Havayolları Uyarıyor: Boeing krizi, uçuşları azaltıyor | Akşam Bülteni #256

0:40Bu podcast'a konuştuklarımızın hiçbiri bir yatırım tavsiyesi değildir. Haberlerimiz arasında analistlerin yorumları da yer alıyor olabilir ve bu yorumlar bizlerin değil bahsi geçen analistlerin görüşlerine yansımaktadır. İlk olarak isterseniz ABD borsaları dün nasıl bir gün geçirdi ona bakalım. ABD'de de dün açıklanan ve ağırlıklı olarak faiz indirimi beklentileri konusunda piyasa tahminleri üzerinde büyük bir etkiye yol açmayan eflasyon yani tüfek verilerinin ardından borsalar teknoloji isimlerinden destek alarak yükseldi.

1:09Rakamsal veri vermek gerekirse dün kapanışta Nasdaq %1,54, S&P 500 %1,12 ve Dow Jones %0,61 yükseldi. ABD'de dün açıklanan Şubat ayı tüketici fiyat endeksi verileri beklenenden daha yüksek enflasyon eğilimini sürdürdü. Gıda fiyatları sabit kalırken barınma maliyetleri ise yükseldi. ABD Çalışma İstatistikleri Bürosu'ndan gelen veriler, Şubat ayında tüketici fiyatlarının aylık bazda %0,4 artarak Eylül 2023'ten bu yana en büyük artışını gösterdiğini ortaya koydu.

1:42Gıda ve enerji gibi volatil kalemleri içermeyen çekirdek tüfeği ise bir önceki aya göre %0,4 artarak yatay seyretti. Öte yandan, yıllık bazda çekirdek tüfe verisi ise Şubat ayında %3,8 ile Ocak ayındaki %3,9'a kıyasla ılımlı, ancak %3,7'lik konsersüs tahminin üzerinde gerçekleşti. CME FedWatch aracına göre piyasalar hala ilk 25 puans puanlık faiz indiriminin Haziran ayında gelmesini bekliyor. Hacked Commodity Report'un yatırım grubu lideri Andrew Hecht, şu arayıbı açıklamada bulunmuş mesela bunun üzerine, Fed'in %2'lik hedefinin üzerinde inatçı eflasyon, faiz indirimlerini muhtemelen daha geç ve daha erken bir olay haline getirebilir.

2:23Hisseler istikrarlı seyrederken, tahviller ve altın, Şubat tüfe verisinin ardından düştü. Piyasayı katılımcılarının çoğu Fed'in 2024'te faiz oranlarını düşüreceğine inanıyor. Ama seçimler ve yükselen enflasyon faiz indirimlerini 2025'e itebilir yorumunu yapmış. Bu arada dünkü aktif hisselere de bakacak olursak eğer, Oracle, bulut yazılım devrinin çeyrek sonuçlarının Wall Street'i etkilemesiyle yaklaşık %12 yükseldi ve S&P 500'ün en çok kazanan hissesi oldu.

2:53Oracle ayrıca yapay zeka talebinin teşvik ettiği bir dizi büyük bulut sözleşmesi imzalayarak yapay zekâla ilişkili hisselere de destek verdi. Tabii ki de borsaya hareket eden etmenler yalnızca bunlar değildi. Son zamanlarda zayıf performans gösteren bazı piyasa değeri yüksek, yani megakep hisselerde görülen toparlanma bir etkendi. Şubat ayı enflasyon verilerinin sindirilmesi ve ABD hazine tahvil getirilerinin yükselmesi dünkü borsaya hareket eden etmenler arasındaydı.

3:21Evet, isterseniz güncel şirket haberlerimize bakalım bir de. İlk haberimiz Eli Lilly ve Amazon'dan ilaç teslimatı işbirliği. ABD'li ilaç üreticisi Eli Lilly, Amazon ile Lilly Direct isimli doğrudan tüketiciye ürün teslimi hizmetini kullanan hastalara yönelik popüler kilo verme tedavisi, ZipBound gibi belirli reçeteli ilaçların eve teslimatı için bir ortaklık kurduğunu açıkladı. Bu yılın başlarında, Ocak ayında ilaç devi, obezite, migren ve diyabet ilaçları da dahil olmak üzere reçeteli Lily ilaçlarını teslim etmek için TruePill gibi eczane hizmeti sağlayıcılarıyla birlikte Lily Direct hizmetini kullanıma sunmuştu.

3:59Yeni ortaklık sonrasında Lily Direct'e gönderilen reçeteler, sigorta kapsamı gibi faktörlere bağlı olarak Amazon Pharmacy ya da TruePill kullanılarak hastaların evlerine teslim edilecek. Amazon Prime üyeleri için mevcut olan iki gündür teslimat olanağı, ilaçlarını sipariş etmek için Lilly Direct'e kullanan hastalar için de geçerli olacak. Diyelim ve bir sonraki haberimize geçelim. Havayolları uyarıyor.

4:22Boeing krizi uçuşları azaltıyor. ABD'nin önde gelen bazı havayolları, Boeing'in geçtiğimiz aylarda yaşadığı Max krizinin müşterilerin uçuş planlarını yeniden değerlendirmelerine yol açtığını söylüyor. Havayolu CEO'larından gelen bu uyarılar, Boeing için oldukça kritik bir dönemde geliyor. Nasıl?

