Bitmiş Evliliğin Çocuğu Olmak

1:07Çok da önemsiz bir konu yüzünden. Bulaşık yüzünden, bir plan unutulması yüzünden. Ve partnerimiz bir anda sesini biraz yükseltiyor normalden daha fazla. Ve odadan çıkıyor. İçimizden o anda tek bir cümle geçiyor. İşte başlıyor. Peki başlayan ne?

1:23Yani o tartışma mı? Çünkü daha önce tartıştık biz bu ilişkide. O yüzden o tartışma değil aslında. Biz bir anda kendi ilişkimizden çıkıp 9 yaşına mutfak kapısının arkasından anne babamızın sesini dinlediğimiz ana ışınlanıyoruz.

1:38Bugün 3 farklı ev hakkında konuşmak istiyorum. Kafamda 3 farklı ev var. Çünkü bu 3 farklı evin birçoğumuzun gerçeği olduğunu düşünüyorum. Birincisi gerçekten boşanan bir ailenin çocuğu olmak. Bir tanesi anne babanın ayrıldığı, fiilen ayrıldığı ama boşanmadıkları bir evi konuşmak istiyorum.

1:58Bu iki ebeveynin bazen ayrı şehirlerde, bazen ayrı odalarda, bazen aynı sofrada kaldığı ama tamamen bitmiş bir evlilikle yaşamaya devam eden bir ev bu. Bir de hiç ayrılmayan ama kavganın daimi olduğu bir ev. Yani dışarıdan baktığımızda üç farklı hikaye gibi bunlar. Ama içeriden baktığımızda yani çocuğun gözünden baktığımızda çok ortak bir yerleri de var bunun.

2:22Türkiye'de her yıl biraz daha fazla çocuk bu evlerden birinde büyüyor. Ve artık yetişkin olmuş durumda kendi ilişkilerini kurmaya çalışıyor. Sorumuz da aslında bu. Bu, o evin çocuğu büyüyüp kendi ilişkisini kurduğunda oraya tam olarak ne taşıyor?

2:39Ve bu bende de olur mu acaba korkusu? Bir kader mi, bir uyarı mı yoksa sadece eski bir ses mi? Bu bölümde ayrılmayı ya da birlikte kalmayı yargılamak gibi bir niyetim yok. Düşününce birçok çocuk için anne babasının ayrılması belki de başına gelen en iyi şeydi.

2:56Birçok çocuk içinse asıl yük anne babanın ayrılmadan geçirdiği yıllardı. Bunun ikisini de konuşmak istiyorum. Ama anne babanın ayrılması ya da çok kavga etmesi çocuğun üzerinde bir etki yaratmaz diye düşünenler varsa aranızda ki yoktur bence. Böyle bir şey yok tabii ki. Yani çünkü en kendimize en güvende hissetmemiz gereken o evde, çocukluk evimizde daimi bir huzursuzluk hali varsa bu bize gerçekten etki yapıyor.

3:26Şimdi annesi babası ayrılmış çocuk diye tek bir grup yok bence. Evin nasıl bir ev olduğu anne babanın gerçekten ayrılıp ayrılmadığından daha çok şey belirliyor. Önce anne babanın ayrıldığı iki evi konuşalım sonra hiç ayrılmadıkları ama aslında kavganın devam ettiği eve de gelelim. Birinci grup evde yıllarca kavga olan bir evlilikten çıkan çocuklar.

3:49Yani bu evlerde bağırış çağırış var, küslük var, kapılar çarpılıyor, sofrada hep böyle buz gibi bir sessizlik var. Zaten sofraya beraber oturma hali bile kendi içinde tetikleyici bir an. Bu çocuklar için boşanma çoğu zaman bir rahatlama getiriyor. Araştırmalar da bunu destekliyor zaten.

4:06Sürekli çatışmanın olduğu evliliklerin bitmesi o evin çocuklarına uzun vadede iyi geliyor gerçekten. Çünkü çocuğun asıl yarası boşanmakla ilgili değil. Yani çocuğun asıl yarası anne ile babanın hiç anlaşamıyor olması ve hep kavga ediyor olması. İkinci grup yani kavganın olmadığı dışarıdan bakıldığında gayet sakin görünen hatta belki iyi görünen ama bir gün aniden yani çocuk için aniden biten evlilikler.

