
1.709 kelime · ~9 dk okuma
Eğer bu içeriği şu anda dinliyorsanız PodBee app'ten ya da PodBee.com'dan ücretsiz bir şekilde izleyebilirsiniz. Hiç daha uzun yaşamak istediniz mi? Ya da şöyle sorayım, yaşlanmamayı düşündünüz mü hiç?
Belki her gün düşündüğümüz bir soru değil ama geleceğimizi hayal ederken gelebiliyor aklımıza. Hastalandığımızda, sağlığın kıymetini anladığımız zamanlar olur ya, belki oralarda soruyoruz kendimize. Daha iyi yaşlanmak, hatta hiç yaşlanmamak mümkün mü? İşte bu soru artık eskisi gibi hayali bir soru değil.
Çünkü insanlık tarihinde ilk kez ömrü beklenmedik ölçüde uzatmak ve yaşlanmayı durdurmak artık gerçek bir ihtimal. Bilim bize gösteriyor ki bizden önceki nesillerin aksine yaşlanmamak mümkün olabilir. Aklınıza hemen bilim kurgu filmlerinden sahneler gelmesin. Takviye ilaçlar, hastane odaları, damardan alınan tuhaf renkli sıvılar.
Evet, tıp ve teknolojide baş döndürücü gelişmeler yaşanıyor ama zannettiğimiz kadar da karmaşık bir dünya değil bu. Bu içerik tam olarak bu konu etrafında dönecek. Beslenme bu hikayenin kilit noktalarından biri. Ama soframızda bitmiyor bu süreç.
Yemekten harekete, zihin sağlığından pek çok başka başlığa kadar geniş bir yolculuk bizi bekliyor. Önce şu gerçekle yüzleşmek gerekiyor. Bilim artık yaşlanmayı durdurabiliyor. Beni Dil, beni şef olarak tanıyor olabilirsiniz kitaplarımdan, yemek programlarından, YouTube kanalımdan.
Ama bugün PodB ile yaptığımız içerikte beni sadece bunlarla tanımanızı istemiyorum. Burada gerçekten bir şeyleri keşfetmek ve değiştirmek istediğim bir noktadayım. Bir kitap kulübü gibi düşünebilirsiniz burayı, birbirimizden haberdar olalım, sohbet edelim istiyorum. Başka tür bir iletişim başlangıcı olsun bu içerik.
Peki bu iletişim neyin üzerine kurulacak? Hep aynı yere dönüyoruz, daha uzun, daha sağlıklı yaşamak. Ama önce ben kimim, buraya nasıl geldim onu anlatmam lazım, neden bu konuyla ilgileniyorum. Yaklaşık 10 yıl önceydi yeni boşanmış bekar bir anne olarak bir yandan oğlum Ali'yi büyütmeye ki o zamanlar daha 3-4 yaşındaydı.
Bir yandan da kariyerimi inşa etmeye çalışıyordum. Çekimler, kitaplar, televizyon, sosyal medya derken dışarıdan harika görünen hayatımın içinde aslında tükenmiştim. Çok yorgundum, aklım sürekli doluydu. Öyle bir noktaya gidiyordum ki hayal ettiğim işi yapıyorum.
Ali ile çok güzel bir ilişkim var. Kariyerim gayet iyi gidiyor ama keyfine varamıyorum. Çünkü hep yapmam gereken bir sonraki adımı düşünüyorum. Enerjimin bitmesi bir seçenek bile değildi.
Her şeye yetmeliydim. Aynı olanlar beni anlayacaktır. Bu his hepimizde tanıdık bence. Gerçi hayat öyle bir şey ki kim olursanız olun kendinizi bir şeylere yetişmeye çalışırken buluyorsunuz.
Belki şu an bile beni metroda, temizlik yaparken, iş yaparken, asansörde, yürüyen merdivende izliyorsunuz ya da dinliyorsunuz. Sadece yetişmek değil kaçmak isterken de mecalimiz olsun istiyoruz değil mi? Bu sorular ve endişeler beni daha fazla araştırmaya itti. Tabi her şey bir gecede değişmedi. İlk önce ufak ufak araştırmaya başladım.
