Nilay Örnek ile Merak Üstüne Daldan Dala

1:11Kendisiyle merak hakkında, gazetecilik hakkında, İstanbul hakkında konuştuk. O gün ben kendimi pek iyi hissetmiyordum. Neyse ki Nilay muhabbeti alıp götürdü. Diyeceksiniz ki kaydı ne yaptın bunca zamandır?

1:23Turşusunu mu kurdun? Evet, kurdum ve yeni podcastlerine yolladım. Valla çok bahanem var. Ödevimi köpeğim yedi seviyesinde.

1:31Hakikaten bazı dosyaları kaybetmişim. Bazısı da plansızlık, programsızlık. Yani işte en son altruizm hakkında bir bölüm yaparım diye başladık. O kendi içinde bir seri oldu.

1:40Ondan sonra insanlığın sonu serisine yol açtı. Gaza geldikçe büyüyor işler. Onun da final bölümünü unutmadım bu arada. Yapay zeka ile alakalı tehditler.

1:49Yalnız bu hafta her türlü yapaylıktan uzakta, dağ başında olacağım. Gelecek hafta dönünce hakkını vererek yaparız. En azından bu sohbeti yapay zeka bizi ele geçirmeden çıktığımız iyi oldu. Pod B stüdyosundayız.

2:11Bizliyorum çünkü Nilay Örnek burada. Hoş geldin Nilay. Hoş bulduk. Merhabalar.

2:16Demin de konuşuyorduk aslında. Bir günah işledim. Dedim ki nasıl Nilay olunur diye bir program yapayım. Sonra da hemen kendime bir tokat attım dedim.

2:23Bu çok klişe. Konuk aldığımız bölümlerden beri örnek aldığım bir insansın. Benim odaklanmak istediğim kavram merak kavramı. Ben yapı itibariyle insanlara karşı pek merak duymuyorum.

2:34O yüzden de insan hikayelerini ortaya çıkarmaya çalışan senin gibi insanların duyduğu merakı ben merak ediyorum. O farklı bir tip de merakmış gibi geliyor bana. Yani ben her şeyi merak eden birisiyim aslında. Yani sadece insanları değil, bir de hikaye severim.

2:49Bir şey hikayeleştirildiğinde severim. Onun için de biraz insanlara bakıyorum tabii. Bir de duygu anlamayı severim ben. Ne hissedip de bunu yapıyor?

2:57Niye bunu yapıyor o? Anlamayı severim. Nasıl Olunur serisinde tabii ki pek çok ünlü ve şöhretli isim de geldiği için... ...biraz daha o kişinin hayatını da merak eden bir podcast de dönüşmüş gibi oldu ama... ...temelde aslında... Ne var bunda da?

3:12Mesleğini farklı oldu ve farklı yaptı. Onu merak ediyorum aslında. Yoksa ne zaman uyuyup kalktığı, kimle sevgili olduğu hiç umurumda değil. Yaşını bilmiyorum.

3:21O da umurumda değil. Misal Atatürk'ün kilosu umurumda değil ve fakat kilolu bir çocukmuş. Dözlemlemeye daha çok vakti olmuş gibi düşünüyorum. Öyle misin diyorum.

3:32Tabii ki diyor. ...işte futbol maçı yapılacaksa sen daha kenarda bekleyen bir çocuk oluyorsun... ...daha gözlemlemeye öğreniyorsun,

3:39hayvanlarla ilişki kuruyorsun vesaire diyor mesela. Bir taraftan da yakın tarih kaydı tutmak istediğim için de bir meraka sahip oldum. Hafızamız kötü ya, yazılı hafızamız daha da kötü, biz yazmıyoruz. Yani bu anı sen farklı yaşıyorsun, ben sana bakarken farklı yaşıyorum... ...ve iki yıl sonra anlattığımızda bambaşka şeyler anlatacağız ya.

3:59Aynı dönemi yaşamış insanları da bazen konuk ediyorum. Aynı olayı yaşamış. Birisi 50 bölüm sonra konuk oluyor. Siz de anlatır mısınız diyorum.