4:33Çocuk için bu çok enteresan bir deneyim oluyor çünkü hiçbir şey görmemiş gibi hissediyor kendisini yani bir hazırlığı yok zihninde. Hatta kimse kötü değilse ortada hiç bir problem yoksa bu evlilik neden bitti sorusu bir yetişkinin gözünden yani bir çocuğun gözünden o evliliğe baktığında çok da cevabı bulunmayan bir soru. Hatırlarsanız geçtiğimiz haftalarda kimse kötü değilse bu ilişki neden bitiyor gibi bir bölümü kaydetmiştik. İyi bir insandan ayrılma bölümü kaydetmiştik.

5:02Orada biz ilişkinin içerisindeyken nasıl hissediyoruz konuşmuştuk. Bir de bunu bir çocuğun gözünden düşünün yani onun için çok daha farklı bir deneyim. Hatta şimdi size sorsam kavgaların olduğu bir evliliğin bitişi mi yoksa böyle süt liman gözüken bir evliliğin bitişi mi çocuğu daha çok etkiliyor desem. Enteresan bir şekilde belki enteresan gelecek size ama araştırmalar o sessizliğin, sessizlikle biten evliliğin çocuğun boşanma kendi evliliğini bitirme ihtimalini daha fazla yükselttiğini gösteriyor.

5:34Kavgasız evin çocuğunun kendi ilişkinin daha fazla problem yaşayacağını gösteriyor. Çünkü aslında bir çocuk kavga etmeye şahit olduğunda en azından kavga edildiğini, iki insanın da kendi meselesini ortaya koyduğunu ve anlaşamadığını görüyor. Ama eğer hiç kavga görmeyen bir evde büyüdüyse çocuk, iyi görünen bir şeyin de bir anda bitebileceğini öğreniyor aslında. Yani evliliğin ömür boyu sürmeyebileceğini, aniden bitebileceğini görüyor.

6:02Ve bu evlilik bitebilir bilgisi çocuğa kendi ilişkisinin de her an bitebileceği bilgisini veriyor aslında. Araştırmalar buna bağlılık hipotezi diyor. Bunu da şunun için anlatıyorum yani bu bende de olur mu diye korkan birçok kişi aslında yanlış yerden korkuyor. Yani kavgayı hatırlıyor ve ben de kavga ederim diye korkuyor.

6:21Halbuki kendisinin de kavga etmesi bir problem değil. Problem bir kendimizi güvenle hissettiğimiz anlarda bile acaba bir sorun var mı ve ben buna hakim miyim diye korkmaya devam etmek. Bir de şu evden bahsetmiştim hatırlarsanız. Kavga edilen ama bir türlü ayrılmayan o ev.

6:39Yani çocuklar için katlanılan, çocuklar için burada tırnak işaret içerisine söylüyorum. Yıllarca aynı kavganın döndüğü, genellikle de bu kavganın böyle para gibi ya da eşlerin, ailelerinin ...allerle ilgili olduğu, o yüzden hiçbir zaman gerçekten çözülemeyen, devamlı küslüklerin olduğu bir ev. Bu evin çocuğu için bir boşanma günü de yok, bir bitiş de yok.

7:01Yani kavga hayatının kendi zemini ve yüksek çatışmalı evliliğin sürdüğü evlerin çocuklarıyla... ...bu evliliklerin bittiği evlerin çocuklarını karşılaştırdığımız zaman... ...birlikte kalmaya devam eden ebeveynlerin çocuklarının gerçekten daha zor durumda olduğunu görüyoruz.

7:18Bu araştırmacıların bulduğu başka bir şey daha var. O da şu. Çocuğun üzerine düşen yükü belirleyen şey bir kavganın nasıl bittiği. Bağırıp sonra barışan, çocuğun gözü önünde yumuşayan, tamam hallettik diyen anne babanın kavgası çocukta kısa bir gerginlik bırakıyor ve geçiyor.

7:36Yani en azından şunu da öğreniyor bu çocuk kavga edilebilir ama biter yani kavga edildiğinde bunun bir çözümü vardır bir sonuca bağlanabilir ama bitmeyen küslükle devam eden ya da böyle ben gidiyorum ya tehdidiyle biten kavgalardaysa çocuk sürekli alarm halinde kalıyor. Çünkü çocuk sürekli kavganın sonunu görüyor ama o kavganın bittiğini görmüyor. Öyle olunca bu çocuklar kendi kavgalarını da ilerleyen yıllarda nasıl bitirebileceklerini bilmiyorlar. Üstelik kavgayı sürekli takip eden bir çocuk için zihnin şöyle bir alarmı da var.

