208 - Sanat Hırsızlığı ve Ünlü Soygunlar

0:57Yoksa etraftakilere odaklanmaktan yani pek bakamıyorsunuz o gürültüden, patırtıdan filan. Ama Nur Müzesi bu saatte bile yoğun olabiliyor tabi. Dünya cümle bir müze olduğu için. Hele ki Mona Lisa'nın önü.

1:13Fakat ben bugün Fransız Kraliyet mücevherlerinin sergilendiği taraftayım. Ne oluyor orada ya? Bir karışıklık mı var? Allah Allah!

1:27Sabah sabah neyin hareketliliği bu böyle? Tadilat mı var acaba? Aa! Camı kesiyorlar.

1:33Soygun bu. Soygun mu? Ne soygunu ya? Hem de bu saatte.

1:37Evet evet ben de gördüm. Uzaklaştırdılar bizi. Ellerinde silah da var. Ne?

1:42Silah mı? İmdat! İmdat! Bölüme biraz heyecanlı bir giriş yapmak istedim ve küçük bir sahne hazırladım sizler için.

2:06Son günlerde haberleri takip edebildiyseniz bu sahnenin ne ifade ettiğini de hemen anlamışsınızdır zaten. Zira amacım eğer 19 Ekim 2025 Pazar sabahı Lourdes Müzesi'nde olsaydık neler yaşayabilirdik bunu göstermekti. Biliyorsunuz o gün 100 yılın en büyük soygunu başlıklarıyla servis edilen bir olay yaşandı Paris'te. Anlatılanlara göre Lourdes Müzesi'ne erken saatlerde giriş yapan 934 sularında Apollo Galerisi tarafında bulunan ziyaretçiler üzerinde sarı yelekler bulunan iki kişiyi fark etmişler önce.

2:36Başta onların görevli olduğunu düşünmüşler ama kısa sürede ellerindeki o kesici aletleri, silah gibi kullandıkları aletleri fark edince hemen bir terslik olduğunu anlamışlar tabi. Bu sırada güvenlik görevlileri de gelmiş olay yerine ama onlar ziyaretçileri uzaklaştırmaya çalışırken soyguncular işlerini halledip gitmişler bile. Yani çok kısa bir sürede vitrinlerin camlarını kesip Fransız kraliyet ailesine ait 8 tane paha biçilemez denilen mücevheri alıp oradan olay yerinden kaçmışlar maalesef. Soygunun başlamasıyla bitmesi de toplamda 7 dakika sürmüş.

3:11Bu kadar ünlü bir müzeye, üstelik de gündüz vakti girilmesi, bu kadar değerli eserlerin bu kadar kısa sürede çalınması tüm dünyada çok büyük bir yankı uyandırdı takdir ederseniz ki. Bir yandan güvenlik konusu, bir yandan müzelerin işlevi, insanlığın ortak mirası gibi konular tartışılırken Kimisi de daha çok soygun kısmına odaklandı. Hatta ben de soygun hikayelerinin neden ilgimizi çektiğine dair bir video yayınladım YouTube kanalımda. İzleyenler hatırlayacaktır.

3:40Bugün ise konuya biraz daha farklı bir açıdan yaklaşmak, tarihteki bazı ünlü soygun hikayeleri üzerinden sanat hırsızlığı denilen meseleyi konuşmak istiyorum sizlerle. Şimdi gelin tarihteki en ünlü müze soygunlarından biriyle başlayalım. Ne tesadüf ki bu olay da yine Lourdes geçiyor fakat takvimler bu kez 1911 yılını gösteriyor. O pazar yine birçok sanat sevdalısı ziyaretçiyi ağırlayan Louvre'un kapanma saati yaklaşıyor.

4:16Herkes birer birer müzeyi terk edip giderken bir kişi tam tersi yönde hareket ediyormuş. Vincenzo Perugia isimli bu adam üzerinde müze çalışanlarının giydiği beyaz bir önlükle sakince kapıdan içeri girmiş. Görenler onun görevli olduğunu düşündüğü için bu durum kimsenin dikkatini çekmemiş haliyle. Bu sırada doğruca depo olarak kullanılan küçük bir odaya giden Vincenzo ise kapıyı sıkıca kapatıp bütün geceyi orada geçirmiş.