4:07Bambaşka anlatıyor ama ikisinin de kaydını almış olalım diyorum. Bu hep mi böyleydi peki yoksa sonradan geliştirdiğin bir şey miydi merak? Hep böyleydim ben. Özellikle doğaya karşı meraklarım var ve insan duygusuna, psikolojisine karşı da meraklarım var.

4:20Kayropraktör geliyor bize. Ben konuşurken taktuk, kafamı çeviriyor, yok kolumu bilmem ne yapıyor. Bir gün bir şey anlatırken hayvanlara masaj Yapılıyor mu? ERK'den girdik.

4:31Çok yakın bir arkadaşının at masörü olarak dünyayı gezdiğini, bayağı Rus oligarklara gidiyormuş, yok işte helikopterleriyle aldırıyorlarmış da. Çeşitli ünlü yerlerde bazı masözler olur ya, uyutma taktikleri varmış. Koca adamları görünce bir düğmelerine basıyorlar, bir yeri biriyorlar, uyutuyorlar. Sen zannediyorsun ki çok güzel masajda uyudum ama aslında o senin düğmene basmış.

4:54Şimdi ben üç saat masaj hakkında muhabbet edebilirim. O ana kadar hiç aklıma bile gelmeyecek bir şey. At masajı yaparak dünyayı dolaşmak mesela. Herhalde o itiki oluşturuyor yani bir enerji veriyor sana.

5:05Tabii tabii merak ediyorum. Sonra o kitapları alıyorum. Her Umut Orta Karar ikinci kitabımın ismiyle bir bina projem var mesela. Mimari açıdan değerli hikayeli binalar arşivi.

5:16Oraya baksan, yazıları okusan merakta nasıl bir manyaklık içinde olduğumu zaten görürsün. Çünkü aşamalarını yazıyorum. İlk önce şunu merak ederek şuna bakmaya başladım. O kitaba bakarken bunu gördüm.

5:28Çok hoşuma gidiyor. Bir dedektiflik yapıyorum yani kendimce. Çok küçük bir örnek. Narmanlı Yurdu ya da Narmanlı Han olarak bildiğimiz pek çok sanatçı işte Ahmet Hamdi Tanpınarı'ndan Aliye Berger'in orada bulunmuştur, eser üretmiştir, şudur budur.

5:42Şimdi ticaret yapan iki adam zengin, almışlar. O kardeşlerden birinin Carl Berger'in öğrencisi olduğunu buluyorum. Keman dersi alıyor çocukluktan. Sonra Aliye Berger'le muhtemelen o ilişki kurdu.

5:54Muhtemelen onların sanatçılara daha açık bir tarafı var. Orada bir sanatçı komünitesi, Andy Warhol'un fabrikası gibi bir yer kendilerince o senelerde yani. Hani düşün elliler falan. Yani bu ilişkiyi sezince, bulunca çok acayip heyecanlanıyorum ben.

6:09Eserlerin de içeriğine dair daha çok bilgi ediniyorsun. Yani ben Ölmeme Günü diye bir yazı ve hikaye yazmıştım yıllar önce. Aslında rakı içtiğin gün ölmezsin dizesinin doğduğu masanın hikayesini yazmış oldum. Bak şu konuşmada bile duramıyorsam yani düşünsene o araştırmalar neler neler.

6:28Şöyle gözümde canlandırıyorum. Merak dediğin şey aslında sınırlı bir kaynak. Her gün yenilenen sınırlı bir kaynak. Ama sanki sende öyle çalışmıyor da bu iş.

6:36Bir şey yakaladığın zaman o seni tekrar şarj ediyor. Şimdi biraz yaş aldıkça belki kendi işimi yapıyor gibiyim. Yani merak ettiğim insanları konuk ediyorum. Mesela işte bitki ressamlığı kitabı aldım.