8:09Benim yüzümden mi? Şimdi araştırmalar çocukların anne baba kavgasını sık sık kendilerine bağladıklarını gösteriyor zaten. Çocuk dediğimiz varlık zaten çok ben merkezci. Her şeyin ortasında kendi olduğunu düşündüğü için.

8:22Ama bazen de gerçekten anne babaların kavgası çocukla ilgili konularda da olabiliyor. Okul konusu, harçlık konusu, hafta sonu kimin nasıl organize olacağı konusu. Çocuk üzerinden çıkabilecek birçok tartışmayı eminim zihninizde canlandırabilirsiniz. Bu konular çocuğun gözü önünde yüksek sesle tartışıldığında ve gerçekten o tartışmalar güzel bir şekilde bitmediğinde bu çocuk büyüdüğünde partnerinin her kötü ruh halinden kendini sorumlu tutan bir yetişkin oluyor.

8:53Buna döneceğiz daha sonra tekrar ama gerçekten zorlu bir ruh hali düşününce. Bir de işte bu anne babanın aslında dediğim gibi ayrıldığı ama boşanmadıkları senaryoda var ya ayrı evlerde yaşayan bazen ayrı şehirlerde yaşayan çocuğa baban orada çalışıyor diye anlatılan veya aynı evde devam eden ama aynı evde iki insanın bazen aynı sofraya bile oturmadığı birbiriyle hiçbir şekilde temas etmediği yıllarca süren teknik olarak bitmiş ama bitmemiş evlilikler var. Bu evler üzerine maalesef araştırma sayısı çok az. Çünkü çoğu araştırmada evli kalmak ya da boşanmak üzerinden ayrılıyor aileler.

9:35Ama işte bitmiş ama bitmemiş evliliklerde çocuk iki bavulu birden taşıyor diyebiliriz. Yani bir yandan kavgalı bir evin yani bir türlü iki tarafında huzura eremediği bir evin o tetikte olma halini taşıyor. Bir yandan da aslında biten bir evliliğin bitmemişliğinin yükünü taşıyor. Kimse bana söylemedi. Kimse benimle biz aslında bitirdik ama bir sebepten boşanmadığı da açıklamıyor ya kimse.

10:02O yüzden çocuk dışarıya da anlatabilecek bir cümle bulamıyor. Anne babası ne birlikte ne ayrı. Gerçekten çok zor bir arafta kalma hali. Şimdi bir de şu mesele var. Bence beni dinlerken belki siz de tam olarak bu durumdasınız.

10:16Anne babanın boşanma haberini, ayrılma haberini 9 yaşında almak var. Bir de 35 yaşında almak var. Yani çocukken yaşanan ayrılığı sıklıkla konuşuyoruz aslında. Yani anne baba boşanmalı mı?

10:29Çok kavga ediyorlarsa bu çocuk için iyi mi? Ne noktada boşanmalılar? Ama son yıllarda dediğim gibi başka bir grup daha büyüyor. Anne babası çocuklar büyüdükten sonra ayrılanlar.

10:39Mesela düşünün kendi evinizde oturuyorsunuz. Bir pazar günü anneniz arıyor. Diyor ki babanla bir şey konuşacağız. Bir araya gelelim mi?

10:48Ve bir anda hep beraber oturduğunuzda Biz sizin için bekledik ama artık ayrılmaya karar verdik diyorlar. Şimdi bunun gerçekten yetişkin bir çocuk üzerinde de çok enteresan bir etkisi var. Bir kere zaten aynı anda iki şeyi birden yapıyor. Birincisi sana o evliliğin aslında büyük ölçüde senin için ya da çocuklar için yürüdüğünü söylüyor.

11:10Yani belki de sen işte o az önce bahsettiğimiz birlikte kalmaya devam eden, boşanmayan ama aslında teknik olarak kendilerini ayrılmış hisseden iki ebeveynin çocuğuymuşsun. ve bunu bilmiyor musun? İkincisi de gerçekten mesela kendi hatıralarını sorgulamaya başlıyor insan. Yani o yaz tatilinde hep beraberken biz ne yaşadık?

