27: Putin 2036

1:49Şimdi dönelim Rusya'ya. Rusya yeni anayasayı oylamak üzere sandık başına gitti. Sandığa gitme oranının %68 olduğu referandumda %77.92 yeni anayasaya evet dedi. Yeni anayasada göze çarpan bir unsur Tanrı'nın anayasaya girmiş olması.

2:10Komünizm sonrası milli kimliği yeniden inşa eden ülkelerde başta Rusya olmak üzere dinin başat bir rol oynadığını görüyoruz. Rus Ortodoks Kilisesi bu yeni milli kimliğin inşasında epey merkezi bir rol oynuyor. Şimdi ne demek istediğimle alakalı size somut bir örnek vereceğim. Moskova'ya gidiyoruz. Moskova'da Torfjanka Parkı. Devlet parkın bir bölümünü patrikliğe tahsis etmiş. Patriklik şimdi parkın yerine kilise yapacak. Bölge sakinleri zaten etrafta yeterince kilise var. Bir nefes alabildiğimiz bu park vardı. Burası park kalsa olmaz mı diye eylem yapıyorlar. Eylemcilere patrikliğin savunucusu olan bir takım gruplar saldırıyor.

2:52Yeni anayasada şu ifade var. Binlerce yıllık tarihle birleşmiş, bize ideallerini ve tanrı inancını devreden atalarının hatırasını ve keza Rusya devletinin gelişmesindeki devamlılığı koruyan Rusya Federasyonu, tarihi olarak meydana gelmiş devlet birliğini tanır. Türkiye Anayasası'ndaki Türklüğe Hakaret Maddesi'ne benzer bir madde de yeni anayasada kendine yer bulmuş. Şöyle madde, Rusya Federasyonu, anayurdun savunucularının hatırasına saygı gösterir. Tarih-i hakikatin savunulmasını temin eder. Vatan savunmasında halkın kahramanlığının öneminin küçük düşürülmesine izin verilmez.

3:31Ama asıl can alıcı nokta, yeni değişiklikle beraber Putin'in görev süresi sıfırlanıyor. Böylece daha önceki dönemler yok sayılarak yeni baştan başkanlığa aday olabiliyor Türkçesi. 2036'ya kadar ister ve sağlığı elverirse Putin için durmak yok, yola devam. Yalnız enteresan bir şekilde anayasa değişiklikleriyle ilgili propaganda yapılırken yani seçime hazırlanılırken Putin'in uzayan görev süresinden pek de bahsedilmedi. Genellikle yeni anayasanın Rusya'yı ne kadar güçlendireceği üzerinde duruldu. Sandığa gitme oranını arttırmak için sandık başlarında çekiliş için oy verenlere kuponlar dağıtıldı. Kimilerine çeşitli hediyeler çıktı.

4:13Rusya'yla benzer tarafımız çok. Rusya, televizyon ve gazetelerin yandaş iş insanlarına geçirilmesi ve ekranda anti-Putin hiçbir şey kalmaması sürecini bizden önce tamamlamıştı. Mesela Yeltsin döneminde eleştirel taraflarıyla bilinen Rusya'nın haber kanalı NTV, Putin iktidara geldikten kısa bir süre sonra silahlı bir grup tarafından basıldı. NTV'nin sahibi kanalı Seve Seve, devretmek zorunda kaldı. Şimdi Rus televizyonlarında sabah akşam Putin var. İnternet ortamı ise bizdeki gibi için görece daha rahat. Rusya'da Çin'deki gibi bir firewall sistemi yok. Youtube'da ve Facebook'ta muarif seslerin de duyulduğu politik şovlara rastlamak mümkün. Tüm bu referandum süreciyle ilgili New York Times'da

4:58Anton Trojanowski'nin yazdığı yazı dikkatimi çekti. Trojanowski, internet fenomenlerinin referandum sürecinde Kremlin tarafından nasıl kullanılmak istendiğine ilişkin bir yazı kaleme almış. Eric Kituaşvili, arabaları tanıtan ünlü bir internet fenomeni. Kituaşvili'ye Kremlin'den referandumda insanları oy vermeye çağırması için video hazırlaması karşılığında 100 bin euro teklifi gelmiş.