6:50Kocamanda bir kitap 600 sayfa falan okuyacağım. Çok istiyorum ama zamanım yok. Dedim ki ben bir bitki ressamını konuk edeyim. O zaman hem kitabı okumuş olurum hem güncel olur.

7:00Ders çalışmak istediğin alanda konuk davet ediyorsun. Jeolojiye çok meraklıyım mesela. Ya kuş gözleminden geldiğim nokta kaldırımların içindeki fosiller oldu. Ben bu sefer fosiller aramaya başladım.

7:12Hani eskiden gazetedeyken aslında hiç istemediğin konularla da çok ilgilisin. Yani ben politikada, sporda ya da cinayette hani Münevver Karabulut'un cinayetiniyle aylar geçirmek durumundayım. Ama artık bugünkü hayatımda Twitter'ı bir saatten sonra bırakıp meraklarıma dönebiliyorum. Bunun için metodik bir yaklaşımın var mı?

7:33Keşke. Kaotik devam ediyor yani. Ya işte yaş biraz o kaotiklikten beni biraz arındırdı. Ben de sistem mistem olsa çok başarılı bir insan olurdum.

7:43Başka bir şeyler yapabilirdim ama yapamıyorum. Sende şöyle bir his oluşuyor mu? Yetersizlik kelimesi aklıma geldi. Birazcık tarif edeyim aklımdakini.

7:52Bunca konuyu öğrendikten sonra sanki dünyanın aslında sandığından çok daha büyük olmasını fark etmek ve kendini küçük hissetmek. Hem de nasıl? Hem tatminsizlik hem yetersizlik. Mesut Süre'yi konuk ettiğimde o çok gülmüştü.

8:06Ya kuş gözlemine yeni başladım ve bu yaşta başladım yani yetişemiyorum falan gibi bir şey söylemişim buna tamam. Ya keşke çocukken öğrenseydim diyorsun. Yani altı yaşında birisi bana jeolojiyi böyle güzel anlatsaydı... ...ya da doğadaki ağaçlar,

8:21bu bitkiler nasıl yetişir? Yani dersten not almak için çalışan bir insan olmasaydım... ...keyfini alarak, gerçekten öğrenerek çalışan bir çocuk olsaydım... ...çok daha iyi olurmuşum diye düşünüyorsun.

8:32Ben hep çevremdekileri anlatırım. Onun için de çok konuşurum. Yani bir şey öğrendiğim anda ya yazmam gerekir, ya şimdi podcastlerde anlatıyorum. Sevdiğimin fil hafızası var.

8:41External hard drive gibi yanımda kitap okuyorum, onu anlatıyorum. Ama o çok güzel bir alışkanlık çünkü onu anlatırken ne anladığını da yorumlayarak anlattığın için. Tabii, tabii. Hakikaten öyle ama genellikle yazı yazmaya çalışıyorum.

8:54İşte o bahsettiğim bina hesabını ilk önce Instagram'da açmıştım. Açma nedenim biraz o. Herhangi bir konu var mı böyle başladığın, ondan sonra da ya ben bunu hayat boyunca devam ettirmem lazım dediğin? Düşünmem lazım.

9:05Yani bu aralar işte iki yıldır, iki buçuk yıldır o mimari işini... ...devam ettirebilmem güzel bir şey. Ama mesela ben tenis oynuyordum.

9:13Gençlere ders falan da veriyordum. Ve dedim ki ben okulu bırakacağım, üniversiteyi. Tenisçi olacağım. Ya da işte en az bir sekiz yıl falan... ...Michael Jordan'a platonik aşkla geçti.

9:24Bir koluma düşüp omzumdan dirseğime kadar bir Japon mangasında... ...Michael Jordan smaç atarken bir çizimini buldum. Onu dövme yaptıracaktım.

9:33Yaşım da on altı. Annem hemen yaptır deyince vazgeçtim. Çünkü albüm böyle bir şey, onaylaması gerekiyor. O kadar derindi ki o dönemlerdeki o tutkularım.