11:31Doğum günümüzü tutarken nasıldık? Yani bu insanlar gerçekten birbirlerini seviyorlar mıydı? Hiç sevdiler mi? Gerçekten anlaşabildiler mi?

11:40Benim yaşadığım tecrübenin bir kısmı yalan mıydı? Tabii ki hatıralar yerinde duruyor ama sanki böyle biraz şekil değiştiriyor. Yetişkinken anne babanın boşanması biraz şuradan da sarsıyor seni kimse gerçekten çok etkilenmene beklemiyor artık yetişkinsin sen anlarsın kabul edersin ne bileyim yani hani o kadar büyük bir mesele haline getirmezsin diye düşünüyor insanlar ama tabii ki hala insan anne babası ayrıldığı zaman bunun etkileniyor. Çünkü yetişkinken kaybettiğimiz şey, anne babamızın boşanması sonucu kaybettiğimiz şey artık gerçekten bizimkilere gidelim cümlesindeki o tek adresin anne ve babayı birlikte içermemesi.

12:24Üstelik de yetişkin çocuklar da ciddi bir şekilde öfke, arada kalma, anne baba için endişelenme duygularını yaşıyorlar. Ama bir yetişkin olarak bunu anlatmakta güçlük de çekebiliyorlar. Çünkü 9 yaşındayken belki insanlar senin için üzülüyorlar, senin yanında kalmaya çalışıyorlar, sana destek olmaya çalışıyorlar ama yetişkinken bir anda farklı bir koltuğa atlıyorsun. Yani anne babanın ikisinin de iyilik halinden sorumlu hissediyorsun kendini. O zamana kadar kurduğun dünyada bu iki insan birlikte yaşanacaklar var.

12:56Şimdi ne olacak? Bu iki insan artık yaşını da almış insanlar. Yaşlılık döneminde birbirlerine ayrı olacaksa her ikisinin de bakımı ile ilgili düşünmen gereken şeyler var. Bu yaştan sonra yalnız başlarını sürdürdükleri hayatta ne durumda olabilecekler?

13:12Hangisiyle hangi miktarda ilgilenebileceksin? Mesela yetişkinken, çocukken hiç girmek zorunda olmadığın ya da çoğunlukla girmediğin diyelim. Bazı evlerde girmek zorunda kaldığını biliyorum çocukların ama yetişkinken daha fazla girmek zorunda kalıyoruz o konuya. Ev paylaşımı, mal paylaşımı, birinden birine bilgi taşımak, neredeyse kurye olma hali.

13:32Belki mesela anneli babanın hayatına yeni partnerler giriyorsa ve belki bu sebepten ayrılıyorlarsa senin yetişkin olarak annenin babanın yeni partneriyle tanışmak zorunda kalman. Bunu mesela çocuğuna açıklama hali, çocuğuna nasıl açıklayacaksın bunu? Bunu mesela dedenin yeni bir sevgilisi var, anneannen şu an dedenle değil başkasıyla birlikte falan. Zor diyaloglar yani hiçbirini eleştiren, yargılayan bir yerden söylemiyorum.

13:59Sadece bu deneyimi yaşayan biri için bu deneyimin ne kadar zor olduğunu anlatmaya çalışıyorum. Bu arada aynı şey çocukları yetişkinken boşanan insanlar için de çok geçerli bence. Çünkü çocukken biraz daha sen onların dünyasına hakimsin. yetişkinken yetişkin çocuklarının senden hesap sorması ya da seninle bu konularda yüzleşmesi çok daha yüksek ihtimal ve belki de hiç açıklamak zorunda hissetmediğin şeyleri yetişkin çocukların açıklamak zorunda kalıyorsun. O yüzden madalyonun

14:27diğer tarafı da enteresan diye şimdi sizinle konuşurken aklıma geldi. Şimdi buraya kadar anlattığımdan yine de şunu düşünmenizi istemem. Boşanmış bir ailenin anne baba ayrılmış bir ailenin çocuğu olmak bizim İllaki mutsuz bir yetişkin ilişkisine mahkum etmiyor. Hatta tam tersi araştırmalar böyle ailelerden çıkan çocukların sonrasında gayet normal gayet popülasyonla uygun bir şekilde ilişki sürdürdüğünü gösteriyor.

