Selam Fularsızlar. Bugün iki film birden. İlk kısımda mantık bulmacaları, içgörü problemleri, Apple'ın "düşünme illüzyonu" makalesi, ve insan ile makinaların akıl yürütmelerinin kıyası var. İkinci kısımsa aylar önce devamını getirmek istediğim bir konu: Deepseek'in getirdiği teknik yenilikler, Nvidia'nın neden bu kadar önemli olduğu ve Stargate Projesi. Umarım hepiniz iyisinizdir.

.

Yeni Kitap: ⁠⁠Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele⁠⁠

.

Konular:


  (00:04) Kurtlar, kuzular, otlar

  (02:12) Tıkandım

  (04:30) Akıl yürütme modelleri

  (06:19) Köprü ve meşale problemi

  (08:38) İçgörü

  (09:57) Dokuz nokta problemi

  (11:36)	ChatGPT'nin gaslighting modu

  (13:37)	Akıl yürütmek mi hatırlamak mı

  (14:45) ARC: Sınav için çalışmak

  (16:00) Apple: Düşünme İllüzyonu

  (17:05) Hanoi Kulesi

  (20:35) Recursion

  (23:13) Düşünürmüş gibi yapmak

  (26:30) Korelasyon makinaları

  (29:40) Eureka

  (32:09) Bonus: Deepseek

  (34:34) Mixture of Experts

  (38:14) Medyanın hataları

  (41:34)	5.5 milyon dolar

  (43:23) NVIDIA ne iş yapar

  (47:16) Stargate Projesi

  (48:35) RAG ve ajanlar

  (50:26) Son


.

Kaynaklar:


  Makale (PDF): The Illusion of Thinking


  Yazı: ChatGPT and the wolf, goat and cabbage problem


  Yazı: History of the Nine Dot Problem


  South Park: Chinpokomon (S3, E11)

  Yazı: Mixture of Experts


  Video: Visualizing transformers and attention


  Video: How DeepSeek Rewrote the Transformer


  ARC-AGI-2 Leaderboard





Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!



------ Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Fularsız Entellik

Akıl Yürütme: Doğal ve Yapay

Selam fularsızlar, yayın akışımıza kısa bir ara vereceğiz. Sponsorlu bir bölüm girecek araya, fakat merak etmeyin, konu gayet ilginç: Modern insan olmanın gizli maliyeti olarak "karar yükü".  Gün boyunca verdiğiniz binlerce karar azar azar pilinizi bitiriyor.  Eskiye göre bu iş nasıl değişti ve muhakeme gücünüzü nasıl koruyacaksınız?



Konular:


  (00:00) Kahve sipariş edememek

  (03:37) 35 bin karar

  (05:27) Seçim Paradoksu ve reçel deneyi

  (08:21) Satisfier vs Maximizer

  (09:37) Sponsor mesajı: İş Black

  (10:40) Bilgi Yüklemesi (Information Overload)

  (14:13) DIKW piramidi

  (15:16) Karar Yorgunluğu

  (18:54) Yapay zekanın rolü


Kaynaklar:


  Video: The Sopranos - Paulie tries to order just coffee


  Yazı: Do We Really Make 35,000 Decisions a Day?


  Yazı: Choice overload: what we can learn from a pot of jam


  Kitap: The Paradox of Choice - Why More Is Less 

  Kitap: Future Shock (Alvin Toffler)


---


Podbee SunarBu bölüm İş Black reklamı içermektedir.İş Black ile İş Bankası müşterileri, varlık birikimlerine göre kişisel bankacılık hizmeti ve finansal ayrıcalıkların yanında kültür-sanattan restoran fırsatlarına ve giyim-kozmetikte indirimlere uzanan geniş bir ayrıcalık dünyasından faydalanıyor.Black ve Black Plus olarak iki seviyeden oluşan programa dahil olmak için İş Bankası’ndaki aylık varlık bakiye ortalamasının Black için en az 1 milyon TL; Black Plus için en az 4 milyon TL olması gerekiyor. Koşullara uyan bireysel müşteriler, herhangi bir başvuruya gerek olmaksızın sistem tarafından programa otomatik olarak dahil ediliyor. Siz de İş Black’in sunduğu fırsatları keşfetmek isterseniz, detayları, İş Bankası mobil bankacılık uygulaması İşCep'ten ya da isbank.com.tr'den inceleyebilirsiniz.