9:44Ya da bir aşık oluyorsun. Bütün her şey ona bağlı gibi hissediyorsun. Bitince iki yıl sonra tamamen unuttuğun bir insan olabilir o. Ama tabi bilge öyle bir şey değil ya aslında.

9:55Yani seninle hayat boyu yaşayabiliyor. Şimdi sessiz düşünüyorum. Onun için toparlak bir cevap olmadı ama. Daha iyi böyle.

10:01Yani şöyle bir şey oluyor. Ben bir yerlerden bu merakımı paylaşıyorum da. Gazetecilik şeyi burada devreye giriyor. Demek ki diyorum bana ne kadar uygun bir işmiş.

10:11Bakıyorum başkaları da benimle aynı bakmaya başlıyor ya da benden daha çok biliyorlar ve öğretmeye başlıyorlar bana da bir şeyler. Birisi bir uygulama atıyor sana ne bileyim bir pelikanın dünyayı gezişini izleyebiliyorsun. Sonra da bir topluluk haline geliyorsun. Yani yemeği içmeye de ben çok meraklı bir insanımdır.

10:28En çok hoşuma giden şey bir kültür taşıyıcısı olması. Bir şaraba, bir peynire, bir bademe bile bakarak, tadına bile bakarak eğer ki iyiysen o konuda çok şey anlayabiliyorsun. Tarım anlıyorsun, iklim anlıyorsun, iklim krizine gidiyorsun oradan. Türkiye'nin coğrafyasını anlıyorsun, dünya coğrafyasını anlıyorsun, ticaret anlıyorsun, para anlıyorsun.

10:49Anlatabiliyor muyum? Yani futbol sadece futbol değilse, avokado da sadece avokado değil ya. Yani ben onu öğrenmekten sonsuz keyif duyuyorum ve çevremde de böyle insanlar varsa özellikle farklı alanda bilgili insanlar. Ya aşık oluyorum.

11:03Yani hakikaten böyle yetenekli, bilgiye aç, meraklı insanlar. Böyle doğa gözlemcisi Emrah Çoraman konuğum olmuştu. O zamanlar Almanya'daydı. Ya çocuk Komşum olsun istiyordum ya.

11:15Yani kapısını çalıp bir kide bir sormak istiyorum. Biri bana böyle soruma cevap verince en iyi anlıyorum. Seramik kursuna gittim. Çok kötüydüm herhalde.

11:55Çünkü hocamız hepimize şu muameleyi yapıyor. Bizler sevgilisinden ayrılmış ya da boşanmış depresyon içinde ve orada kendimizi bulmaya geldik. Kendimizi keşfedeceğiz. Ya ben diyorum ki peki niye Arap sabunu kullanıyoruz bunu çözerken diyorum.

12:11Kimyasından mı falan? Bana şey anlatıyor, kendimi bulmamla, yoğurarak elde edeceğim şeyi. Ya ben ruhani bir şey merak etmiyorum, tamam mı? Niye bu?

12:20Soruma cevap yok. Bildiğini anlatıyor. Öyle insanlar mesela beni çok rahatsız ediyor. Soruma evet mi, hayır mı?

12:27Gazetecilikten bahsettiğinde, bu merakını paylaştığında tatmin oluyor muydun insanlardan aldığın reaksiyondan? Şöyle sorabilirim daha basit bir şekilde, gazetecilik çevresinde senin gibi insanlar var mıydı? Vardı ya, vardı aslında. Yani bir ölüm ilanındaki isimlerden manşet çıkartıyoruz.

12:45İyi gazeteci zaten merak eden, ayrıklığı merak eden insan bence. Yani oradaki anomaliği merak ediyor. İlk şey soru sormak zaten. İşte çok konuğumda söylüyor, felsefecisi de söylüyor... ...Türker Kılıç da beyinle ilgilenen bir bilim insanı da söylüyor bunu.