14:56Sorun yaşayan bir grup insan var tabii ki ama yani o insanların deneyimi genellenebilir demiyorum. Ve en önemlisi boşanmış bir ailenin çocuğu ilişkiyi beceremez gibi bir cümlenin bilimsel olarak bir karşılığı yok. Genelde baktığımızda boşanmayı normalize de etmiyor boşanmış ailenin çocukları. Yani abim annem babam boşandı zaten gün gelir ben de boşanırım bunda bir sıkıntı yok demiyorlar.

15:23Boşanmak hala boşanmamış bir ailenin çocuğu kadar yine de zorlu bir deneyim. Peki şimdi şunu konuşalım isterim. Biz böyle ailelerde büyüdüğümüzde aslında neler taşıyoruz yetişkinlik hayatımıza? Birincisi ve en önemlisi işte geçtiğimiz günlerde de konuştuğumuz işaret okuma hali.

15:43Yani çünkü ya sürekli işaret okumak zorunda kalıyoruz o evin içinde büyürken annemle babam şimdi ne zaman tartışacaklar diye. Ve işte o gerginlik çıkmadan orayı rahatlatmaya çalışıyoruz. Ya da eğer anne babamız biz onların tartışmalarına şahit olmadan boşanmaya karar verdilerse bu sefer de bambaşka bir yerden ben bu işaretleri kaçırdım, onlar biliyordu ben bilemedim. O zaman bir daha bu işaretleri asla kaçırmayacağım ve çok dikkatli olacağım noktasına giriyoruz.

16:13Yani baktığınızda iki farklı yoldan da aynı nöbette olma haline, tetikte olma haline varıyoruz. Öyle olunca da kendi ilişkimizde partnerimizin bütün işaretlerini çok yoğun şekilde okumaya başlıyoruz. İkincisi yine kendi yetişkinlik halimize getirdiğimiz biraz daha böyle elimizin el freninde duruyor olması diye tabir edeyim. Anne babası boşalmış yetişkinler ama özellikle de kadınlar ilişkiye girerken bağlılık konusunda biraz daha temkinli oluyorlar ve ilişkinin yürüyeceğine dair güvenleri biraz daha düşük oluyor.

16:48Yani ilişkideler, seviyorlar ama hani böyle zihinlerinde hep bir B planı var. Eğer yürümezse ben nasıl toparlarım? Çünkü baktığımızda özellikle kadınlar denememin sebebi de şu. Tabi bir önceki jenerasyonu düşünerek dinleyin ne olur burayı.

17:03Mesela annemizin bir anda ortada kaldığını gördüysek ben bir daha ki ben kimseye muhtaç olmamalıyım duygusuyla büyüyebiliyoruz. Ama bu duygu mesela bizi sevdiğimiz ve çok güvenebileceğimiz bir insana sırtımızı yaslamamak anlamına da gelebiliyor. Ve böyle olunca karşı taraf da bunu hissediyor aslında. Sen hiçbir zaman tam olarak benimle değilsin gibi hissediyor.

17:24İşte o elimizin el freninde olması tam olarak buna sebep oluyor. Çünkü tam olarak bağlanırsam bütün kontrolü kaybederim cümlesi zihnimize yankılanmaya devam edebiliyor. O yüzden bir ayağımızı dışarıda tutmaya çalışıyoruz. Bunu eğer fark ediyorsanız ilişkinizde bunu mutlaka konuşun partilerinizde.

17:43Siz neden böyle hissediyorsunuz? Gerçekten şu an içinde bulunduğunuz ilişki böyle hissetmenizi gerektiren bir ilişki mi? Bu hissinizi yenmek adına birlikte ne yapabilirsiniz? Bu kesinlikle konuşulmaya değer bir konu.

17:56Üçüncüsü kavga etme konusu. Yani burada genelde iki uç davranış görüyoruz. Bazılarımız böyle ailelerde büyüdükten sonra kavgadan ölesiye kaçıyoruz. Çünkü kavganın sonunda mutlaka bu ilişkinin biteceğine dair bir inanç geliştiriyoruz.

