#5 - Evli bir çift olarak para nasıl yönetilir?

0:48Yarın öbür gün siz de gördüğünüz an yıldırım çatmış gibi hissedeceğiniz birilerine denk geleceksiniz mutlaka. O yüzden şimdiden öğrenmekte fayda var. Önceki bölümlerde hep bir gecede zengin olamayız diyorduk ama bir gecede, bir bakışta aşık olabiliriz sonuçta. Of be bölümde giderek romantik bir hal alıyor.

1:04Oh süperiz yani. Tam bu noktada güzel bir aşk şarkısı, şiir dinletmek isterdim sizlere ama kafa açmaya mahal yok. Zaten telif milif meselelerine hiç girmiyorum bile. Neyse evet konumuza dönelim.

1:15Bizi arabasında dinleyenler için iyi yolculuklar, evde iş yaparken dinleyenler için de kolaylıklar diliyorum. Hadi başlayalım. Evvela efendim ben şunu sizlere söylemek isterim. Ben de evliyim.

1:26Hatta şu an kayda aldığım sırada sevgili eşim de şu an canlı olarak beni dinliyor. Oy canım benim. O yüzden ben bugün söyleyeceklerimi 5 kere falan düşünüp söyleyeceğim. Resmen böyle bir konu seçerek ip üstünde yürüyorum.

1:37Hadi hayırlısı bakalım. Bakın bunlar hep sizler için sevgili dinleyenler. Evet, gelelim konumuza. Doğduğumuz andan yetişkinliğe yavaş yavaş adım attığımız döneme kadar bakımımız, sorumluluğumuz, geçimimiz vs.

1:48her şeyimiz aslında ebeveynlerimize, ailemize emanet. Yalnız değiliz yani. Sonra yetişkinlik dönemi geldiğinde de artık kendi ayaklarımızın üzerine durma zamanımız geliyor. Artık birçok meseleyi tek başımıza göğüslememiz gerekiyor.

2:01Bu durum bizi hayatı karşı bireysel ve bağımsız bir şekilde hazırlayan bir süreç aslında. Çalışıp para kazanmaya başlıyoruz, faturalarımız oluyor, faturalarımızı ödüyoruz, ihtiyaçlarımız var. Sosyal eğitimimizi, yani gördüklerimizi, deneyim ettiklerimizi artık tek başımıza irdeleyip monta oturtmamız gerekiyor. Yani full bağımsızız.

2:19Bu süreç hayat döngüsü içerisinde çok doğal bir süreç bu arada. Hepimiz de tabii ki arada aksasak da, yorulsak da böyle zamanlarda bir şekilde tek başımıza idame etme becerisine sahip olduk. Ama insan sosyal bir varlıktır. Doğamızda olduğu gibi yine başkalarıyla insani ilişkiler yürütmemiz gerekiyor.

2:37Ve sonra bir gün geliyor, aşk. Ah. İnsan doğasında olduğu gibi hayatımızı bir şekilde başka bir insanla paylaşmaya başlıyoruz. Birlikte geziyor, yiyor, içiyor, hayatı birlikte deneyimlemeye başlıyoruz.

2:49Haliyle birlikte para harcamaya başlıyoruz. Müthiş zamanlar valla. Evet, gel zaman git zaman. Bu sefer ya birlikte yaşamaya başlıyoruz ya da direkt evlilikle artık hayatımızı birleştirme kararı alıyoruz.

3:00İşte bu noktada oyun değişiyor. Kötü anlamda değil bu arada. Hayat oyununu oynama şekli değişiyor aslında. Oyunun kuralları aynı fakat oynama şekli değişmeye başladığı gibi düşünebiliriz.

3:10Yani iki kişilik multiplayer olarak oynamaya başlıyoruz. Şimdi bu noktada çift olarak finansal anlamda neler yapılabilir, nasıl bir para yönetimi yolu izlenebilir kısmına geçmeden önce çok ama çok önemli olduğunu düşündüğüm bir konuya girmek istiyorum. Çiftlerin birbirlerine yaklaşma şekilleri. Eğer bu hayatta eşinizle, sevginizle birlikte finansal özgürlük anlamında iyi bir noktaya gelmek istiyorsanız her şeyden önce ilişkiniz konusunda bazı yazılı olmayan anlaşmalar yapmanız gerekiyor.

3:37Nedir bunlar? Dürüstlük bu oyunun ilk ve en önemli kuralıdır. Birbirinize karşı dürüst olmalısınız. Nereden ne geliyor, ne kadar para geliyor, nereye harcanmak isteniyor, nedir ne değildir bunları birbirinize saygı çerçevesinde en saf haliyle anlatmanız gerekiyor.

