
2.300 kelime · ~12 dk okuma
Her yaptığı, her dediği olay olan bir siyasetçi Donald Trump, COVID-19 salgını başladığından beri çok eleştirildi. Salgınla baş edemediği, doğru politikaları uygulayamadığı muharefet tarafından hep söylene geldi. 3 Kasım'da yapılacak başkanlık seçimleri arifesinde ise Trump, COVID-19 virüsüne yakalandı. Trump, Birleşik Krallık Başbakanı Boris Johnson ve Brezilya Devlet Başkanı Bolsonaro'dan sonra virüse yakalanan üçüncü büyük ülke başkanı. Hadi başlayalım.
Amerikan Başkanı Donald Trump COVID-19 virüsüne yakalandı. 72 saat askeri hastane Walter Reed'de kaldı, sonra evine Beyaz Saraya döndü. Dönüşü muhteşem oldu. Yani lafın gelişi. Donald Trump Beyaz Saraya dönüşü için film gibi bir video hazırlattı. Videoda Trump helikopterle Beyaz Saraya iniyor, ayakta dimdik ilerliyor, balkonda duruyor, maskesini çıkartıyor, asker selamı yapıyor.
Asıl çarpıcı olansa Trump'ın bu balkonda yaptığı konuşma. Trump Twitter'dan paylaştığı videoda Amerikalılara, en iyi doktorlar ve ilaçlar bizde dedikten sonra, koronavirüsün hayatınızı domine etmesine izin vermeyin, sizi yenmesine izin vermeyin diyor ve bir lider olarak benim yaptığımı dünyada hiçbir lider yapmazdı ama ben liderlik etmek ve bu riske almak zorundaydım diye böyle bir tırat atıyor. Ve bu gerçekten çok özel bir şey. Doktorlar, doktorlar, ilk respondörler. Ve coronavirus hakkında çok şey öğrendim. Ve bir şey kesinlikle bu. Sizi yönetmeyin, korkmayın.
Bunu kazanacaksınız. En iyi medikasyonlarımız var, en iyi medikasyonlarımız var. Bunların hepsi recenten devam edilmiştir. Bunu domino etmeyin. Hayatlarınızı öldürmeyin. Bunu yapmayın. Dünya'nın en büyük ülkelerimiz var. Biz geri döneceğiz, işe geri döneceğiz, önümüzde olacağız. Sizin başkanınız olarak bunu yapmalıyız. Bunu yapmalıyız. Önümüzde durdum, yönettim. Bir başkan değil, yaptığım şeyi yapmaz.
Ve biliyorum ki bir risk var, bir tehlike var. Ama bu tamam. Şimdi daha iyiyim. Belki de emniyetliyim. Bilmiyorum. Trump bir liderlik gösterdiğini, çok güçlü olduğunu ve koronavirüsün onu etkilemeyeceğini belirtiyordu. Maske takmıyordu ve bunu küçümsüyordu zaman zaman. Maske, gerçekten volüntüel bir şey olacak. Bunu yapabilirsin, yapman gerekmez. Ben bunu yapmamı seçiyorum. Bence yüz maskesi gibi
Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Cumhuriyet Hükümeti, Hatta geçen hafta yapılan Trump ve Biden arasındaki ilk başkanlık Cumhuriyet Hükümeti, tartışmasında Trump, Biden'la çok sık Cumhuriyet maske Hükümeti taktığı için dalga geçmişti. Bakın, burada maske var. Maskeyi kullanırken, ne zaman ihtiyacım var bilmiyorum. Bu gece mesela herkesin bir testi var ve sosyal distansiyonu var. Ama ben maskeyi kullanıyorum. İhtiyacım varsa maskeyi kullanıyorum. Tamam, sorayım. Maskeyi onun gibi kullanmıyorum. Her seferinde maskeyi görürsün.
Kimilerine göre Trump'ın halka verdiği bu mesaj yanlış. Zira Amerikan toplumunda COVID-19 virüsünün varlığına inanmayan, maske takmayı reddeden, azımsanmayacak sayıda insan bulunuyor. Trump'ın bu davranışları bu insanları cesaretlendiriyor. CNN'in yayınına katılan Dr. Jonathan Reiner, Amerikan Başkanı'nın maskesini çıkararak milyonlarca virüsü partiküller içinde dışarı saçması inanılmaz dedi. Reiner, Beyaz Saray'ın içinde onlarca çalışan bulunduğunu, Trump'ın maske takmadığı için bu insanların hepsinin risk altında olduğunu söyledi. İnanılmaz bir şekilde, Amerika'nın Cumhurbaşkanı, milyonlarca
partiküller içinde virüsü aktif yıkıyor. Peki Trump virüsü nasıl kaptı? Trump'ın yakın çalışma ekibinden olan Hope Hicks hastalandı. Virüsü ondan kaptığı söylentileri dolaşıyor.
