2023 Yılından Çıkarılan 5 Yatırım Dersi | Araştırma Notları #5

1:27Küresel tarafa baktığımızda ABD piyasalarında 2023 yılı resesyon korkuları ve banka kabuslarıyla başladı ama ABD ekonomisi hepimizi şaşırtmayı başardı bence. Fed 2023 yılında faiz indirimine başlamasa da endekslerin beklediği o yükselişi yapay zeka rüzgarı sağlamış oldu. Teknoloji hisseleri önceliğindeki tabana yayılmayan bu rali, öncelerde akıllara acaba yapay zeka bir balon mu sorusunu getirse de, bu alanda atılan adımlar işin ciddiyetini ve daha uzun süre borçluluk üzerinde etkili kalacağını kanıtlar niteliğindeydi diyebiliriz. Kripto paralara baktığımda yatırımcılar için özellikle 2023 yılının sonu yepyeni umutların yeserli bir dönemeçti.

2:13Masada hem Fed'in faiz indirimine başlayacağı beklentileri vardı hem BlackRock Bitcoin Spot ETF'nin onaylanma süreci vardı. Buna dair umutlar vardı. Hem de Nisan ayında Havlink dediğimiz Bitcoin yarılanmasıyla başlaması beklenen bir rally gerçeği var. Kısacası önümüzde umutlarla dolu ama içinde pek çok acabayı da barındıran bir yıl var diyebiliriz.

2:38Hem ülkemizde hem de ABD seçimlerinin olacağı siyasetin gölgesinde bir yıl aslında bizi bekliyor. Borsa İstanbul'a yabancı yatırımcı tekrar dönecek mi? Endex seçime kadar baskılanmaya devam edecek mi? Fed faiz indirime ne zaman başlayacak?

2:54ABD ekonomisi bu sefer gerçekten resesyona girecek mi? Bitcoin spot ETF onaya gelecek mi? Yarılanma sonrası o tarihsel rally yine gerçekleşecek mi? Gördüğün gibi yanıtlanması gereken pek çok soru var.

3:10Böyle zamanlarda cevabı bulmak zaman alabilir. O yüzden bir yatırımcı olarak iyisiyle kötüsüyle bu yıldan çıkardığımız 5 yatırım dersini derledik. Evet, ders 1 Borsacı olma, yatırımcı ol. İlk yatırım dersini temel analiz dediğimizde aklımıza gelen ilk isimlerden sevgili Tuncay Turşucu'nun bir sözüyle vermiş oluyoruz.

3:32Kendisi borsaların döngüsel olduğundan sıklıkla bahseder. Eğer borsa düşüşteyken paniğe kapılır ve güvendiğin hisseleri satarsan sonrasında oldukça pişman olabilirsin. Çünkü döngüsellik gereği her düşüşün bir de çıkışı olacaktır. Eğer yatırım yaptığın şirkete güvenin tamsa, paniğe kapılmak yerine düşüşlerde müsterih kalmayı öğrenmen lazım.

3:55Çünkü gerçek yatırımcılar böyle yapar. Mesela deprem felaketi veya seçim endişesiyle 2023 yılında da güvendiğin hisseleri satmış olsaydın, seçim sonrası gerçekleşen yükselişe dahil olamayacaktın. Ya da biraz daha geriye saralım, 2022 yılındaki dev getiriler sonrası 2023 yılının düzeltmelerle geçeceğini düşünüp borsaya veda etseydin, Endeksin ulaştığı yeni zirveleri sadece uzaktan izleyecektin. Elbette bu yükselişlere de düşüşlere de güvendiğin hisselerle girdiğinde sakin kalabilirsin.

4:28Yatırım yaptığın şirketin işine güveniyorsan, sektördeki konumuna, şirketin temel verilerine inancını tamsa borsa döngüleri seni korkutmamalı. Geldik ikinci dersimize. Ders 2, aslalan trenddir. Trend varsa kazanç vardır, trend yoksa kazanç yoktur.

4:45Bu yatırım dersinizi ise teknik analizin üstadı Selçuk Göneşler'den alıyoruz. Trendin yukarı yönlü olmadığı bir borsada büyük kazançlar beklemek, evet de boşa kürek çekmek gibi. Borsada trend yukarı yönlü ise kazanç elde etmenin pek çok stratejisi var ama eğer trend aşağı yönlü ise işte o zaman sizi sadece sağlam şirketlere yapmış olduğun yatırımlar korur. Bu trend elbette teknik olarak düşünmemek lazım bu trendi.

5:13Örneğin 2023 yılında özellikle ABD piyasalarında yükselişe geçen üretici yapay zeka trendi. Peşinde buna bağıntılı birçok şirkette yukarı yön trendine sürükledi diyebiliriz. Ya da geçmişte COVID-19'un ve yeni varyantlarının gündeme geldiği zamanlarda ilaç ve sağlık kişiselerinin değer kazanması gibi düşünebiliriz bunu. Dolayısıyla yurtdışı ve yurtdışı piyasalardaki tren takibi de aslında teknik disipline bir parçası olarak değerlendirilebilir.

5:42Ders 3 Borsayı zamanlamaya çalışma, borsada zaman geçir. Bir yatırımcı olarak pek çok endişemiz olabiliyor. İşte seçim dönemlerinde borsa düşebilir, paramı çekeyim. Fed faiz indirimine geçene kadar endeks geriler, paramı çekeyim.