13:01Ne diyorlar? Bizim Türk eğitiminde iyi cevap vermeye odaklı... ...normalin ötesinde bir bilim insanı olmak için... ...soru üreten,

13:09sürekli sorgulayan insan olman gerekiyor. İyi cevap vermek yetmiyor. Gazetecinin de böyle. Çok ortak noktası varmış bir bilim insanı olmakla aslında.

13:17Yani öyle gibi görünmez ama... ...öyledir. Şimdi yapılmayan bir şey insanlarda unuttular da... Biz de,

13:22sen bana bir cümleyi söyledin, sen söyledin artık onu. Onu benim tekrar söylemem haber değil. Bir şey ekleyip söylemem gerekiyor. Bilimde de öyle ya.

13:30Yani sen bir şey söyledin, bir artısını söylemeli. Şey demiyorlar mı mesela, hayır bir gazeteci objektifliğini korumak için kendi şeyini katamaz. Yorum katmak değil ki, fikir katmak değil bu. Yeni bir bilgi katmak.

13:42Bilgi katmak, tabii. Diğerini de konuşabiliriz. Yani yorum katma, ya nasıl bakarsın? Özellikle de merak duyduğum bir konuysa.

13:49Aklına bir sürü fikir geliyor. Ya şunları paylaşayım. Tabii ki o yapılabilir. Yani hele senin çok iyi bildiğin bir alansa.

13:55Gazetecilikte dedim ya uzmanlık alanları. Biri çevre muhabiri olabilir. Biri daha çok tarihi eserlerle ilişkili biridir. Biri sağlık muhabiridir.

14:04Yani bir sağlık muhabirinin bilgisi azımsanamaz mesela. Onun yorumu olduğunu bildiğimiz sürece, birinin ağzından bir şey eklemediği sürece bunda hiç sakınca yok. Biz onun için aslında biraz daha bilgili, alanındayı, entelektüel insanlar olmak zorundaydık. Onun için de ilk gazeteciler aslında, ilk daha başarılı ismi duyulan gazeteciler gazetecilik eğitimi almaktan çok başka alanlardaki entelektüel birikimleriyle, bilgileriyle gazeteci oldular.

14:32İlla ki beşen birkaç doğru soru sormayı yolda öğrenebiliyorsun ama gazetecinin tarafsızlığı konuşulurken... ...bence tarafsız olmak mümkün değil ama vicdanın tarafında olmak daha doğru bir şey. Tek kelime söyleyeceksek halk bile değil yani.

14:46Halkın iyiliği neye göre, neyin çoğunluğuna göre. O vicdan tarafında olursan da zaten pek çok insan öyleydi. Öyle başladılar ve gelişti. Gazetecilik öldü mü diye bir dramatik soru aklıma geldi de hani sonuçta işin gidişatı bari senin de içinde bulunduğun medyumlar da değişti zaten.

15:02İdealindeki meraklı ve belki de işte vicdanını ön plana çıkaran bilgili gazeteci tipi birkaç tane insan bir araya gelse bu işi devam ettirebilirler mi? Yoksa artık ekonomik trendler, teknolojik trendler o kadar kuvvetli oldular ki bu işin geri dönüşü yok. Yok geri dönüşü olmadığını düşünmüyorum ama yöntemin, tarzın, medyasının her şeyin değiştiğini düşünüyorum, geliştiğini düşünüyorum. Yani benim başladığım dönemlerde bir haber yapacakken aşağı iniyordum, bizim arşiv var, gazete küpürlerinden arşiv istiyordum.

15:34Arşivlerden küpür çıkıyordu, oradaki fotoğrafı kullanıyordum ve ansiklopediden bilgi ediniyordum hala. Yani şimdi dönem öyle bir dönem mi? Ama bizim de alışkanlıklarımızı değiştirerek yani gazeteciler değil benim kuşağım insanların da değiştirmesi gerekiyor. Geçen gün bunu Nurcan Akat da konuştuk.

15:50Nurcan Hanım çok iyi bir gazetecidir. Benden bir üst kuşak diyeyim. Çok kadın gazeteci olmak konuşulur onunla. Çünkü Türkiye'nin ulusal basındaki ilk kadın gazetecisi olduğu için.