3:53Çünkü gerçekler ortada olduğunda hem ilişkisel anlamda hem de parasal anlamda plan program yapmanız çok daha sağlıklı olacaktır. İkincisi efendim, az önce de bahsettik aslında. Saygı. Karşınızdaki insan da tıpkı sizin gibi bireysel bir karaktere sahip.

4:08Bugünlere kadar tıpkı sizin gibi bireysel olarak hayatı deneyimleyerek geldi. Sizden farklı da olsa kendine ait zevkleri, ihtiyaçları, lüksleri, hobileri ve harcamalış kanıkları var. O yüzden bireysel olarak yaptığınız harcamalar ne olursa olsun birbirinizi asla yargılamamalısınız. Çünkü bu hayatta lükslere de, mutlu olmaya da, yeni bir kıyafet almaya da, konsere gitmeye de, kendimizi iyi hissettirecek herhangi bir şeyi yapmaya ve harcama yapmaya ihtiyacımız var.

4:34O yüzden, vay efendim buna bu kadar para harcanmış bu ne kadar saçma, vay efendim bu çok anlamsız bir harcama gibi bir yargılamayla yaklaşmayın birbirinize. Bu size hem parasal anlamda hem de tabii ki de sevgi, saygı, ilişkisel anlamda da oldukça üzer. Elbette ki finansal olarak içinde bulunduğunuz durum söz konusu olduğunda yapılan harcamalar, para konuları tartışılabilir. Ama bunu asla yargılayıcı, saygıdan uzak yapmamalısınız.

5:00Şimdi ben az önce hani birbirinize böyle yaklaşmamalısınız dedim ama tabii ki de tartışılacak bunlar. Tabii ki de bu harcamalar, bu ihtiyaçlar tartışılabilir ama bunların hepsi saygı çerçevesinde olmalı. Konuşmak istediğiniz, sorgulamak istediğiniz bir konu elbette olur. Saygılı ve doğru cürmelerle konuyu açtığınızda her şey çözülebilir, emin olun.

5:19Bir sonraki önemli maddemiz ise eleştiriye açık olmak. Yani siz bu konuyla alakalı soru işaretlerinizi saygı çerçevesinde karşıya anlatabildiğiniz gibi onun da size anlatmasına izin verin. Ve son olarak pozitiflik. Şimdi efendim durum ne olursa olsun paranın aranıza girmesine asla izin vermeyin.

5:37Hiçbir fiyat, hiçbir para, hiçbir bütçe, hiçbir harcama aranızdaki bağdan sevgiden önemli değildir. Az önceki saydığım maddeler bir yana bu bir yana. Her şeyden önce sizin birbirinizle olan mutluluğunuz önemlidir. Paradan da önemlidir emin olun.

5:53Bunu asla unutmayın. Evet, ilişkiler hakkında da konuştum. Bakıyorum sevgili eşimin de yüzü gülüyor. Yani bu etapı alnımın akıyla atlattım diye düşünüyorum.

6:02O zaman isterseniz çift olarak nasıl bir para yönetimi yolu izleyebiliriz? Bu konulara girelim. Çift olarak para yönetimi konusunda birçok kaynak, birçok uzman görüşü var. Özetle aslında izlenebilecek üç tane yoldan bahsediyorlar genel olarak.

6:15Bu 3 yolun kendine has artıları ve eksileri de var. Şimdi bu yolların hiçbirinin kesin çözüm gibi bir yol olmadığını şimdiden söylemek isterim. Bunlar arasında kendinize uygun olanı seçip uygulamanız mümkün. Efendim bu 3 yoldan ilki.

6:29Çift olarak ayrı hesaplara sahip olmak. Birçoğunuz için ilk bakışta bu saçma gibi görünebilir. Fakat dünyada kişisel finans ve para yönetiminde bireylerin kendisi kadar finans uzmanları da bu ayrı hesap ortak hayat stratejisini öneriyor. Ayrı hesaplar tutmak özellikle yetişkin hayatında para yönetimini bireysel ve bağımsız yapmaya alışmış insanlar için aslında daha kolay bir tercih.

6:51Yani siz bu zamana kadar parayı hep tek başınıza yönettiniz. Daha bireysel ihtiyaçlarınız, bireysel harcama alışkanlıklarınız vardı. Çift olarak ayrı hesaplara sahip olmak bu alışkanlıklarınızı birden kesmeden daha iyi bir başlangıç olabilir aslında. Çünkü bir de henüz ortak ihtiyaçlara da sahip olmamışsınız.