18:11O yüzden mesela partnerim sesini yükselttiği anda susuyoruz. Ya da sorunu yok sayıyoruz ya da tamam hakkısın deyip kapatıyoruz konuyu. Bazılarımızda tam tersine yani kavga anında anında acayip yükseliyoruz. Çünkü o gerginlik o kadar normalimiz haline gelmiş ki sakin bir ilişkin neredeyse eksik bir ilişki gibi görmeye başlıyoruz.

18:32Ama dikkat ederseniz buradan özellikle çocuğu olan dinleyicilerime seslenmek istiyorum. Önemli olan çocukların kavga edilebildiğini ama kavganın bitebildiğini görmesi. Dördüncüsü, boşanmaların çocuğun yetişkinlik ilişkisine de en çok zarar veren yönünün iki ebeveyn arasında kalmak olduğunu gösteriyor. Yani neredeyse işte o kurye olarak hareket etmek.

18:55Babana söyle işte bu ay parayı yatırmayı unutmasın. Annen benim hakkımda ne dedi? Babanın evinde ne vardı? Annen bugün sana nasıl davrandı?

19:04Burada ister istemez bazen bir ebeveynimizin arkadaşı, sırdaşı hatta maalesef bazen akıl hocası haline gelebiliyoruz. Yetişkin çocuklara anne babanızın arasında kaldığınızı hissediyor musunuz diye sorulan bir araştırmada arada kalanların hayattan genel olarak aldıkları memnuniyet daha düşük bulunuyor biliyor musunuz? Üstelik bu insanların anne babalarıyla ilişkileri de daha kötü durumda. Arada kalma hissinin en yüksek olduğu grup anne babası boşanmayıp kavga etmeye devam edip evli kalanların çocukları.

19:36Yani çocuk için katlandık cümlesinde aslında çocuk o evliliğin tam ortasında durmaya devam ediyor. Ve baktığımızda bu araştırma yetişkinlerle yapılmış bir araştırma arada kalmanın bir yaşı da yok. Yani 35 yaşında da arada kalabiliyorsunuz. O yüzden burada çocuğu taraf yapmamak çok çok önemli.

19:53Yetişkinlikte de çocukken eğer çok arada kaldıysa kendi ilişkisinde de sürekli ara buluculuk yapmaya çalışıyor. Sürekli sorun çıkmasın diye ilişki kotarmaya çalışıyor. Kendi ihtiyacını söyleyemiyor. Çünkü kimse ona onun ihtiyacını sormamış zaten.

20:09Herkes o evliliği yürütmek yönünde hareket ediyormuş ve çocuk anne babasının ihtiyaçlarını hep önceliklendirmek zorunda kalıyormuş. Şimdi burayı da kötü ebeveynler üzerine yaptığım podcast'ta konuşmuştuk biraz. Yani iyi ebeveyn olmak zaten çocuğu kendi meselelerin dışında bırakabilmek anlamına geliyor. Bir de işte daha önce de söylediğim gibi benim yüzümden kısmı.

20:31Yani çok ara buluculuk yapmak zorunda kalan çocuk meseleler çözülmediğinde bunu kendi üzerine de alabiliyor. Ve sonra kendi ilişkisinde de bunu sürdürmeye devam ediyor. Yine boşanmaların yetişkinlik hayatımıza yansıyan en önemli taraflarından bir tanesi babamızla olan ilişkimiz. Boşanmanın en belirgin izi çocuğun romantik ilişkisinden çok yani çocuğun yetişkinlikteki romantik ilişkisinden çok ebeveynleriyle özellikle de babalarıyla kurduğu ilişkide görülüyor.

21:03Çünkü araştırmalar çocuğun babasıyla ilişkisindeki güven hissinin zayıfladığını gösteriyor genel olarak. Çünkü genelde velayet anneye kalıyor, baba hafta sonundan hafta sonuna görmeye başlıyor çocukları ya da işte iki haftada bir görüyor, bayramlarda görüyor. Genelde baktığımızda mesela evliliklerin bitiminden sonra babanın yeni bir ilişki edinme hızı anneden daha yüksek oluyor. Yani baba kaybolmasa da çocuğun gözünde solmaya başlıyor.

