üzerinde aşağısında gerçekleşeceği kanısının yanlış olduğudur.

4:33Yatırımcıların sağlamış oldukları getiriler, oluşturmuş oldukları portföylerin getiri oranlarıyla kıyaslanır. Yani kötü geçen bir dönemde dahi iyi şirketlere ortak olarak enflasyonun üzerinde getiri sağlayabilirsiniz. veya bunun tam tersi de olabilir. İyi bir piyasada eğer getiri anlamında düşük getiri sağlayan şirketlere ortak olduysanız ne yazık ki enflasyonun aşağısında getiriler, negatif getiriler sağlayabilirsiniz.

5:03Sağlıklı olan yatırımcı olarak endekse değil şirketlere odaklanmaktır. şirketlerin açıklamış oldukları beklenti rakamlarına, bu beklentilerin tahmin edilen enflasyonun üzerinde olmasına, bu şirketlerin geçmiş yıllarda beklenti karşılama oranlarının yüksek olmasına, şirketlerin faaliyet gösterdiği sektörde beklentilere ve bu beklentilerin konjonktürel uyuma sahip olup olmadığına dikkat etmelidir. Bu anlamda MIDAS'ın ve diğer kurumların yayınlamış oldukları araştırma raporları, resmi kurumlarca aylık ve yıllık olarak yayınlanan raporlar, şirketlerin yayınladıkları faaliyet ve finansal raporlar yol gösterici olacaktır. Endeks üzeri getiriye ulaşmanın en kolay ve basit yolu bu yöntemlerden ayrılmadan sabırlı, bilinçli ve finansal okuryazarlı yüksek bireyler olmaya gayret göstermektir.

6:03Bu yüzden borsacı değil, yatırımcı olmak, endekse değil, şirketlere ve portföylere odaklanmak stressiz ve sağlıklı olan davranış modeli olmuştur. Endeks negatif seyredebilir ama biz her zaman alfa yaratan ve pozitif ayrışanlardan olmaya gayret göstereceğiz. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim. Bir sonraki yayında yeniden görüşmek üzere.

6:28Kendinize iyi bakın, hoşça kalın.