Bir diğer önemli şüphe ise Trump'ın 26 Eylül günü Beyaz Saray'da Rose Garden'da verdiği bir resepsiyon. Trump, anayasa mahkemesi üyesi Ruth Gainsbourg'un vefat etmesi sebebiyle boşalan üyeliğe yargıç Connie Barrett'ı aday gösterdiğini açıklamak için bir resepsiyon düzenlemişti. Bir arka plan, Amerika Birleşik Devletleri'nde anayasa mahkemesi üyeleri seçildikten sonra yaşamları sona erene kadar görevde kalabiliyorlar. Bu resepsiyona katılan Trump ve First Lady dahi 8 kişi Covid-19 pozitif çıktı. İçlerinde Trump'ın kampanya danışmanı Chris Christie, baş danışmanlarından Hope Hicks ve Cumhuriyetçi senatörler de var.
Tabi bunlara aslında Trump'ın ne zaman test olduğunu bilirsek daha rahat çözümleyebiliriz değil mi? Yani kim kimden kanmış? Trump'ın ne zaman Covid-19 olduğu anlaşılmış. Fakat Beyaz Saray Trump'ın ilk ne zaman test edildiğini açıklamıyor. Bu soru Trump'ın doktoruna, Beyaz Saray'ın üst düzey yetkililerine soruldu fakat doğru dürüst bir cevap alınamadı.
İki teori burada ön plana çıkıyor. Bunlardan biri Trump'a düzenli olarak Covid testi yapılmadı. Diğeri ise testin pozitif çıkmasına rağmen Trump'ın programına devam ettiği yönünde. Bir arka plan daha verelim. Cumhurbaşkanı Erdoğan'la görüşecek herkese test yapılıyor ve bu görüşmeler bu testlerin neticesinde organize ediliyor. Bir başka detay bilgi. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin. Putin'le görüşmeden önce herkes, kim olursa olsun, görüşecek kim olursa olsun, 14 gün boyunca karantinada kalmak zorunda. Putin, 14 gün karantinaya girmemiş kimseyle görüşmüyor. Trump'ın Covid-19 pozitif çıkması, hastaneye yatması, hastaneden çıkması epey tantanalı oldu. Tüm bu süreci Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan gazeteci Özgür Ersöz ile konuştum. Kısa bir ara ardından Özgür'le birlikteyiz.
Özgür naber? Merhaba, ne için? Sağ ol, sen nasılsın? İyilik, şimdi bu Trump iyileşti mi? Ne o, ne çabuk iyileşti ki günde? Trump, iyileşti mi bilmiyoruz. Henüz öyle kesin, net bir bilgi yok ama Trump şovunu yaptı. Hastaneden çıkar çıkmaz. Dün takip ettik. Hatta destekçileri de bayağı bir işte 200 kişilik bir grup vardı. Helikopter indi. Bir 15 dakika sonra işte 6.15 gibi aldı. Beyaz Saray'a götürdü. Beyaz Saray'a helikopter indirdi. Beyaz Saray'ın merdivenlerinden balkona çıktı. Ve ben yıkılmadım, ayaktayım, işte daha güçlü geldim gibi böyle maskesini çıkararak...
...bir poz verdi, görüntü verdi. Tabii şöyle bir durum var. Trump, Biden'la fırsat buldukça dalga geçti. Yani taktığı maskeyle... ...çok fazla koronadan korunmasıyla ilgili... ...daha az miting yapmasıyla ilgili sürekli dalga geçti. Ama sonuç itibariyle ters köşede yakalandı. Covid'e yakalandı bir kere yani. Kampanyasını sürekli Biden'a karşı... ...işte sen solcusun, sosyalistler geliyor diyerek... ...Amerika'nın vatandaşlarını korkutmaya çalışıyordu. Tabii şimdi böyle Covid'e yakalanınca da terse düştü.