5:25Makyaj videolarıyla ünlü bir başka fenomen Katya Konasova ise videolarında anayasa değişikliklerinin anneler ve çocukları için çok olumlu değişiklikler içerdiğini söylemesi istenmiş. Bunun için 14.000 euro teklif edilmiş. Rusya gibi bir yerde fenomenlerin bu tatlı parayı kabul etmemesi biraz tuhaf geliyor haliyle. Ne var ki fenomenler yine ceplerini düşünüyorlar. Diyorlar ki Putin artık eskisi gibi cool bir figür değil. Biz videolarımızda tutup da bu anayasa değişikliklerini översek pek çok takipçi ve dolayısıyla uzun vadede daha çok para kaybederiz. Bizdeki dislike vakasının bir benzeri bizden önce Rusya'da yaşanmış Timati isimli bir rapçi. Eylül ayında Moskova Belediye Meclisi seçimleri öncesi yapılan protestolara değinerek protestolara gitmiyorum, boş işlerle uğraşmıyorum dediği bir videoyu YouTube'a yüklemiş. Videoya 1.4 milyon dislike gelince Timati sonunda videoyu silmek zorunda kalmış. Bu da Timati'nin P. Diddy ile beraber seslendirdiği Kirli Para isimli şarkısı.

6:35G-Pride'nin de Dirty Money Timothee'nin de Dirty Money I'm trying to hit Baby tell me what's up cause you the shit Yeah you the shit Can I get one kiss? I'ma kiss you right here real soft baby just like this You like that shit? You ain't never met a nigga off in the club not with swag drop it off like this I ain't never met a bitch in the club puffin' shit with the wrist going just like this Yazıda Türkiye'ye gördüğümüz bir başka paralellik. 2017 yılında Levada Anket Şirketi'nin anketlerinde Putin'in görev onayı %81, 18-24 yaş arasında %86 olarak görünüyor. 2020'ye geldiğimizde ise çok şey değişmiş. Şu anda Putin'in görev onayı %59, 18-24 yaş arasında ise %51.

7:57Verasıl öyle veya böyle fenomenler beğenmese de Putin yeni anayasayı referandumdan geçirdi. Öyle veya böyle diyorum çünkü oylama süresinde müthiş yolsuzluklar ve yolsuzsuzluklar olduğu görüldü. Nasıl yolsuzluklar gazeteci Hakan Aksay T24 için hazırladığı videoda bir miktar değinmiş. Putin'in istediği gibi bir sonuçtu, Kremlin'in istediği gibi bir sonuçtu ama yine de bir tatminsizlik vardı Kremlin'de. Putin de çünkü yıllardan beri, başa geldiği 2000 yılından beri anayasayı değiştirmeyeceğine, görev süresinin anayasada belirtilenden fazla olmayacağına, görevde kalmayacağına, Defalarca söylemişti. Üstelik 2008 yılında görevi bırakmıştı da iki dönem yaptıktan sonra Başbakan Medvedev ile yer değiştirmişti biliyorsunuz ama bu kez bu yılın başından beri yapılan açıklamalar her şeyi değiştirmişti. Putin'e 2036 yılına kadar en azından ihtimal olarak o kadar uzun bir süre başta kalma şansı tanıyan değişiklikler yapıldı. Ama sadece o değişiklik de değil, 200'ün üzerinde değişiklik yapılan anayasa oylaması geride kaldı. Ama tartışmalar bitmedi, muhalefet, batının eleştirileri, Moskova'daki pek çok söylenti. gözlemcinin olmaması, pek çok kuşkulu noktaya yer bırakan bir oylama süreci olması, insanların evlerinde oylama yapması, internet üzerinden oylama yapması, hatta bir gazeteci bir deney yaptı, iki kez oylama yapmayı başardı. Böylelikle sistemin güvenilmez olduğunu ortaya koydu. Putin'de de

9:36Yani sözünden dönmüş olmanın bir tatminsizliği, bir mutsuzluğu var gibi görünüyordu ama son bir konuşma yaptı ve bu süreç geride kaldı. Artık Rusya'nın yeni anayasası var ve biz bizi seven sevmeyen herkesi kucaklayacağız türünden bir nevi balkon konuşması yaptı. Seçim araştırmaları yapan sergiyi Spelkin'e göre bu kez referandumda usulsüzlük konusunda adeta rekor kırıldı. Spelkin, Rus Merkezi Seçim Komitesi'nden gelen verileri inceledi ve 22.4 milyon oyda usulsüzlük yapıldığını tespit etti.

10:11Zaten Rus gazeteciler daha referandum olmadan yeni anayasanın oylanan değişikliklerle birlikte basılmış ve kitapçılarda satılmaya başlamış olduğunu söylüyorlar. Referandum usulen yapıldı diye aktarıyorlar. Evet, sözün özü. Kuzeyimizde merkezi yönetimin güçlendiği, milliyetçiliğin ve dindarlığın pompalandığı bir Rusya var. Bakalım yeni sistem Rusya'ya ve bölgeye neler getirecek?

10:3827. bölümü burada tamamlıyoruz. Trend Topiği pod.be medyayla beraber hazırlıyoruz. Yeni bölümde görüşmek üzere.