4:49Eskiden burada çalıştığı için Louvre'un ertesi gün kapalı olduğunu ve bu sebeple etrafta çok az sayıda güvenlik görevlisi olacağını, en yakın giriş ve çıkışların nerede bulunduğunu çok iyi biliyormuş. Ve nihayet sabah olunca saklandığı yerden çıkan bu adam 7-15 sularında Louvre'un bomboş koridorlarını adımlayarak salon kareye ulaşmış. Aradığı şey oradaymış çünkü. Mona Lisa tüm heybetiyle asılı olduğu duvardan onu izliyormuş adeta.

5:19Vincenzo tabloyu yavaşça indirmiş, kelçevesinden ayırdıktan sonra en yakındaki çıkıştan yine sakince çıkarak kayıplara karışmış. Bundan tam 28 saat sonra ise Lourdes yer yerinden oynamış adeta. Mona Lisa'nın çalındığı ancak o zaman anlaşılmış çünkü. 28 saat sonra.

5:43Polis ekipleri anında alarm durumuna geçmiş. Tüm dünya bu olayı konuşmaya başlamış ve tahmin edersiniz ki herkesin sorduğu tek bir soru varmış. Mona Lisa nereye gitti? Ünlü sanatçı Pablo Picasso'dan Amerikalı bankacı ve koleksiyoner J.P.

5:58Morgan'a kadar pek çok kişi suçlanmış bu süreçte fakat hiçbir ihbar doğru çıkmamış. Ancak iki yıl sonra artık tüm ümitler tükenmişken Floransa'daki bir sanat simsarına gelen bir mektup her şeyi değiştirmiş. Bu mektup Leonardo adıyla imzalanmış ve yazan kişi Mona Lisa'nın kendisinde olduğunu söylüyormuş orada. Onu Floransa'ya getirmek istediğinden bahsediyormuş.

6:27Sanat simsarı bu kişiyle görüşmeyi hemen kabul etmiş tabii ki. Eseri incelemek, gerçek olup olmadığını anlamak için sözleştikleri gün ve saatte Vincenzo'nun otel odasına gitmiş. ve tabloyu gördüğü an karşısında Leonardo da Vinci'nin orijinal eserinin gerçek Mona Lisa'nın durduğunu da anlamış tabii bizim simsar. Gerekli işlemleri tamamlayıp hemen geri döneceğini söylemiş, oradan ayrılmış ama o gittikten bir saat sonra aynı odayı bu kez polisler ziyaret etmiş.

6:59Ve Mona Lisa nihayet Louvre Müzesi'ne ait olduğu, sergilendiği yere geri dönmüş arkadaşlar. Fakat tabii artık o eski Mona Lisa değilmiş. Çünkü Louvre'a gelen herkes ilk olarak onu görmek istiyormuş. Tablonun önünde uzun uzun kuyruklar oluşuyormuş.

7:15E sonrasında da zaten diğer resimlerden ayrı özel bir odada sergilenmeye başlamış Mona Lisa. Şimdi bu noktada 111 herste önemine sıkça vurguladığımız bir konuya geliyoruz yine hikayelerin önemine. Zira Mona Lisa'yı bugün bildiğimiz Mona Lisa yapan onu dünyaca ünlü neredeyse herkes tarafından bilinir ikonik bir tablo haline getiren bu çalınma ve bulunma hikayesi. Vincenzo Perugia yakalandıktan sonra Mona Lisa'nın İtalya'ya ait olduğunu ve bu soygunu da onun yine topraklarına geri getirmek için yaptığını iddia etmiş.

7:49Yani milliyetçilik duygularıyla hareket ettiğini söylemiş. Bazıları bu savunmaya ikna olsa da bazıları onun bu soygunu sadece para için yaptığını ve tabloyu satmaya çalışırken yakalanmasının da bunun en büyük kanıtı olduğunu söylemişler. Yani şimdi düşününce bu kadar ünlü bir tabloyu satmaya çalışan birinin yakalanmaması imkansız gibi geliyor zaten. E peki o zaman bu ünlü tabloları ya da işte paha biçilemez sanat eserlerini sergilendikleri o müzelerden, galerilerden çalanlar bunu neden yapıyorlar?

8:25Evet, bu ünlü tablolar resmi olarak satılamıyor fakat gayrimeşru yollarla el değiştirebiliyor maalesef. Sanat hırsızlığı, yeraltı dünyasının en popüler uğraşlarından biri. Zira suç örgütleri tarafından çalınan ünlü tablolar uyuşturucu ve silah ticareti esnasında bir teminat olarak kullanılabiliyorlar. ünlü sanat eserleri yüksek değerli ve takip edilemez bir banknot görevi görüyor diyebiliriz yani.