7:07Yeni bir çiftsiniz gibi düşünebilirsiniz bu noktada. O yüzden çok rahat bir başlangıç sayılabilir bu. Çift olarak ayrı hesaplara sahip olmak bu bahsettiğim kontrolü elinizde tutarak başlamak için iyi olabilir. Sonuçta çiftler bir arada yaşamaya başladığında veya evlendiğinde bireysel hayatın yükümlülükleri de birleşir.

7:25Yani ne demek istiyorum? Geliriniz kadar burada kişisel borçlarınızdan da bahsediyorum. Olabilir. Çoğumuz henüz daha öğrenci yıllarında kredi kartına sahip oluyor.

7:33Bir haliyle örnek veriyorum. Bir kişisel borç döngüsü içine girebiliyorsunuz erken yaşta. Evlendikten sonra da o borçlar biterek girmiyorsunuz. Bazen o borçları da taşıyorsunuz evliliğinize.

7:43İşte ayrı hesaplara sahip olarak kendi aranızda şu tarz bir plan yapabilirsiniz. Bak bu benim borcum, bu senin borcun. İkimizin de bu borçları kapatmak için temel olarak ayırması gereken bir para var haliyle. Ortak ihtiyaçlarımız için atıyorum şu kadar para ayıralım ama ben benim borcumu sen de senin borcunu ödemeye odaklan gibi bir plan yapabilirsiniz.

8:02Bu arada ayrı bir hesaba sahip olmak, çiftler arasındaki kimin daha fazla para harcadığı veya kimin daha tasarruflu birisi olduğunu göstermesi açısından da önemli. Yani her şey şeffaf. Yani ne demek bu? Bir de siz bu zamana kadar birbirinizi yani çift olarak, duygusal ve kişilik olarak çok iyi tanımış olabilirsiniz.

8:19Aa bu iyi insan, aa bu güzel insan, Allah'ım ne kadar tatlı bir insan diye olabilirsiniz ama harcama alışkanlığı da tanınması gereken bir karakteristik özelliktir aslında. Bu noktada çiftler birbirlerine sonsuz bir saygı ve öz farkındalıkla yaklaşıp partnerinin ya da eşinin bu kişiliğini tanımalıdır. Öz farkındalıktan kastım ne? Yani çok harcayan, havur parman savuran biriseniz ve ayrı hesap tuttuğunuzda bu ortaya çıkarsa, evet ya harcama konusunda ben biraz uçuyorum açıkçası deyip böyle olabildiğince pozitif bir şekilde kabul etmeniz ve düzeltmeniz gerekiyorsa bunu anlamak için oldukça önemli aslında.

8:52Ayrı hesapların verdiği bu şeffaflık. Bu noktada hesaplarınız ayrı olsa da tüm bu gelir gider kontrolünü ortak bir tabloda listede tutabilir ve bunun üzerine birbirinize sağlıklı bir iletişim kurabilirsiniz. Çünkü fark ettiyseniz ayrı hesaplar görüldüğü üzere daha fazla iletişim anlamına geliyor. Şimdi burada yanlış anlaşılmasın.

9:10Ayrı hesap dedik ama bir arada yaşıyorsunuz. Ortak ihtiyaçlarınız var haliyle. Tabii ki ev ihtiyaçları var. İşte yemek yenmesi gerekiyor, buzdolabında olması gerekiyor, eşyaların yenilenmesi gerekiyor gibi ortak konular konusunda da karşılıklı artık anlaşabilirsiniz zaten.

9:23Yani hadi herkes kafasına göre takılsın anlamına gelmiyor bu yöntem. Şimdi... Bu stratejinin artılarını ve eksilerini bir toparlayayım efendim. Artıları.

9:32Her biriniz kendi harcama alışkanlıklarınızdan ve bireysel borçları ödemekten sorumlu olursunuz. Bu size daha fazla kontrol sağlıyor para yönetimi konusunda. Ayrı hesaplar para yönetimi konusunda size daha fazla özgürlük sağlar. Neden?

9:45Çünkü siz bireysel olarak bir harcama yapıyorsunuz. Bir diğerinize bu konuda hesap vermek zorunda hissetmeyebilirsiniz mesela. Tabii bu noktada dengeyi kaçırmamak da önemli. Şimdi tabii bu stratejinin bir de eksi tarafı var.

9:57Ayrı hesap stratejisi çocuklar işin içine girerse veya sizden biri yani çiftlerden biri kariyer değiştirmek isterse atıyorum işsiz kalırsa zorlaşabilir. Bu noktada tekrar kafa kafaya verip bambaşka bir yola girmeniz gerekebilir. Bir diğeri, kontrol sizde olsa da her ay maaş günü geldiğinde plan yapmak biraz daha zahmetli bir hale gelebilir. Bakın olumsuzluktan kastımazsa biraz daha zahmetli hale gelmesi.