açıkçası. Şimdi evet Trump başından beri hani önemsemiyordu, maske takmıyordu falan filan ama bir şey söyleyeceğim bu kovide yakalanması onu hiç hani değiştirmemiş çünkü çıkar çıkmaz ne dedi? Değil mi? Bir açıklama yaptı. Bakın dedi ben çok iyiyim. Bu kovide bir şey yokmuş. Korkmayın koronadan dedi. E şimdi iyice bu maske karşıtları falan hep tam maske takılacak. Öyle. Bak baştan da iyileşti. Demek hiçbir şey yokmuş bunda diyecekler. Amazon'da mesela maske satışları tekrar patladı. İlk Covid testinin pozitif çıktığı günlerde. Öyle mi? Tabii, evet. Öyle bir durum oldu. Ama tabii bundan bir başarı hikayesi çıkarmaya çalışıyor. Ama dediğimiz gibi hala çok iyileşmiş gibi bir net bir durumu yok. Yani doktorlar mesela çok böyle açık konuşmuyorlar. Yani mesela en son ciğerleriyle ilgili. Çünkü iki kez oksijen desteği aldı. Ciğerleriyle ilgili soruya cevap vermiyor doktorlar. Geçiştiriyorlar. Onu bir saklamak istediler değil mi? O basın toplantısı yapıldı bununla ilgili bir tane. Cuma akşamı ilk testinin pozitif çıktığı duyulmadı önce. Önce Başkan Trump'ın eşi Melania Trump'la birlikte karantinaya alındığı söylendi. Ama sonra şey dönmeye başladı. Yani nasıl oluyor da işte testin sonucu bekleniyor? Hani bir on beş dakikada sonuç veren test var. Bir de bir iki gün sonra sonuç veren test var. Sonra akıllara tabii şu soru geldi. Neden böyle bu bekleniyor?
Yani ilk 15 dakikalık testte muhtemelen sonuç pozitifti ama garanti olsun diye diğerini beklediler. Tabii bu Beyaz Saray'ın açıklaması da değil. Yanlış hatırlamıyorsam MSNBC muhabiri sızdırdı bunu. İlki öyle duyduk biz. Ondan sonra Trump'ın tweetiyle pozitif olduğunu öğrendik. Zaten o akşam gece yarısı hastaneye kaldırıldı. Ve işte orada mesela bu muhabirler ısrarla... Doktor bir sağlık ekibi var değil mi şimdi Trump'a bakan? 30 kişilik bir sağlık ekibi var. 30 kişi.
Peki niye askeri hastaneye gitti? ABD başkanları bu tarz durumlarda askeri hastaneye yani bizdeki gata gibi diyebiliriz oradaki hastaneye. Eski gata Özgür, eski gata. Evet, eski gata diyebiliriz. Oraya götürülüyorlar, orada tedavileri uygulanıyor. Ama Beyaz Saray'ın içinde de bir tıp merkezi var. Burada çeşitli işte check-up, covid testleri vesaire bunların gerçekleştirebildiği oluyor. Yani devlet başkanlarının ziyaretleri sırasında bile
rahatsızlanırlarsa o bölümde tedavi edilebiliyorlar. Şöyle bir şey var, Putin'le görüşen, görüşecek olan kişiler Putin'le görüşmeden önce 14 gün karantinada kalıyorlarmış. Kesinlikle yani Putin'in yanına gideceksen olay buymuş. Trump'la böyle bir şey var mı? Yani şöyle bir durum var mesela, şöyle bir algı vardır ya, ABD başkanı bile Covid'e yakalandıysa, İşte biz de yakalanabiliriz. Hani çok tehlikeliyiz. Bu çok yanlış çünkü Trump hiç korunmuyordu. Yani Covid'e yakalanması geç bile kaldı diyebilirim. Yani hiçbir zaman maske takmıyordu. Bir sürü miting yaptı. Yani hepsi en az 1000-2000 kişilik. Yani çok fazla sahadaydı. Zaten korunmuyordu. Birçok etkinlik oldu Beyaz Saray'da, bildiğin gibi. Yani hiçbirinde korunmuyorlardı. Ve hala Beyaz Saray sözcüsünde testi pozitif çıktı. En son cumartesi günü ya da pazar günü yanılmıyorsam, gazetecileri açıklama yaparken maske takmıyordu. Gazeteciler sordu, neden maske takmıyorsunuz? Hani Trump pozitif çıktı, hala takmıyorsunuz gibisinden. Kadın cevap vermedi buna.