Wellness ve longevity kavramlarıyla tanıştım. Önce basit tanımlarla başlayalım. Wellness kelimesini Türkçe'ye bütünsel sağlık ya da esenlik diye çevirebiliriz belki. Longevity ise tam kelime karşılığı uzun yaşam aslında ama biz sağlıklı uzun yaşam diyelim.
Bu anlamdan kopmayalım. İyi yaşlanma gibi alternatifler de gelebilir aklımıza. Bu iki tanımı cebimize koyduktan sonra devam edelim. İçeriğimiz boyunca zaten sık sık kullanacağız.
Sonra yavaş yavaş bana daha çok enerji verecek küçük değişiklikler yapmaya başladım. Akşamları saat 10'da ekranları kapatıp kitap okumaya başladım. Daha erken kalkmayı denedim. Biraz egzersiz yapınca enerjimin arttığını fark ettim.
Onu da azar azar hayatıma soktum. Hemen yüzünüz ekşimesin. Halden anlıyorum merak etmeyin ama oradaki ufak değişikliğin etkisini göstermek istiyorum size. Zaten bu yüzden içeriğin adına sıfırdan bire dedik.
Biraz hareket etmenin etkisini görmek aslında beni o zamanlar çok motive etmişti. Düşünün o zamanlar spor benim için asla vaktim yok diye baktığım bir şeydi. 9 sene sonra bugün düzenli spor yapan, koşan, sporla bütünleşmiş biriyim ve şunu söyleyebilirim. Gerçekten düzenli yapmaya başlayınca üretkenliğim de inanılmaz arttı.
Bir yandan da wellness ve beslenme üzerine eğitimler almaya başladım. Özellikle Ayurveda benim için çok öğretici oldu. Nedir bu kavram? Heceliyorum dinleyenler için.
Ayurveda. Duyduğunuz gibi yazılıyor. Henüz ilk bölümdeyiz o yüzden çok detayı inmeyeceğim. Ama kısaca özetlemem gerekirse dünyanın en eski bütüncül şifa sistemi.
Temelinde beden, zihin ve ruh bir bütündür. Ve her insanın dengesi parmak izi gibi kendine hastır fikri atıyor. Yani herkes için tek bir doğru yok. Senin doğana neyin iyi geldiğini bulmak var.
Neyse konumuza geri dönüyorum. Daha enerjik hissetmenin yollarını ararken bir şey fark ettim. İyi olmaya çalıştıkça daha neşeli, çözüm odaklı, yaratıcı ve zihnen hafif biri oluyordum. Nasıl oldu bu?
Çünkü hareket ettim. Evet, gerçekten en temel de bununla ilgili. Vücudumdaki hareketlilik bağırsaklarımı çalıştırdı. Yediklerim hafiflediği için bağırsaklarım da hafifledi.
O sürekli aklımızda dönen düşünceler var ya, kötü senaryolar kurma, korku, paranoya, bağırsak sağlığıyla doğrudan ilgili, ikinci beyin diye boşuna demiyorlar. Yani yediğimiz her lokmanın, ürettiğimiz düşüncenin kalitesine birebir etkisi var. Etrafımızda mutlaka vardır böyle insanlar. Sağlıklı yaşama, spora bir kere gerçekten alışınca bir daha geriye dönmekte çok zorlanırlar.
Bunu da ballandıra ballandıra anlatırlar. Çünkü bu dinlenmiş ve sağlıklı zihnin keyfi gerçekten bambaşka. Evet fit olmak güzel, yorulmamak güzel ama bu zihin berraklığı bambaşka bir şey. Söylediğim gibi emeklemeler çok önemli.
Adım adım, küçük küçük bu hissi keşfetmek mümkün. Hepsini konuşacağız. Anlayacağınız zihnin berraklaşıyordu. Ben hafifliyordum.
Hafiflerken sadece bir şeylerden kurtulmuyordum. Kendimi toparlamaya çalışırken aslında bambaşka bir şey inşa ettiğimi de fark ettim. Yeni bir konunun içine dalıyordum. Bir yandan da kendimi değiştiriyordum.
Yaşayan bir örnektim. Bu beni daha da ilgili biri yaptı. Daha çok merak ettim. Bu merak aslında hiç yabancı değil bana.