Seçim Paradoksu

Geldik Epstein meselesine. Asimov üstadım kusura bakma seni şöyle köşeye alıcaz birazcık


Geçtiğimiz günlerde, en az 20 senedir devam eden bir dizi soruşturmayla ilgili milyonlarca belge lap diye önümüze kondu, ve Epstein Dosyaları yeniden herkesin gündemine oturdu. Fakat bence işin yanlış kısımları gündeme oturdu. 

Bugünkü amacım dosyalara derinlemesine dalıp sapla samanı ayırmak değil; ben dosyaların içeriğinden ziyade toplanma sürecine odaklanacağım. Eğer siz de benim gibiyseniz, bu hengame içinde, her şeyin nasıl başladığını unutmuş olabilirsiniz. İşin sapkınlık tarafı, buzdağının görünen kısmı.


Konular:


  00:00 Yanlış gündem

  04:20 	Failing upwards

  07:37 	Victoria's Secret

  09:58 	İlk soruşturma

  14:25 	Grand Jüri

  17:56 	FBayyyyy

  19:57 	Gelecek bölüm




Kaynaklar:


  NYT Haber: Scams, Schemes, Ruthless Cons: The Untold Story of How Epstein Got Rich



-

Bu bölüm reklam içermektedir

Epstein: Nereden Çıktı ve İlk Soruşturmaları Nasıl Atlattı

Selam fularsızlar. Bugün, Vakıf üçlemesini noktalıyoruz. Serinin temel fikrini çökerten Katır hikayesini, ve üçüncü kitabı tek oturuşta bitireceğiz. Yetmeyecek, 1980lerde yazılan dört devam kitabını da jet hızıyla özetleyeceğiz.

Ha, bunca zamandır  boş durmuyordum, yeni bir podcastim var, hafif muhabbetler: Fularsız ile Kuralsız. Kafa dağıtmak isterseniz...



Konular:


  00:00 Nükleer Çağ: Solution Unsatisfactory (1941)

  03:57 Yeni Podcast: Fularsız ile Kuralsız


  04:41 Katır Hikayesi (1945)

  11:17 Zaman kapsülü

  14:29 Vakıf yeniliyor

  20:03 	İkinci Vakıf (1948)

  25:49 	Üç Cisim Problemi

  28:23 	Psikotarihin bilimsel açıklaması

  34:39 	Serinin sonu

  38:40 	Patreon Teşekkürleri




Kaynaklar:


  Foundation and Empire Part II: The Mule November 1945, pages 7-53, 139-144 (The Mule Part 1) December 1945, pages 60-97, 148-168 (The Mule Part 2)


  Second Foundation Part I: Search By the Mule - January 1948, pages 7-61 (Now You See It...)


  Second Foundation Part II: Search By the Foundation November 1949, pages 5-40 (...And Now You Don't Part 1)




---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: Katır ve İkinci Vakıf (Trilojinin Sonu)

Neden örneğin bir Harley Davidson dövmesi normal karşılanır da, başka bir kar amacı güden şirket dövmesi anormaldir? Siz tamamen gönüllü olarak, bir markanın dövmesini yaptırır mıydınız? 



Selam Fularsızlar, Vakıf serisine birazcık ara verip, bugün sponsorlu bir bölümle dünyaya dönüyoruz. Lovemark kavramını konuşacağız. Konular:



00:00 Dövme testi

02:55 Lovemark

03:52 iphone kuyrukları

05:18 Saygı-sevgi ekseni

07:45 Sponsor mesajı

08:30 Gizem

10:37 Duyusallık

12:29 Yakınlık

14:32 Kimlik (For the Culture)



Bu bölüm Garanti BBVA Bonus reklamı içermektedir.