15:59Ya dedim farklı bir şey konuşalım. Yeni medyayı konuşalım. Peki yeni medyayı niye geleneksel? İki insan konuşuyor aslında.

16:06Biz gelenekselden gelmeyiz. Çünkü şu, yani on yanlışı attıysak arada üç de doğru gitti. Şimdi editörlük sistemi diye bir şey yok. Çok iyi bir editörlük sistemi hala lazım.

16:16Yani işte halk gazeteciliği, herkes kendi haberini versin. Olamaz. O kim bir kere? Hangi amaçlarla, hangi isteklerle?

16:23Haberi öyle yazıyor. Şimdi editörlük öyle bir şeydir ki senin önüne gelir, muhabirin iki gün geçirmiştir o işte, okurken dersin ki bir dakika ya bunda bir şey eksik. Ya da gerçekten öyle mi? Bu vurguyla mı söyledi?

16:36Çünkü senin sezgin, başta bir sezgiden bahsettim ya, birikimin sezgisi de oluyor. Yani bir birikimin varsa o konuda mesela işte birikimli insan onun için çok önemli. Gerçekten bunu mu söyledi dersin? Ya da şu iki soruyu daha sorsana dersin.

16:49Muhabirine söylersin, o iki soruyu daha sorar da haber daha tam olur. Editörlük, iyi muhabirlik, bunların ne olduğunu bir tekrar konuşup yapmamız lazım. Ama esas parayla ilişkimiz bizim. Benim çağımda, benim öğrendiğim şey de bizim parayla ilişkimiz mesafeli bile değildi, yok.

17:06Maaşın olur, girersin. Neredeyse hani bedavaya çalışıyoruz falan. Çünkü tutkuluyuz, gazeteciyiz. Ne kadar doğru bilmiyorum ama ona inanmasak bu kadar sene oralarda çalışmazdık.

17:16Peki aklında böyle başka bir proje var mı? Hayatımın merkezine otursun dediğin bir proje var mı başka? Çok var. Yani ilk önce kendi projelerimden bir şeyler üretme isteği.

17:27Mesela Nasıl Olunur'un kitabını yapmak istiyorum. Ama onu çok zor bir yolla yapmak istediğim için o çok zor bir proje. Çünkü böyle deşifre yaparak hani kim ne konuştu böyle soru cevap değil... ...o podcast dinleyenlere de saygısızlık olur diye düşünüyorum.

17:41Kolaycılığa da kaçıp bir şey yapmak istemiyorum. Bazı ortak noktalardan falan zor bir kitap yapmak istiyorum... ...ve çok iyi olacağını düşünüyorum, çok faydalı olacağını düşünüyorum.

17:50Bir çocuk kitabı yazmak istiyorum işte bu merakla ilgili. Yani diyorum ya çocukken bana birisi bu işleri böyle anlatsaydı çok daha meraklı olurdum ve o işlere girerdim dediğim için. Öyle bir çocuk kitabı yazmaya başladım. Hatta çizeri de başladı çizmeye.

18:05O çizerle çalışmak istediğim için çocuk kitabı da yazmak istedim. Yüzde elli nedeni de o. Bu binaların sitesini yaptım. O çok güzel oldu çünkü bilgiler değişebiliyor.

18:15Yani sen o binada yaşamışsan ve bana bir şey yazıyorsun, birden o yeni bir araştırma açıyor sana. O zaman yazı genişliyor. Şimdi kitap yapsan onu yapamazsın. Mesela bazen binaları o hikaye anlatmaya şey olarak kullanıyorum, vesile.

18:30Mesela geçen gün cümbüşü, cümbüş aletini, müzik aletini, enstrümanını dünyayı kazandıran adamın hikayesini okuyordum. Çok enteresan bir hikaye ve dedim ki ben de bunu başkalarına anlatayım. Hikaye çok hoşuma gitti genişledikçe. Yani bunu sabah okudum tamam mı?