8:532002 yılında Van Gogh Müzesi'nden çalınan Van Gogh'un iki eserinin 2016 yılında ünlü bir mafya, İtalyan mafyası olan Camorra'ya yakın bir uyuşturucu kaçakçısının evinde bulunması bu durumun en net kanıtlarından biri olarak kabul ediliyor. Ayrıca bu suç örgütleri üyelerinden birinin yakalanması halinde ona cezasızlık veya indirim verilmesi için çaldıkları değerli tabloları kullanabiliyorlar. Bir çeşit takas aracı, bir pazarlık kozu olarak sanat hırsızlığından da söz edebiliyoruz. Bazen de fidye istemek için çalınabiliyormuş bu tablolar.

9:29Evet baya baya eseri rehin alıyor birileri. Bir çocuğu birisini rehin alır gibi. Soygundan sonra da yetkili kurumlar ya da sigorta şirketleriyle iletişime geçip çaldıkları bu paha biçilemez sanat eserlerini hiçbir zarar vermeden iade etmenin karşılığında belli bir miktar para talep edebiliyormuş bu kişiler. Elbette ideolojik ve siyasi motivasyonlar da var sanat hırsızlığının sebepleri arasında zikredilen.

9:56Vincenzo Perugia'nın Mona Lisa İtalya'ya ait olduğu için çaldığını söylemesi buna bir örnek ya da 2. Dünya Savaşı sırasında Nazilerin işgal ettikleri topraklarda yaptıkları yağmalar da yine bu motivasyona bir örnek olarak gösterilebilir. Bazen de adrenalin tutkunları ya da işte güvenlik açıklarını fark edip bundan yararlanmak isteyenler çıkabiliyor sahneye. Bunlar sonunda ne olacağıyla pek de ilgilenmiyorlar aslında.

10:21Onların tek motivasyonları macera yaşamak ya da işte güvenlik açığından faydalandıklarını göstermek. Mesela Manchester'daki Whitworth Sanat Galerisi soygunu buna örnek gösterilebilir. 2003 yılında bu galeriden Van Gogh, Picasso ve Gauguin'e ait 3 tane sanat eserinin çalındığı anlaşılmış arkadaşlar. Ertesi gün ise polis eserlerin galeriden yaklaşık 200 metre uzaklıktaki kullanılmayan umumi bir tuvalette olduğuna dair bir ihbar almış.

10:50Oraya gidip baktıklarında tabloları gerçekten de orada bulmuşlar. Fakat yanında iliştirilmiş bir notla bulmuşlar. Soyguncular bu notta galerinin güvenlik açıkları olduğunu ve onları bu konuda uyarmak için bu soygunu yaptıklarını belirtmiş ve eserleri de işte bu şekilde iade etmişler. Hayırsever soyguncular da var yani.

11:12Bir de sipariş üzerine soygun diye bir motivasyon var. Buna göre bazı çok zengin sanat koleksiyonerleri parayla satın alamadıkları ancak sahip olmak istedikleri sanat eserleri için mafyayla anlaşabiliyormuş. FBI gibi resmi kurumlar somut bir kanıt bulamadıkları için bu teoriyi reddediyorlar ama arkeolog ve gazeteci, mafya karşıtı, aktivist ve kültürel miras savunucusu Sao Cevoli bu konuda çok net şöyle diyor kendisi En sevdikleri sanatçıların eserlerine sahip olmak için herhangi bir miktarda para ödemeye hazır koleksiyoncular var. Çalınmış ve Interpol tarafından tüm dünyada aranan bir başyapıtı asla sergileyemeyeceklerini biliyorlar ama onlar için sergilemenin bir önemi yok.

12:00Sadece bu esere sahip olmak istiyorlar. Bu kişiler gerçek sanat severler değil. Onlar sanat manyakları. Onlar için sanat bir tutku değil, psikolojik bir hastalık.

12:15koleksiyonerlik oldukça ilginç bir konu aslında. Yani düşününce neden bir sanat eserine sahip olmak istiyoruz ki? Gelin şimdi de bu dürtünün arkasında yatan psikolojiyi inceleyelim birlikte ama önce kısa bir ara vermemiz gerekiyor. Dönüşte bu konuyla birlikte dünyanın en ilginç sanat koleksiyoneri ve aynı zamanda sanat hırsızı olan bir adamın hikayesini anlatacağım size.