Beyaz Saray'da kaç kişi Covid pozitif? Bunu biliyor muyuz? Bilmiyoruz ama şöyle bir durum var. 16-17 kişiye test yapılıyor üst düzey kampanya yöneticisine, işte sözcülere, üst düzey yetkililere. Bunlardan sadece şeyleri söyleyebilirim sana. Testi negatifi çıkanlara işte görüştüklerinden Joe Biden en son debate yaptı. Onun negatifi çıktı. Jared Kushner, Ivanka Trump, Mike Pence yani sadece bunların negatifi çıktı. Ama uzmanlar da diyor ki bir hafta geçmesi gerekiyor. Yani bu testi negatifi çıkanların testlerinin bir hafta sonra tekrar yenilenmesi gerekiyor ki kesin sonuç alınabilsin.
Hemen çıkmayabilir. Yani böyle de bir durum var. Peki, şimdi Trump gayet iyi görünüyor. Şöyle bir şey, Trump'a steroid verilmiş galiba değil mi? Evet. Onun için böyle bir dopingli yani adamsız, bakmayın böyle iyi göründüğüne diyenler var. Evet, öyle bir durum var. Hatta ilaçlarından bir tanesi ağır korona vakalarında kullanılıyor. Halüsinasyon görmeye kadar götürebiliyormuş ve FDA onaylı değil. Bu başkana uygulanan bir ilaç protokolü. Yani normalde Trump'a verilen ilaçlar, normalde vatandaşın ulaşabileceği ilaçlar değil. Yani iki türlü teori var. Deniyor ki işte başkan olduğu için böyle bir protokol uygulanıyor.
Diğer bir teori de, Başkan Trump, benim kampanyam var, seçime gidiyoruz, beni bir an önce ayağa kaldırın, ne gerekiyorsa yapın, en ağır ilaçlar da olsa verin gibi bir teori de var. Tabii bu kesin olmamakla birlikte böyle bir durum. Trump'a artı mı yazar bu iş sence? Trump'a artı mı yazar? Zannetmiyorum. Yani şöyle bir durum var. Mesela dün hastanenin önündeki destekçiler sadece Trump'ın destekçileri. Yani bence burada seçimin belirleyicisi cumhuriyetçiler olacak. Yani şimdi cumhuriyetçiler ve Trump'çılar da ayrı. Trump destekçileri daha küçük bir grup.
Yani Cumhuriyetçiler seçimde Trump'a oy verirse... ...evet belki biraz Biden'a yaklaşabilir. En azından şu anki anket sonuçlarına göre. Hala şu anda anketler de Biden önde. Hatta bugün bir tane yeni anket vardı. Onu söyleyeyim. NBC News ve Wall Street Journal anketi. Biden 53, Trump 39. Debate'den önce Biden 8 puan öndeydi bu ankete göre. Debate'den sonra 14 puan önde. Yani bundan işte... Vallahi böyle geçen seçimde, 2016'da da böyle deniyordu. Adam kazandı valla. Evet. Şimdi peki bu hani mağduriyet... Ya böyle şimdi iki türlü, ya böyle bir mağduriyet, hani Covid-19'a yakalandı. Boris Johnson'a bile... ...sempati artmış mesela. Boris Johnson, İngiltere Başbakanı da Covid geçirmişti. Ona sempati artmış. Bir de tabii şimdi Covid'i yendi bir de. Bir de hani güçlüydü yani adam. Korona oldu, onu da yendi. Bak ne kadar güçlü. Bu puan ekler diyorlar.
Evet, işte bakalım yenebilecek mi? Hala tedavi altında. Yani tekrar sahalara dönerse bu dediğimiz gerçekleşebilir. Yani ben Covid'i yendim, benim dediğim çıktı. Hala bugün tweet attı mesela. Gripten bile 100 bin kişi, insan ölüyor yılda. Onca aşıya rağmen bu gelip geçici bir şey. Ben de yendim. İşte tekrar sahalara döndüm. Gördünüz. Korkmayın. Peki şey, böyle bir soru var. Soru var. Trump'ın Covid'e yakalanması komplo teoricileri nasıl etkiler? Hani böyle bir hastalık yok falan diyenler var ya.
Valla ondan emin değilim ama bu bir komplo teorisi. Yani bu gerçek Trump Covid. Pozitif yani. Yani ne kadar etkiler bilemiyorum ama Trump pozitif.