21:33Fade away diyelim ve bu çoğu boşanmış ailenin çocuğu için asıl sessiz ama büyük olan yara yani orada olan aslında orada yani biliyoruz hayatta bize babalık yapabilecek durumda ama yavaş yavaş uzaklaşıyor. Kavgalı evlerde baba evde ama ulaşılamaz oluyor. Genelde evden giden ya da geç gelen ya da çocuğun bir türlü yaklaşamadığı ebeveyn oluyor. Ama işte boşanmadan sonra da maalesef uzaklaşan ebeveyn genellikle baba oluyor.

22:03Bunu dediğim gibi bir şey olarak söylemiyorum. Araştırma sonucu olarak söylüyorum. Bu durumu çözmek mümkün mü? Yani aklınızda eğer siz bir boşanma sürecinden geçiyorsanız veya ebeveynleriniz boşandıysa ve babanızla böyle bir ilişki içerisindeyseniz gerçekten babanın ekstra eforuyla bunun çözülmesi mümkün.

22:24Maalesef burada da bir şey görüyorum. Yani boşanan çiftlerde annenin baba uzaklaşmasın diye çok fazla fedakarlık yaptığını görüyorum. Boşanmadan sonra bile gerçekten burada iş babanın kendisine düşüyor. Kendi varlığını hissettirebilmesi, çocuğun hayatında yer edinebilmesi, çocuğun hayatında olup bitenleri hala aktif olarak takip edebilmesi her şeyi değiştirecek olan.

22:48Bunu yapmayı başaran babalar çocukların hayatında son derece önemli ve güzel bir yere sahip olarak devam ediyorlar. Çocuklar da boşanmadan çok daha az etkilenmiş oluyorlar. Bunun da altını çizmek istiyorum. Peki yani bu evlerde olmanın aslında bize öğrettiği şeyler de var.

23:06Olumlu anlamda söylüyorum. Birincisi yani bir şeyler bitebilir ve hayat devam ediyor. Yani bu aslında birçoğumuz yetişkinlikte ilişkimiz iyi hissettirmesek de onda kalmaya devam ederken ya yalnız kalırsam korkusuyla devam ederken bence bilmemiz gereken bir bilgi. Yani iyi olmayan ilişkiler bitmeli zaten.

23:26Kötü bir ilişkinin içinde kalmak hiçbirimize iyi gelmiyor. İkincisi birçoğumuz için boşanan ebeveynlere sahipsek özellikle boşanmanın kadın üzerindeki etkisini gördüğümüzde tek başına evi çevirmeye devam eden, iş bulan, hayata yeniden tutunan bir anneyi görmenin özellikle kız çocukları için müthiş güçlendirici bir rolü var. Üçüncüsü bence evliliklere daha erkenden hakim olabilmek. Yani evliliğe dışarıdan bakıp güzel bir şeymiş demektense ya evliliğin iyi ve kötü tarafları var diyerek evliliğin içine girmek çok daha aslında olgun ve güzel bir şey.

24:03Bir de iyi yapılan boşanmalar çocuğa güzel bitişlerin olabileceğini de gösteriyor. Yani birbirini kötülemeyen, çocuğu arada bırakmayan, çocuğun mezuniyetinde hala yan yana oturabilen, çocuğun güzel günlerinde hala yan yana arkadaşla durabilen ebeveynler çocuklarına zor zamanların da aslında nezakette aşılabileceğini gösteriyor. Biliyorum çok küçük bu grup, çok azınlık. Ben bu grubun artacağına da yürekten inanıyorum.

24:31Ama hani bunu yapabilen ebeveynlerin ne kadar kıymetli bir şeyler yarattıklarını da bu podcastta söylemek istedim. Tabii ki, ya bu söylediğim polyanacılık gibi duyulacak belki ama öyle değil. Aslında bu evlerde büyümek çocuğa inanılmaz bir resilience da veriyor. Yani fırtınada ayakta kalmayı öğretiyor aslında.

24:50Krizi anında soğukkanlı kalmayı, belki daha sağlıklı düşünebilmeyi getiriyor yetişkinlere. Tabii ki demiyorum ki dayanıklı olmak için illa bunu yaşamak lazım. Ya da iyi ki bunu yaşamışız ki dayanıklı olmuşuz da demiyorum. Ama bu tarafını da görmeden geçmek istemiyorum.

25:06Şunu da unutmamamız lazım. Yani kuşaktan kuşağa boşanmaların etkisi çok değişiyor. Eskiden boşanmak daha kötü bir etken maalesef maalesef. İşte olsun kavga da olsa beraber kalınsın bakış açısı çok daha yaygınken bu tip evlerden çıkmak daha zordu.