12:45Hazırsanız hiç hız kesmeden kaldığımız yerden devam ediyoruz. Koleksiyonerliği konuşacaktık hatırlıyorsanız. Koleksiyonerlik bazı nesnelerin ve veya sanat eserlerinin toplanması, biriktirilmesi ve saklanması anlamına gelen bir hobi olarak tanımlanıyor ve bu hobi insan doğasının temel bir yansıması olarak görülüyor uzmanlar tarafından. Zira bu doğamızda var olan sahip olma içgüdüsü başta olmak üzere pek çok içsel ihtiyacımızın bir yansıması aslında bu hobi.

13:19Anlam yaratma çabası, kimlik inşası, kontrol ve düzen ihtiyacı koleksiyon yapmanın en temel motivasyonlarından diyebiliriz. Bu biriktirilen nesneler insanların kişiliklerini, ilgi alanlarını, dünya tarafından nasıl algılanmak istediklerini de yansıtıyor aynı zamanda. Fakat bunlara ek olarak sanat eseri koleksiyonerlerinin farklı motivasyonlarının öne çıktığını söylemek de mümkün. Sanat eseri koleksiyonerliği sosyal statüyü göstermenin en kestirme yollarından biridir diyebiliriz mesela.

13:52Zira Pierre Bourdieu'ya göre genellikle yüksek kültürel ve ekonomik sermaye düzeyine sahip bu kişiler. Ve bu sebeple de sanat zevkleri ve koleksiyonlarında yer alan parçalar sadece kişiliklerini değil, eğitim düzeyini, entelektüellik seviyelerini, dünyaya bakışlarını da yansıtıyor ve ait oldukları sosyal sınıfı gösteriyor. Dolayısıyla sanat koleksiyonerliğinin bazı durumlarda prestij kazanma ve sınıf atlama aracı olarak kullanılabileceğini de söyleyebiliriz. Zevk ve estetik tatmin de tabi bu işin olmazsa olmazlarından.

14:29Bir eserin güzelliği, onun estetik değeri, ona sahip olma isteğinin en temel itici güçlerinden biri hatta. Görsel haz, sanat eserleriyle kurulan ilişkiyi besleyip, bireyin o eserin sahibi olma arzusunu pekiştiriyor. koleksiyoncu koleksiyonuna dahil ettiği her yeni sanat eseriyle yaşamına bir güzellik, bir anlam kattığını hissediyor yani. Sanat koleksiyonculuğu bazen ölümsüzlük arzusuyla da ilişkilendirilebiliyor arkadaşlar.

15:00Psikolojide sahip olduğumuz nesnelerin benliğimizin bir uzantısı haline geldiği kabul ediliyor ve bu extended self yani genişletilmiş benlik olarak adlandırılıyor bu durum. Bir sanat eserine sahip olduğumuzda o eser artık sadece bir nesne olmaktan çıkıyor. Bizim parçamız haline geliyor yani. Dolayısıyla koleksiyonerler biriktirdikleri bu eserleri kendileri öldükten sonra bile yaşayacak bir uzantıları gibi görebiliyorlar.

15:32Uzmanlar bunun bilinçaltındaki ölümsüzlük isteğinin bir yansıması olarak kabul edilebileceğini belirtiyorlar. koleksiyonerlik tabi genellikle böyle sağlıklı ve tatmin edici bir hobi olarak görülüyor çünkü kişinin anlam ve tamamlama arayışıyla kimlik inşasına yardımcı olduğu düşünülüyor bu hobinin fakat sahip olma ve biriktirme dürtüsü bu bahsettiğim sağlıklı ve yaratıcı kanallardan sapınca bireyin yaşamını felç eden patolojik bir duruma da dönüşebiliyor maalesef Belki bazı belgesellerde filan sizlerde görmüşsünüzdür. Ya da etrafınızda yaşayan insanlarda bu durumu tespit etmişsinizdir. Bir şeyleri sürekli biriktirme, hatta istifleme, hoarding disorder yani istifleme bozukluğu deniliyor bu duruma.

16:17Ve DSM-5'te yer alan psikiyatrik bir tanıymış aynı zamanda. Bu kontrolsüz biriktirme arzusu bir saplantıya dönüşebiliyor ve bu da kişiyi yasa dışı işlerde dahil olmak üzere pek çok kötü şeyi yapmaya yönlendirebiliyor maalesef. Mesela Stephan Breitweiser'ın 1995-2001 yılları arasında yaptığı soygunlar bu saplantının ne kadar tehlikeli boyutlara ulaşabileceğinin en büyük kanıtı bence. Şimdi gelin birlikte ve yakından bakalım biraz bu hikayeye.