18:47Çıktım eve dönerken Cümbüş Apartmanı'nı gördüm. Gezip Hastanesi'nin hemen yanındadır. Acaba bu aileyle ilgisi var mı? Sonra Bilmem kim, Cümbüşyan.

18:56Onu buldum. Orada o izleci dükkanı varmış. Hani hayatta bu iş para kazanmaz, hayrına yapıyor bu insanlar dersin. Böyle hani organik orada yapılan bir küçük tarım ve onun üstüne lezzetli yiyecekler.

19:07Üstünde de bir galeri var. O apartmanın onları ailecek sahibi. Sonra beyefendinin adresine e-mailini yazdım. Akrabalık var mı?

19:15Sonra bir Ermeni yazar buldum aynı soyadda. Onun şiirlerini okumaya başladım. Bütün cümbüş ve cümbüş yanların bir şeylerini okumaya başlayıp sonra bir iki haftanı bununla geçirip oturuyorsun bir yazı yazıyorsun. Binayı kullanıyorum ben orada.

19:28Mimari açıdan hiçbir değeri de olmayabilir. Okurken sana lezzetli bir hikaye. Orada bir hayat var. Diyelim ki böyle bir hikayenin içine daldın, birkaç gün harcadın, ondan sonra ilginç bir yere gitmedi belki.

19:39Evet. Belki o kanal tıkanıyor bir yerde. Gitmiyor bazen. Ne kadar sık oluyor onu merak ediyorum ve bu sende bir hayal kırıklığına sebep oluyor mu?

19:46Oluyor tabii yani, o kalıyor orada. Sonra Biri bir şey anlatıyor. Yani bende mesela öyle trak apartmanı vardır hikayesi. ama... Böyle Kurtuluş,

19:55Osman Bey tarafında sürekli yürürken trak apartmanı görüyorum. Yani niye bir apartmanın üstünde trak olur? Sonra Serra Yılmaz'la muhabbet ederken işte ben dedi trak ailesinin evine giderdim falan böyle bir şey anlatıyor çocukluğunla ilgili. Bana trak ailesi deyince ben bütün o aileyi araştırmaya başladım bilmem ne.

20:13Ve bu 5 ay sonra birinin bir cümlesiyle geliyor. Onun için böyle araştırıp bıraktığım çok var. Ama onlar da bir gün bir ara inşallah bağlanacaklar. Tohum gibiler yani bunlar.

20:22Evet, evet. Biraz nostalji konusuna bağlamak istiyorum. Sen şimdi bu hikayeleri görüyorsun. Mesela orada işte birinin dükkanı var.

20:29Orada yaşamış 50 sene boyunca ve unutulup gidecek belki. Bir 30 sene öncesinin, belki 60 sene öncesinin İstanbul'uyla ilgili şeyler bunlar. Hem İstanbul'da hem Türkiye'si. O hikayelerden mesela sen dışarı çıktığın zaman yani kafanda belki böyle bir dünya var.

20:43Dışarı bir çıkıyorsun dışarıda işte milyonlarca insan hiçbirinin de umurunda değil. Hiçbiri de bilmiyor bu şeyleri. Yaşadıkları şehri bilmiyorlar. Evet.

20:49Umutsuzluğa yol açıyor mu? Umutsuzluğa değil. Bazen bir kopukluğa yol açabiliyor. Bazen çok dalıyorum senin dediğin şeye.

20:57Çünkü bir bina araştırırken, Bellevue Apartmanı var Harbiye'de, hikayesini yazdım. Sonra da Taksim Palace var İstiklal'in girişinde. Varlık vergisi, yani hepimizin bildiği bir şey. Ama birilerinin anılarıyla bilmiyoruz ya, bilen biliyor tabii de.

21:13Bakırköylüyüz biz mesela, çok bunu yaşayan çevremiz vardı. Ben biraz arkadaş çevresinden falan biliyorum ama onları böyle birebir okumak, hislerini anlamak falan çok acayip bir duygu oluyor. Pandemideydi. Bir gün böyle taktım, o iki apartman birbirinden bağımsız bakarken ben varlık vergisi okumaya başladım.