Büyüdüğüm evi düşününce aşinayım. Babam, amcalarım, teyzelerim hepsi doktor. Şef oldum diye başka bir iş yaptığımı düşünsem de aslında ben de onlar gibi şifa arıyorum. Yemek de ilaç gibi olabiliyor yeri gelince.
Bir tarafta tıp, bir tarafta mutfak. ...benim hayatım ve bu içerikte aslında tam ikisinin kesiştiği yerde. Lezzetle sağlığın, bilimle spritüelliğin, sevgiyle ilacın aynı tencerede buluştuğu yeri seviyorum.
Bu sevginin peşinden gittim hep. Peki neye ihtiyaç vardı burada? Bundan 12 yıl önce ilk YouTube kanalımı açtığımda fark etmiştim. Yemek tarifleri hep bulunamayan malzemelerle, çok teknik bir dille anlatılıyordu.
O zamanları hatırlarsınız belki. Ben daha pratik, daha basit, herkesin kendi mutfağında yapabileceği bir şekilde anlatmak istedim bu tarifleri. Şimdi de çok benzer bir şeyi longevity dünyasında görüyorum. Çok teknik, çok uzak, çok laboratuvar, çok soğuk anlatılıyor.
Şu sıralar her yerde duyduğumuz peptitler mesela. Bunlara girmeden çok daha anlaşılır. Hepimizin bugün yapabileceği ve büyük ihtimalle onlardan daha da etkili olan çok basit adımlar var. Ben o dili konuşmayı seviyorum.
Mesela her sabah güne başlarken büyük bir bardak ılık su içmek bu hepimizin sağlığımız için yapabileceği en iyi şeylerden bir tanesi. Ya da diyelim hafta sonu güzel bir yemeğe gideceksiniz. Önden bir zencefil çayı içmek çok basit ama çok etkili bir adım. Yani bilgi yoğunluğu içinde kaybolmadan, merakımız da kaybetmeden birlikte ufak adımlarla sıfırdan bire değişelim istiyorum.
Çok şaşırtıcı bir şey paylaşacağım sizlerle. Amerika'da kadın doğum uzmanlığı eğitimi veren programların sadece üçte biri menopoz üzerine ayrı bir müfredat içeriyor. Üstelik verilen eğitimin toplam süresi ortalama 5 saat Dünyanın en güçlü kadınlarından birinde Gates bile en iyi doktorlara ulaşabilecek bir konumda olmasına rağmen Kendisinin ne olduğunu anlamak için 3 farklı doktora gitmek zorunda kalmış Bunun bedelini kim ödüyor? İlk bölümlerden birinde bakacağız Ve elbette herkesin konuştuğu o konu var, peptitler Bir sonraki büyük tıbbi buluşmu yoksa herkesin buzdolabında yine tuttuğu bir vahşi batımı beraber çözeceğiz Spor, ketojenik diyet, beslenme, güzellik.
Aklınıza gelebilecek hemen her şeyi konuşacağız. Hep aynı ruhla, karmaşıklaştırmadan bize ne fark ettirdiğini söyleyerek. E tabi tarif olmadan olmaz. Her bölümde küçük bir reçete de vermek istiyorum.
Çünkü beni öyle tanıdınız. Wellness için dünyanın dört bir yanına gittim. Sri Lanka, Hindistan, Avrupa'nın en meşhur sağlık merkezleri. Ama bütün bu yolculuk beni tekrar Ege'li anneannemin sofrasına götürdü.
Çünkü bana göre en büyük şifa gerçekten mutfakta. Bugünkü tarif çok basit. Bir kaşık tahin, iki tane hurma, çekirdeklerini çıkartın ufak ufak doğrayın. Bir kase güzel böyle koyu bir süzme yoğurt, üzerine bir tatlı kaşığı keten tohumu onu.
Hepsini karıştırın. Neden bunlar peki? Tahin kalsiyum ve magnezyum açısından zengin. Hurma doğal şekeriyle birlikte lif de veriyor.
Yani kan şekeriniz o kadar hızlı yükselip düşmüyor. Yoğurt bağırsaklarınız için iyi bakteriler demek ve keten tohumu. Özellikle menopoz öncesi dönemde ilgi çeken bir malzeme. Çünkü içindeki bileşikler vücutta hafif östrojen benzeri bir etki gösterebiliyor.