16:50Stephan Breitweiser çok ilginç bir hırsız arkadaşlar. Kendisi sanatsever bir ailede yetişmiş, sanat eserleri, müzeler ve galeriler hakkında da çok bilgili biri. Dolayısıyla soygun yöntemleri de alışınmışın biraz dışında öyle elinde, silah yüzünde, maske falan yok. Aksine her zaman çok şık, gayet temiz kıyafetler giyip gitmiş hırsızlık yapacağı müzelere zaten o sayede de ziyaretçilerin arasına rahatlıkla karışabilmiş.

17:18Yani onun soygun yöntemi kaba kuvvet değil, görünmezlik olmuş. Soygunları için her zaman müzelerin en savunmasız olduğu saatleri seçmiş. Güvenlik personelinin azaldığı ve ziyaretçi kalabalığının seyrekleştiği öğle saatlerini. Ayrıca öyle Loures gibi dünyaca ünlü müzelere falan gitmemiş.

17:39Onun yerine genellikle güvenliği çok daha zayıf olan küçük, bölgesel müzeleri tercih etmiş. Stephan etrafta kimsenin olmadığı bir anda gözüne kestirdiği sanat eserine sakince yaklaşıyor. Yanında getirdiği ufak çakısıyla cam vitrinlerin panellerini bir arada tutan o silikon dolguyu yavaşça, incecik keserek açıyor. Vitrinin içine elini sokup eserleri. kolayca alabiliyormuş arkadaşlar.

18:07Tabloları da aynı şekilde çakısıyla çerçevesinden hemen ayırıp resmi oradan alıp paltosunun altına saklayıp olay yerinden hızla ayrılıyormuş. Tabi o bunları yaparken kız arkadaşı da var ve suç ortağı Anne Catherine Klein-Klaus gözcülük yapıyormuş kendisine. Hani olur da birinin yaklaştığını görürse yapıp hafifçe öksürüp onu uyarıyormuş. Bu şekilde soygunlarına devam eden ikili tam 6 yıl boyunca Avrupa'nın pek çok kentindeki 172 müzeden 239'dan fazla eser çalmıştır.

18:42Stefan bunların hiçbirini satmamış. Zira onun amacı para kazanmak olmamış hiçbir zaman. Çaldığı eserlerin her birini annesiyle birlikte yaşadığı evin tavan arasında saklamış. Adeta küçük bir kişisel müze yaratmış orada.

18:58Ve son olarak Kasım 2001'de İsviçre'nin Luzern kentindeki Richard Wagner Müzesi'nde dünyada sadece üç örneği bulunan nadir bir borazanı çalmaya çalışırken güvenlik görevlisine yakalamış. İlk anda kaçmayı başarmış ama daha sonra iki gün sonra aynı müzeye yarım kalan işini tamamlamak için geri döndüğünde yakayı ele vermiş. Hikayenin daha da ilginç ve biraz da üzücü kısmı ise bundan sonra başlıyor. Zira oğlunun yakalandığı haberini alan annesi panik halde Stefan'ın yıllar boyunca tavan arasında biriktirdiği paha biçilmez koleksiyonu yok etmiş arkadaşlar.

19:39Tabloların bir kısmını makasla kesmiş, bir kısmını çöp öğütücüsünden geçirmiş ve bir kısmını da yakmış. Vazolar, mücevherler ve heykeller de dahil olmak üzere yüzden fazla objeyi de Ronren kanalına atmış. Ve daha sonra yapılan kurtarma çalışmalarıyla kanaldan yüzden fazla parça çıkarılmış ama en az 60 baş yapıt, aralarında Cranach, Brugel ve Boucher'in eserlerinin de bulunduğu paha biçilemez tablolar sonsuza dek yok olmuş. Bölümün başlarında bahsettiğimiz bazı soygunlarda olduğu gibi çalınan bazı sanat eserlerinin bulunup yerine geri koyulabilmesi mümkün olmuş olsa da bir kısmı da işte böyle yok olup gitmiş maalesef.

20:25Tarihin en büyük sanat soygunlarından biri olarak görülen 1990 yılında Boston'daki Isabelle Stewart Gardner Müzesi'nden çalınan eserler de yıllar geçmesine rağmen halen bulunamadı mesela. Bununla ilgili Ben, Lur soygunu olduktan sonra YouTube videomu hazırlarken yaptığım araştırmada Netflix'te bir belgeselere rastladım. Dört bölümlük bir belgesel. Tavsiye ederim eğer vakit bulabilirseniz ve ilgi duyuyorsanız izlemenizi.