5:58Bitcoin yarılanması sonrası raylı gelir o zaman alırım gibi yatırım dünyasında pek çok risk azaltma yöntemi olsa da borsayı zamanlamaya çalışmak genelde çok da çalışan bir stratejisi değil. Çünkü işler her zaman sizin zamanlamalarınıza uymayabiliyor. Özellikle Charles Schwab'ın bu konu ile ilgili yaptığı bir araştırma var. ABD borsalarının 2001 ve 2020 yılları aralarındaki getirilerini analiz ederek borsayı zamanlamanın ve borsada zaman geçirmenin yaptığın yatırım olan etkilerini burada raporlamışlar.

6:30Yani diyelim ki 2001 yılında 500 dolarlık bir yatırım yaptın ve 2020'ye kadar belli aralıklarla borsayı zamanlayarak yani en dipten alıp en yüksekten satarak piyasayı zamanladın. Hisselerini sattıktan sonra doğal olarak bir süre elinde nakit bulunmuş ve borsadan çekilmiş oluyorsun. Sonrasında ise tekrar hisse satın alarak elindeki nakti tekrar borsaya sokuyoruz. Hisse satıp sonra tekrar hisse alana kadar geçen bu süreye yani borsadan çekildiğin süreye kayıp zaman diyelim.

7:01Eğer 10 günlük bir kayıp zamanı olsaydı 500 dolarlık yatırımında 1093 dolara yükselirdi. 20 günlük bir kayıp zamanı olsaydı 500 doların 509 dolara yükselirdi. Ama eğer 30 günlük bir kayıp zamanı olsaydı işte burada işler değişmeye başlıyor. Paran düşüş yaşar ve 375 dolara gerilerdi 500 doların.

7:2240 günlük bir kayıp zamanı sonrasında ise yatırımın 259 dolara kadar gerilerdi. Ama hisse al sat yapmadan yani borsayı zamanlamadan borsada vakit geçirmeye sürekli devam ettiğin takdirde 500 dolarlık o yatırımın birleşik büyüme oranıyla hesaplandığında 1975 dolara kadar yükselebilirdi. Evet 4. dersimizdeyiz ders 4 tahminleri yok say beklentiler sadece üzer.

7:51Dikkati almaya değer de olsa çoğu zaman beklentiler sadece üzer diyerek yıl sonu beklentilerini yok saymak da doğru bir hamle olabilir. Çünkü bu tahminlerin gerçekleşme olasılıklarına pek de güven olmuyor. Her yıl Aralık ayında Wall Street kurumları ve stratejistleri bir sonraki yılın sonuna ilişkin S&P 500 hedeflerini yayımlıyorlar. Örneğin geçen yıl yayımlanan tahminlerde 18 stratejistin beklentileri S&P 500'ün 2023'ü 3400 ile 4500 arasında tamamlaması yönündeydi beklentiler.

8:24Ama baktığımızda S&P 500 endeksi yılı 4770 seviyesine tamamladı. Bu da tahminlerin ortalamasının yaklaşık %20 üstünde bir seviyeye denk geliyor. Biraz geriye sıralım. 2022 yılı için hedefler nasıldı?

8:38Yine 2021 Aralık ayında paylaşılan tahminlere baktığımızda Endex'in 4400'de 5300 seviyeleri aralığında değişmesi bekleniyordu. Endex 2022 yılını 3839 seviyesine tamamladı. Yani bu hedeflerin en düşük seviyesinin bile yaklaşık %13 altına denk geliyor. Ayrıca geçtiğimiz senenin başında kurumların yaptığı resesyon tahminlerinde hatırlarsın, Powell bile son konuşmasında açık bir şekilde yanıldınız dedi.

9:07Bu durum tabii ki Wall Street analistlerinin piyasayı bilmediği anlamına gelmiyor, bu sadece piyasa hareketlerinin öngörülemeyen faktörler tarafından nasıl büyük ölçüde belirlendiğinin bizlere bir kanıtı aslında. Yine de bu yıla dair tahminlere değinelim. 2024 için stratejistlerin hedefi S&P 500 endeksinin 4500'de 5100 seviyeleri aralığında yılı tamamlaması yönünde. Son dersimizdeyiz, ders 5.

9:34Harika bir şirketi adil bir fiyata satın almak, adil bir şirketi harika bir fiyata satın almaktan çok daha iyidir. Bu alıntı aslında ünlü yatırımcı Warren Buffett ve Charlie Munger'dan, özellikle Nvidia, Microsoft, Google ve diğer şirketler bu yıl yapay zeka endüstrisinin büyümesinden oldukça yararlandılar ama bu şirketler kurulunduğunda yapay zekanın bir parçası değillerdi. Aynı şey Apple'ın iPhone işi ve Amazon'un Web Services işi içinde söylenebilir. Şirketler zamanla yaptıkları işleri geliştirip dönüştürebilirler ve böylece çağa ayak uydurabilirler.

10:13Ama bunu tabii ki iyi şirketler mükemmel bir şekilde yapabilir. Böyle şirketlere makul bir fiyata yatırım yapabilirseniz anlatınız ilk tezinizin çok ötesine gelişmeye devam edebilir. Tıpkı 2023 yılında gördüğümüz gibi. Geçen yıl özellikle dikkat çeken bir detay, yatırımcıların ucuz gibi görünen hisse senetlerine dönmek yerine yüksek kaliteli hisse senetlerine kanalarak ödüllendirilmesiyle diyebiliriz.

10:38Evet bu bölümümüzün sonuna geldik. İyisiyle kötüsüyle geçen 2023 yılından çıkardığımız 5 yatırım dersini paylaşmak istedik. Umarız 2024 hepimiz için kazanç dolu geçer diyerek bölümü sonlandırıyorum. Bir sonraki bölümde görüşmek dileğiyle, hoşçakalın!