10:20Yani faturaları, ödenecekleri masaya yatırdığınızda kim neyi ne zaman ödeyecek vesaire konuşmak, plan yapmak bir noktadan sonra sizi yorabilir. Son olarak da çiftler arasındaki farklı gelir seviyesi olduğu gerçeği haliyle bu stratejide biraz ana konu oluyor. Bu bazen çatışmalara neden olabilir. Az önce de örneğini verdiğim gibi.

10:37Yani birisi daha fazla kazanıyor ya da birisi daha fazla harcama yapıyor falan. Bu çiftler arasında birazcık çatışmaya sebep olabilir. Ama bunun da bir ilacı var. Tıpkı podcastta başında bahsettiğim gibi dürüstlük, empati ve saygı.

10:50Bunlar olduktan sonra çatışmalar da minimum seviyede olacaktır. Evet efendim. Şimdi ikinci yolumuza bakalım. Çift olarak ortak hesap yönetmek.

10:59Bu yol sanırım en çok tercih edilen yollardan bir tanesi. Çift olarak yönetim tarzınızı basitleştirme açısından bu seçim muhtemelen en kolayıdır. Kişilerin bireysel hesapları değil, evin ortak bir hesabı vardır. Haliyle sorumluluklar da ortaktır.

11:13Çiftler bireysel gelirlerini bu havuza doldurur ve sonra çift olarak oturup birlikte ortak kararlarla bu parayı yönetirler. Faturalar varsa eğer çocuğunuzun giderleri, ev ihtiyaçları bu aile hesabından ödenir. Yalnızca ev ihtiyaçları değil bu arada, bireysel ihtiyaçlarınız da bu ortak hesaptan karşılanır. Çiftlerin bu ortak hesaba her an erişme sahip olması, bütçenizi anlık olarak takip etmenizi kolaylaştırır ve harcama motivasyonunuzu ona göre belirleyebilir.

11:40Bu arada ortak bir hesabınız olması sizin bir birey olduğunuz, bireysel ihtiyaçlarınız ve bireysel harcama alışkanlığınız olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Ve bunlar da ortak hesaptan karşılanması gereken gider kalemleri aslında. O yüzden iletişiminiz çok daha iyi olmalı ki bunları olabildiğince sağlıklı konuşup anlaşıp çözebilin. Şimdi bu stratejinin de artılarını ve eksilerini bir bakalım.

12:02Artıları, tüm gelirler ortak bir havuzda toplanacağından dolayı bütçelemek ve harcama planı yapmak bunları takip etmek çok daha kolaydır bir öncekine göre. Sen ben yok biz var gibi bir mantığı olduğundan dolayı ilişkinizde pekiştirebilecek bir yöntemdir. Yine burada bir parantez açmak isterim. Bu konunun bir eksisi de var.

12:21Tabii onu eksilerde söyleyeceğim. Bir diğer artı, ayrı hesaplarda olduğu gibi kimin kime borcu olduğu veya belirli bir faturanın hangi hesaptan çıktığı konusunda tartışma ortamı olmuyor. Gelelim eksilere. Hesap ortak olduğundan ve sizler her harikarda bir birey olduğunuzdan dolayı az önce bahsettiğim gibi birbirinize karşı daha yargılayıcı olabilirsiniz.

12:42Neden böyle bir harcama yaptım ve benzeri gibi böyle hesap vermek ilişkinize de zarar verebilir. Buradaki kilit nokta yine tabii ki empati ve saygı. çok büyük bir gelir farklılığı varsa bu yöntem çatışmaya yol açabilir. Nasıl yani?

12:56Paranın çoğunu sizden biri kazanıyorsa ve o havuza koyuyorsa mesela, diğerini bu konuda birazcık çatışmaya itebilir. Yani birazcık kendini kötü hissedebilir ve bu da birazcık çatışmalara yol açabilir. Şimdi hızlıca bir üçüncü yolumuza da bakalım. Hem ortak hem de ayrı hesaplara sahip olman.

13:12Son yöntemimiz aslında önceki iki yöntemin bir kombinasyonu karışımıdır zaten fark etmişsinizdir. Bu yöntem size diğer iki yöntemin en iyi taraflarını sunabilir aslında. Mesela çift olarak bir ev hesabınız vardır. Ay başında maaş aldığınızda evin tüm giderleri için yani faturalar, yiyecek, içecek, erzak, eşyalar ve benzeri için buraya para yatırırsınız.