20:52Yani Vermeer ve Rembrandt'ın tabloları da dahil olmak üzere muazzam değere sahip tam 13 sanat eseri var oradan çalınanlar arasında. Ve bu ortak kültürel mirasımız açısından oldukça üzücü bir durum. Zira bir müzeden çalınan sanat eseri yalnızca o müzenin değil tüm insanlığın kaybı bir anlamda. Çünkü müzelerde sergilenen eserler sadece bir kişiye, sadece bir zümreye ait görülmemeli, bütün insanlığın ortak mirası olarak değerlendirilmeli.

21:26Müzelerin temel işlevlerinden biri de bu zaten. İnsanlığın o kolektif belleğinin koruyuculuğunu yapmak ve bunları gelecek nesillere aktarmak. Ben bir anlamda müzeleri üç boyutlu kitap gibi de düşünmeyi seviyorum. Hatta bunu vurgulamak adına Isabella Gardner Müzesi'nden çalınan eserlerin yeri halen korunuyor bugün.

21:49Yani o kitabın bazı sayfaları boş olarak tutuluyor diyebiliriz. Resimlerin kendileri yok ama boş çerçeveleri duvarlarda asılı. Bu kararın müzenin kurucusu Isabella Garner'ın hiçbir eserin yerinin değiştirilmemesi vasiyetinden yola çıkılarak alındığı söylense de farklı mesajlar da iletiyor tabii bu boş çerçeveler bize. Hem kayıp eserler ve onların umutla beklenen geri dönüşleri için bir simge hem de ortak kültürel kaybın görselleştirilmesi, somut hale getirilmesi diyebiliriz.

22:27Peki, 19 Ekim'de Lourdes'den çalınan mücevherlere ne oldu? Konusuna dönelim isterseniz şimdi de. Bugün itibariyle soygunu yapan kişiler, bu kişilerin motivasyonlarına dair somut bir veri yok elimizde. Fakat Paris Savcısı Lourdes Bakao iki ihtimal üzerinde durduklarını açıkladı.

22:47İlki bu mücevherlerin sapkın bir koleksiyonerin talimatı doğrultusunda çalınmış olabileceği ki bu iyi olan olasılık. Zira bu durumda mücevherlerin zarar görmeden geri alınma olasılığı var. Diğer ihtimal ise bu soygunun yalnızca mücevherlerin maddi değeri için yapılmış olması. Bu durumda tabii hırsızların çaldıkları takıları öyle bütün halinde satmaları mümkün olmadığı için onları parçalayacaklar muhtemelen.

23:14İşte kesecekler, biçecekler filan değerli taşları bir şekilde elden çıkartacaklar. Bu durumda çalınan mücevherlerin bütün olarak ele geçirilmesi pek de mümkün değil. Bu arada onlar da yani işte 102 milyon dolar filan okudum ben gazetelerde değerini çalınan mücevherlerin muhtemelen 8-10 milyon dolara filan satacaklar. Yani onun manevi değeri değil, maddi değeri de değil, ben ne yapabilirim, hayatımı nasıl zenginleştirebilirim gibi son derece kişisel, benceli düşüncelerle yapılmış olma ihtimali de ikinci ihtimal.

23:47Evet, bugün anlattığım tüm bu hikayeler bize gösteriyor ki Sanat eserlerinin çalınması yalnızca bir nesnenin yerinden alınması olarak görülmemeli hiçbir zaman. Sanat hırsızlığı, insanlık tarihinin bir kısmının karartılması, ortak hatıramızdan, kolektif kültürümüzden bir parçanın koparılması olarak da görülmeli. Zira bir eserin kaybolmasıyla sadece işte böyle güzel, estetik, hoş bir obje eksilmiyor hayatımızdan. Onu yapan sanatçının emeği, onun yapılış hikayesi, yapıldıktan sonra sergilenirken bize anlattıkları ve milyonlarca, Lur örneğinde mesela milyonlarca insana verdiği ilhamlar da yok oluyor.

24:33O yüzden sanatı korumak, sanatçıya duyduğumuz saygının bir ifadesi ve onunla kurduğumuz ilişkinin de bir ifadesi. Geçmişe sahip çıkma sorumluluğumuzun yanında bu aynı zamanda gelecek kuşaklara karşı da bir sorumluluk. Çünkü sanat bu ikisini birleştiren bir köprü gibi arkadaşlar. Geçmişle geleceği birbirine bağlayan görünmez bir köprü.

25:01Hadi bakalım.