25:23Ama şimdi artık çok daha bilinçli şekilde boşanan ebeveynler görüyorum ben de. O yüzden bunun daha farklı bir yere evrildiğine de inanıyorum. Podcast'ı bitirirken birkaç şey kalsın isterim sizinle. Birincisi bunları benden dinledikten sonra eğer benden neyiz kaldı diye düşünüyorsanız gerçekten şunu yazın isterim.

25:44Yani benim ailemden öğrendiğim üç şey neydi? Mesela iyi giden şeyler anında bitebilir. Kimseye muhtaç olmamalıyım. Hep kendi ayaklarımın üzerine durmalıyım.

25:54Kavga etmek çok kötü bir şey. Eğer bu tarz cümleleri kendi zihninizde duyuyorsanız bu cümleleri kaç yaşında öğrendiğinizde yazın olur mu? Çünkü bugünkü haliniz belki de 8-9 yaşında öğrendiğiniz bir bilgiyi artık güncellemek diyebilir. Bunu kendi gözlerinizle görmek bence size iyi hissettirecek.

26:13İkincisi eğer her kavga anında tetikleniyorsanız ve bunun son kavganız olacağını düşünüyorsanız daha önceden yaptığınız ve gayet güzel bitirebildiğiniz kavgalarınızı da bir zihninize değerlendirin lütfen. Gerekirse partnerinizle oturup bunu konuşun. Yani biz kavgalarımızı ne şekilde bitirebiliyoruz? Nasıl onarabiliyoruz?

26:31Neden bizim kavgalarımız bir şekilde olumlu bir yerde sonuçlanabiliyor da bazı insanların kavgaları öyle sonuçlanmıyor? Bunu beraber konuşmak da çok önemli. Yine onarım sahneleri çocuklukta öğrenmediğimiz şeylerse yani kavgalar onarılarak biter. Çocuklukta öğrenmediğimiz şeylerse bunu yetişkinlikte bilinçli bir eforla yapmanın da çok faydasını göreceksiniz.

26:56Arada sırada her şey benim yüzümden mi sorusunu sorarken yakalıyorsanız kendinizi sorunun asıl sebebini fark etmek de size iyi gelir. Mesela partnerim şu anda surata ısık. Neden? Çünkü iş yerinde bir problem yaşıyor.

27:12Partnerim bugün gergin. Neden? Çünkü kendi ailesinde bir problem yaşanıyor. Yani hani o farklı unsurların partneriniz üzerindeki etkisini fark ederseniz her şeyin sizinle alakalı olmadığını öğrenmeniz de daha kolay olur.

27:28Eğer hala ebeveynlerinizin arasında kalıp o kuryeliğe devam ediyorsanız bunu ne kadar erken bitirebilirseniz o kadar iyi. Tabii ki bunu bu konuyu daha sonra açayım ben şimdi podcastı kaydederken onu fark ettim. Anne baba arasında kalmanın sadece boşanmış ailelerde değil başka ailelerde de problem olabileceğini bir yandan konuşurken fark ediyorum. Buna daha detaylı girelim sonra ama bunu ne kadar erken bitirebilirsek o kadar iyi.

27:53Bir de uzaklaştığımız ebeveynle yeniden ilişki kurmayı denemek istiyor musunuz sorusunda ne olur kendinize sorun. O kapıyı kapalı tutmaya da karar verebilirsiniz bu da hakkınız. Ama eğer o kapının böyle aralık oluyor olması size huzursuz hissediyorsa bunun üzerine biraz düşünmek ya kapıyı açıp bakmak orada hala birileri var mı ya da ne kadar var ya da o kapıyı tamamen kapatmak size daha iyi hissettirebilir gibi geliyor bana. İşte böyle sevgili dinleyiciler. Dediğim gibi biraz uzun bir bölüm oldu ama bayağı detaylı anlatmaya çalıştım elimden geldiğince. Umarım size iyi gelmiştir. Dediğim gibi bu bölümden benim de kendime çıkardığım notlar var. Sonraki haftalarda bu konulara yine döneriz. Ne zaman isterseniz bana yazabilirsiniz. Hepinize çok sevgilerimi gönderiyorum. Hoşçakalın.