21:31Ama işte bunları anlatmadıkça, tekrar etmedikçe, o duyguları bugüne taşımayınca... Yani benim arkadaşımın ninesi var mesela. Hep bir yağ tutarmış ocağın üstünde. Evde bıçak yok, silah yok.

21:45Eve saldırırlarsa bir gün, hani onu kızdırıp silah olarak kullanabilmek için. Hayatın boyunca böyle bir uykuya daldığını düşünsene. Birileri basabilir ve eşyalarını alabilirler gibi bir korkuyla yaşamış. Ulucanlar cezaevine gittiğimde çok beğenmiştim yine müze halini.

22:01Çünkü orada sanki bir hesaplaşma varmış gibi. Yani burada bu kötü şeyler oldu. Zindanların önünden geçiyorsun, işkence sesleri dinletiyorlar. Müze haline getirilmiş, yatan insanlar orada.

22:13Bizim bildiğimiz edebiyatçılar, şairler, politikacılar, onların eşyaları var. Biraz bir şey gösterilmeye çalışılmış eğer güzel bir tarih okumasına da meraklıysan. Ama çıkıyorsun sonra diyorsun ki, ulan bugün de böyle. Hani hesaplaşma var gibiyken olmaması seni mutsuz eden.

22:30Yoksa bu kadar nostaljiye meraklı olmazdık. Yani Turgut Kazan'la sohbet ederken, Turgut Bey hukuk açısından en kötü dönemi yaşıyoruz dedi. Yani adalet için en kötü dönem. Adam bütün darbelerden etkilenmiş.

22:42Cezaevine girmiş, dört buçuk senesi var. Pek çok müvekkili, Uğur Mumcu'dan, Yaşar Kemal'e düşün yani Cem Karaca'dan, Genco Erkal'a. Son altmış yıldır avukat yani bir şeyler görmüş adam. En kötü dönem bu dönem.

22:54Mesela o Taksim Palas, şimdi altında bir tane kozmetik firması var, hayatta da görmezsin. Neyse kapısına mimari bir tabela çaktırmış binada yaşayan birisi. Şimdi orayla ilgili ben bir şey okudum, gazete küpürü. Varlık vergisini ödeyebilmek için insanları evlerinde açıkarttırma yapıyorlar.

23:12Yani sen evine herkesi çağırıyorsun, bir ilan veriyorsun. Diyorsun ki 12 Mart 1950'de şu apartman, şu dairede bütün eşyalar satılacaktır. Ya bir gazeteci bir tasvir etmiş. O insanların çamurlu ayakkabılarıyla, ipek halılarının üzerinden basması, birbirleriyle rekabetleri, o tablolar, evin sahibi, kadının hissettiği şeyler.

23:34Orada oturan adam aslında bu varlık vergisine karşı çıkan bir avukat. Bu böyle olmamalı, kanuna aykırı falan diye çok demeç veriyor. Demeç verdiği için yaşı aslında varlık vergisi nedeniyle sürülmesine el vermeyen bir yaş. Hani altmışsa mesela adam altmış beş.

23:51Ama varlık vergisini 65'e çekiyorlar adam yüzünden ve adam her şeyini satmak zorunda kalıyor ve Aşık Ali'ye gönderiyorlar. Evet flarsızlar yanlış duymadınız. Muhabbet burada çat diye bitti. Artık bu noktada nasıl saçmalamışsam orayı öyle bir kesip atmışız ki tüm kanıtları yok etmişiz.

24:08Yani ham kaydına bile ulaşamadım. Neyse. Nilay'a teşekkür ediyorum bir kez daha. Anlayışı içinde.

24:14Yayınlarına bakmayı unutmayın. Beni de daha da ayı yemezse birkaç güne dönmüş olurum ve hep beraber serimizi noktalarız.