Basit bir şey ama arkasında bir mantık var. Enerji için birebir bu bölümün tarifi bu olsun. Gelelim asıl soruya. Neden daha uzun yaşamak istiyorum?
Bilim dünyasında ilginç bir tartışma var. Uzun yaşam kaçış hızı diye bir kavram. Fikir şu. Eğer tıp her yıl beklenen ömrünüze bir yıldan fazlasını ekleyebilirse o zaman yaşlanmaya karşı zemin kaybetmeyi durdurursunuz.
Yani şöyle oluyor, siz 100 yaşına geldiğinizde bedeniniz yaşlanmayı yavaşlattığı için 80 yaşında gibi hissediyor gibi düşünebilirsiniz. Bazı isimler bunun 2030'ların başında gerçekleşebileceğini söylüyor. Çoğu bilim insanı da bunun iyimsel bir tahmin olduğunu düşünüyor ama bu yakın gelecekte olacak. Artık bu bir gerçek.
Ben sonsuza kadar yaşamak istiyor muyum? Bilmiyorum açıkçası. Bu çok büyük bir soru. Üzerine düşünmeye devam ediyorum.
Hayır diyemiyorum. Ama şunu biliyorum, ömrümde hala deneyeceğim şeyler olduğu için daha uzun yaşamak isterim. Mesela 70 yaşımda yeni bir ülkede sabah okul çantamı hazırlayıp tıp fakültesine başlama fikri beni inanılmaz heyecanlandırıyor. Acaba o zaman okul sistemi nasıl olacak?
Çantama neler koyacağım? Ya da 80'imde bile sabah koşusuna çıkabilmek. Mesela oğlum Ali ile koşuya çıkmışız. Yorulmadan uzun hayklara çıkmışız.
Böyle deneyimlerde bedenim nasıl hissedecek? Bu düşünceler çok hoşuma gidiyor. 100 yaşında arkadaşlarımla güzel bir maça gidebilmek, sonra tabii sevdiklerimle olan vaktimin uzaması, daha uzun yaşayabileceğimi bilmek, oğlum büyüdükçe içimde büyüyen o nostalji hissini rahatlatıyor. Yani benim için uzun yaşam bir sayı değil, önümde hala açılmamış kapılar olduğu hissim.
Sizin cevabınız farklı olabilir ve olmalı da ama bu içeriği dinlerken ya da izlerken kendinize sormanızı istiyorum. Siz neden daha uzun daha sağlıklı yaşamak istiyorsunuz? Yavaş yavaş bölümün sonuna yaklaştık. Her bölümü aynı şekilde bitireceğiz.
Bu hafta yapabileceğiniz bir tek somut bir şeyle. Geçen gün eski defterleri karıştırıyordum bir şey buldum. Tam bu kendimi tanıma sürecinin en başından kalma bir not. Bir liste yapmışım.
Enerjimi azaltanlar listesi ve hepsine skor vermişim. Sanki bir sınavmış gibi. O zamanlar sigara içiyordum artık içmiyorum. Mesela sigaraya 8 demişim.
Uykusuzluk 7, negatif insanlar 6, gereksiz whatsapp grupları 6. Yanlarına da birer aksiyon yazmışım. Sigarayı azalt, saat 10'da ekranları kapat. Negatif insanlarla görüşme, gruplardan çık.
Geçen gün o deftere baktım ve güldüm. Çünkü listedekilerin hiçbiri artık hayatımda yok. Hiçbiri. Farkına varıp yazmak belki hemen değil ama uzun vadede gerçekten işe yarıyor.
Bu hafta için dilerseniz siz de kendi listenizi yapın. Yanına da bir aksiyon yazın. Bakalım neler olacak. Enerjimi azaltanlar başlığı.
Yanına bir skor. Bu benim hayatımın bir parçası. Umarım sizinkinin de bir parçası olur. Gelecek bölümde bir konuğum olacak.
Bir sonraki sefere kadar sevgiyle kalın.
Bu transkript otomatik olarak oluşturulmuştur; küçük hatalar içerebilir.