Gerçi bir insan komplo teorileriyle ne inanıyorsa şimdi buna da şey der. Yok Trump aslında gerçekten Covid-19 olmadı der yani. Değil mi yani öyle düşünenler genellikle? Yani öyle tabii ama aslında şuradan bunu teyit edebiliriz. Trump sürekli tartışmayı debate'de, seçim kampanyası sürecinde hep Covid'den işte 210 bin kişi öldü.
Bu konulardan başka yere tartışmayı taşımaya çalışıyordu. Yani istediği bir konu değildi bu zaten. Yani o yüzden ters köşede yakalandı diyebilirim. Peki. Özgür çok teşekkür ederim. Ağzına sağlık. Sağ olasın. Donald Trump'ın Covid-19 pozitif çıkması bahsettiğimiz gibi kafaları karıştırıyor. Trump geçen hafta Demokratların adayı Joe Biden'la televizyon münazarasına katıldı. Merak edilen acaba o zaman da virüsü taşıyor muydu? Taşıyordu da saklandı mı? Eğer öyleyse kaç kişinin sağlığı riske atıldı? Bu sorular hep akıllarda.
Biden bu arada yapılan test sonuçlarının negatif çıktığını açıkladı. Konuyla ilgili Amerika Birleşik Devletleri'nde bulunan gazeteci Oray Ayin Habertürk gazetesindeki köşesine detaylı bir yazı yazmış ve şunları söylemiş. Moderatör Chris Wallace tartışma öncesinde başkanın geç geldiğini o yüzden test yaptırmadığını ama sözüne güvenerek programa başladıklarını açıkladı. Ama tartışmadan önce tartışma sırasında ya da ertesi gün değil Trump pozitif çıktıktan sonra Cleveland Clinic denetimindeki salonda herkese test yapıldığı belli kuralların uygulandığı açıklanmıştı. Bugün başkanın geç gelip test yaptırmaması daha büyük haber değeri taşıyor. Ama o gün bile önemli değil miydi? Kim bilir belki de pozitif çıkacağını bildiği halde test yaptırmadı. Wallace o an bu bilgiyi açıklamalı mıydı? Samimiyetle merak ediyorum. Bana kalsa açıklamalıydı ama o zaman da gündem değişir. Belki televizyon tartışması da yapılmayabilirdi. Kuşkusuz piyasayı ve milli güvenliği bile etkileyebilirdi. Bazen gazeteciler bu yüzden her haberi yapmayabiliyor. Haber mi haber yapılmalı mıydı peki? Zor bir soru biliyorum. O yüzden özellikle liderlerle programlar yapan bu gibi televizyon tartışmalarına aşina gazetecilerin yaratı önemli.
Donald Trump şu ana kadar hastalığı yenmiş güçlü bir lider portresi çiziyor. Walter Reed'den çıkar çıkmaz bol bol tweet atmaya başladı. Bir de Maliye Bakanı Steven Moon için ve Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi'ye 3 Kasım'daki seçimlerin sonrasına kadar ekonomik yardım paketi müzakerelerine durdurma emri verdi. Covid-19'a yakalanmış olması Trump'ın anketlerde düşüşüne ivme kazandırmış görünüyor. Bakalım yaptığı hamlelerle son dönemeşte Trump bu düşüşü durdurabilecek mi? Birlikte göreceğiz. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki en önemli tartışmalardan biri de 15 Ekim'de Miami'de gerçekleştirilecek Trump ve Biden başkanlık tartışması. Bu tartışma şimdi yapılacak mı, yapılmayacak mı?
Trump dün tweet atarak bu tartışmaya katılacağını açıkladı. Yine bir arka plan vererek bölümü noktalayalım. 29 Eylül'de gerçekleşen ilk tartışma birçok uzmana göre Amerikan tarihinin en kötü tartışmalarından biriydi. Özellikle Biden'ın Trump'a sen çeneni kapatır mısın çıkışı çok paylaşıldı.
Başkanım, onu bitirebilir misiniz efendim? Hayır, o bunu nasıl yapabilir biliyor. Önemli adam, önemli gece, önemli zaman. Evet, bir bölümün daha sonuna geldik. Tren Topu'yu pod.bmd ile birlikte hazırlıyoruz. Yeni bölümde görüşmek üzere.
Bu transkript otomatik olarak oluşturulmuştur; küçük hatalar içerebilir.