4:39Boeing'in en büyük alıcılarının kalite kontrol sorunlarının çığ gibi büyümesi, üretimin oldukça yavaş bir hızda artması ve yeni uçakların sertifikasyonunun planlarının yıllarca gerisinde kalması gibi sorunların etkilerini nasıl hissettiklerini vurguluyor bu. Uçuşlarını yalnızca Boeing 737'lerle gerçekleştiren Southwest Airlines, 2024 kapasite tahminini düşürdü ve bu yıl daha önce beklediğinden daha az Boeing teslimatı alacağını gerekçe göstererek 2024 mali beklentilerini yeniden değerlendirdiğini söyledi. Şirketin teslim alacağı 79 adet Boeing 737 MAX uçak sayısı 46'ya düştü. Southwest Airlines CEO'su Bob Jordan, dün JP Morgan Industry Konferansı'nda yaptığı bir açıklamada Boeing'in daha iyi bir şirket olması ve teslimatlarında bunu takip etmesi gerekiyor." açıklamasında bulundu.

5:26Alaska Airlines da dün yaptığı açıklamada 2024 kapasite tahminlerinin Boeing ve operasyonlar üzerinden artan Federal Havacılık İdaresi ve Adalet Bakanlığı incelemelerinin bir sonucu olarak uçak teslimatlarının zamanlamasındaki belirsizlik nedeniyle değişkenlik gösterdiğini söyledi. Öte yandan United Airlines CEO'su Scott Kirby, JP Morgan konferansında hava yolu şirketinin Boeing'den henüz federal havacılık idaresi tarafından onaylanmamış bir uçak olan Max-10 uçaklarının yapımını durdurmasını ve hala hazırda kullanılan Max-9 uçağından daha fazla üretmesini istediğini söyledi. MaxOn'un ne zaman sertifik alacağını söylemek mümkün değil diyen Kirby, Ocak ayında havayolu şirketinin gecikmeden nedeniyle MaxOn'suz bir filo planı oluşturacağını da söylemişti. Gelelim bir sonraki haberimize.

6:10Nissan ve Honda, Çin'de üretimi azaltacak. Japon otomobil üreticileri Nissan ve Honda Motor, BYD'nin öncülüğünde elektrikli araç üreticilerinin artan rekabeti karşısında Çin'de üretimi azaltmayı düşünüyor. Yayınlanan bir habere göre Nissan dünyanın en büyük otomobil pazarında üretimi 500 bin araç olmak üzere yaklaşık %30 ve Honda'da yaklaşık 1,2 milyon araç olmak üzere %20 düşürebilir. Yayınlanan bu haberde Nissan'ın Çinli ortaklarıyla üretim üstlerini yerinden düzenlediğini ve fazla kapasiteyi Asya'daki diğer ülkelere ihraç etmek üzere otomobil üretmek için kullanmaya çalıştığı belirtildi.

6:44Şirket verilerine göre ise Japonya'nın hacim bakımından en büyük 3. otomobil üreticisi olan Nissan'ın Çin'deki satışları geçen yıl %16,1 düşüşle 800 bin aracın altına girildi. Japonya'nın Toyota Motor'dan sonra en büyük otomobil üreticisi konumundaki Honda'nın verileri de aynı dönemde Çin'de satışların yaklaşık %10 düşüşle 1,2 milyon araca gerildiğini gösterdi. Hızla büyüyen Çinli araç markalarının ortaya çıkışı son dönemde yabancı rakiplerin Çin'de pazar payı kaybetmesine neden oldu.

7:14Nissan, Dongfeng motor ile kurduğu ortak gelişim aracılığıyla ülkede 8 fabrika işletiyor. Honda ise kökleri 1990'lara sonlarına dayanan GEC grup ile kurduğu ortak gelişim aracılığıyla Çin'de 4 fabrika ve 2004 yılında Dongfeng ile kurduğu bir başka ortak gelişim aracılığıyla da 3 fabrika işletiyor. Şimdi de gelelim akşam bölümlerimizin son haberine altını yönelik güncel görünüm. Altın fiyatları Şubat ayında hafif ivme kazanan enflasyonun yapışkanlığını sürdürmesiyle piyasaların faiz indirimi beklentilerinin zayıflaması karşısında dün geriledi.

7:45Ancak bugün yeniden ivme kazandı. Spot altın Türkiye saatili 15.30'da 2.165 dolardan, ABD vadeli altın kontratları ise %0.16 artışla 2.169 dolardan işlem gördü.

7:58Scorpion Minerals baş yatırım yetkilisi Michael Langford altındaki son fiyat düşüşünün FED kararlarını etkileyen enflasyon verilerine bağlı olduğu yorumunu yaptı. Langford mevcut seviyelerden itibaren altın fiyatlarını yaklaşık %10'a varan sağlıklı bir düzeltme bekliyor. Külçe altın dün ABD tükeci fiyatlarının Şubat ayında tahminlerinin üzerinde arttığını gösteren ve eflasyonla bir miktar yapışkanlığa işaret eden verilerin ardından %1,1 değer kaybetti. Bu, tüketici fiyatlarının Ocak ayında da beklenenden daha fazla arttığını gösteren verilerin açıklandığı 13 Şubat'tan bu yana altının en kötü tek günlük düşüşü oldu.

8:34Langford, dünkü eflasyon verilerinin ardından sistemde fazla miktarda para olduğunu ve emtialara fon akışı olduğunu, bunun da bazı metalleri ve altını şimdiye kadar desteklediğini söyledi. Diyelim ve akşam bültenimizi burada noktalandıralım. Dinlediğiniz için çok teşekkürler. Bugün gündemiz yoğundu.

8:49Ben hızlıca aktarmaya çalıştım. Sürçülisan ettiysem affola. Bir sonraki bölümümüzde görüşmek üzere. Hoşçakalın.

8:55İyi günler.