13:32Ayrıca birlikte biriktirdiğiniz finansal hedefler için ortak tasarruf hesaplarınız da olur. Ayrıca kendi kişisel hesaplarınızda da kişisel harcamalarınız ve ihtiyaçlarınız için bir miktar da para bırakırsınız. Bu noktada ay başında ortak hesaba isterseniz eşit miktarda yatırabilirsiniz ya da gelir seviyeleriniz yani aldığınız maaşlar birbirinden farklıysa daha adil bir çözüm olarak aranızda oran orantı yapabilirsiniz. O artı tamamen size kalmış.

13:58Şimdi bu stratejinin de artılarına ve eksilerine bakalım. Artıları, tüm faturalar ve ev giderleri aynı hesaptan ödendiği için masrafları paylaşmak ve bunları takip etmek kolaydır. Tıpkı ortak hesapta olduğu gibi. Siz ve eşiniz ya da partneriniz para yönetimi konusunda bir ekip gibi hareket edersiniz ama kişisel harcamalarız konusunda da özgür olabilirsiniz.

14:19Ne demiştik zaten, önceki iki stratejinin de en iyi taraflarını barındırabilir bu yöntemde. Ama bunun da bir eksileri var tabii. Ona da bakalım. Hem ortak hesap hem kişisel hesaplar olduğu için para akışını, para yönetimini takip etmek diğerlerine oranla çok daha zor, karmaşıktır.

14:35Ama imkansız değildir. Yalnızca bunları takip etmek sizi biraz yorabilir. Bir de kişisel harcamalarınızı nasıl yönettiğinize bağlı olarak ortak hesaptaki bütçenizde yaşanan bir olumsuzluk çift olarak size de yansıyabilir. Ama diğer yöntemlerimizde de olduğu gibi buradaki kilit nokta tabii ki de birbirinize olan saygılı, dürüst, empatinin olduğu bir iletişim.

14:55Evet, çift olarak para yönetimi konusunda çoğu kaynakta da gösterilen stratejiler, yöntemler bunlar. Aralarında en doğru veya en mantıklı diye bir şey yok farkındaysanız, hepsi artı ve eksileriyle birlikte geliyor. Ve tabii başta da söylediğim gibi çift olarak sizin birbirinize nasıl yaklaşacağınız da oldukça önemli. Hatta en önemlisi de o.

15:14Şimdi podcastimizi kapatmadan önce çift olarak para yönetimi konusunda da bir de şunları söylemek isterim. Çift olarak yatırım yapmak. Şimdi bu noktada ortak bir yatırım hesabı veya ayrı yatırım hesapına sahip olmayı siz belirlersiniz. Ama bence mutlaka çift olarak yatırım yapmanız hanenizin refahı olarak oldukça önemli olur.

15:33Sizi çift olarak finansal özgürlük yolunda hakikaten çifter çifter adım atmanıza yardımcı olur. Örnek veriyorum. Ayrı veya ortak yatırım hesabınız var yani fark etmez bu noktada. Mesela siz bu ayet kenara tasarruf adına para koyamıyorsunuz.

15:46Ne bileyim telefonunuzu değiştirmeniz gerekiyor, yani zorundasınız. Yeni bir ayakkabı ihtiyacınız oldu. Ya da kişisel bir borcunuz var, o borcu eritmek istediniz. İşte bundan dolayı siz o ay tasarruf veya yatırım adına para koyamadınız.

15:58Ama eşiniz, sevgiliniz sizin yerinize, sizin o borçlunuzu doldurabilecek bir tasarruf adına ya da yatırım adına para koyabilir mesela o ay. Böylelikle yatırım konusunda devamlılık ve sürdürülebilirlik kazanırsanız. Eğer eşiniz sevginiz sizin kadar finans, para yönetimi veya yatırım konusuna ilgi göstermiyorsa ilgi göstermesini sağlamaya çalışabilirsiniz. Konuşun, anlatın, haneniz ve evliliğiniz için ne kadar iyi olacağını anlatabilirsiniz.

16:20Birlikte yatırım yapmak dediğim gibi sizi gelir olarak finansal özgürlük konusunda çok hızlı ilerlemenizi sağlayabilir. Evet, bu haftaki bölümümüzün de sonuna geldik. Umarım hayatınızı kolaylaştırabilecek, kafanızı açacak şeyler söylemişimdir efendim. Şimdi eşinme de göz göze geldim şu an.

16:36O da söylediklerimden hoşnut gibi görünüyor. Bakalım hakkımda hayırlısı eve gidince göreceğiz. Dinlediğiniz için çok teşekkürler efendim. Bir sonraki bölümümüzde görüşmek üzere.

16:45Hoşça kalın, iyi günler.