Türkiye’nin Lovemark’ları 2024 araştırması MediaCat önderliğinde Ipsos tarafından hayata geçirilmiştir. Araştırmada Bonus “En Sevilen Kredi Kartı” markası seçilmiştir. Araştırma 15-55 yaş aralığında, kadın-erkek oranı eşit, Türkiye temsili 2000 kişinin katılımıyla bilgisayar destekli telefon görüşmeleri tekniği (CATI) yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir.

Lovemark: Gizem, Duyusallık, Yakınlık

Vakıf serisinin ikinci kitabı, toplam iki hikayeden oluşuyor. Birbirinden çok farklı olduklarından bugünün konusu ilki: General.

"Son Romalı" lakaplı Bizans generali Belisarius'tan esinlenilmiş Bel Riose karakterini takip edeceğiz. Arada Asimov'a da yükleneceğim biraz. Bir sonraki bölümde de serinin kırılım noktası olan Katır hikayesini, tek parça halinde ele alacağız. 



Konular:


  00:00 Bir dakikalık özet

  02:18 	Pastırma Yazı ve 3.yy Krizi

  04:31 	Belisarius

  06:16 	Bel Riose

  08:33 	Vakıf bir ütopya değil

  10:41 	Sesli ve görüntülü kitap fikri

  11:44 	Ve olaylar gelişir

  13:15 	Yazarın hatası: Sahne dışı ölüm

  15:20 	Neden zafer kaçınılmazdı

  17:32 	Kurgu tutarsızlığı: GoT laneti 

  19:27 	Son söz




Kaynaklar:


  Kitap: Foundation and Empire: The General April 1945, pages 6-61 (Dead Hand)


  Kitap: The Life of Belisarius (Video versiyonu)



---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: Son Romalı Belisarius (General)

Bilimkurgu neden önyargılarla boğuşuyor, neden sinema uyarlamaları aksiyondan ibaret?

Bu soruyla başladıktan sonra, Asimov'un Vakıf Serisine dalıyoruz. Dergilerde çıkan orijinal hikayeleri esas alarak, ilk kitabın tamamını tartışacağız. (Psikotarihçiler, Ansiklopediciler, Başkanlar, Tüccar Prensler). Bonus olarak "My Name is Legion" isimli bir hikaye ve her zamanki entel kuntel eklemeler var. Kaynaklara bakmayı unutmayınız. İyi Pazarlar



Konular:


  (00:00) Bilimkurgu neden ciddiye alınmadı

  (04:31 ) Ansiklopediciler

  (08:50) Unutulan Teknolojiler (Apollo, Roma Betonu)

  (13:35) Minority Report

  (17:01)	I am Legion

  (19:48) Başkanlar (Dizgin ve Eyer)

  (29:21) Tüccarlar (Wedge)

  (31:01)	Tüccar Prensler (Big and Small)

  (34:18) Büyük İllüzyon (1909)

  (39:08) Polisiye formatı

  (40:37) Psikotarihçiler


Kaynaklar:


  Foundation Part II: The Encyclopedists May 1942, pages 38-53 (Foundation)


  Foundation Part III: The Mayors June 1942, pages 9-30 (Bridle and Saddle)


  Foundation Part V: The Merchant Princes August 1944, pages 7-54 (The Big and the Little)


  Foundation Part IV: The Traders October 1944, pages 64-79 (The Wedge)


  My Name is Legion (1942)

  Büyük İllüzyon (1909)

  Minority Report (2002)


---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: İlk Kitabın Tamamı (duble bölüm)

Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi'den (Gibbon) esinlenen genç bir yazar, daha önce kimsenin cesaret edemediği kadar büyük ölçekte bir hikaye hayal etti. Onbinlerce yıla ve milyonlarca gezegene yayılan bir imparatorluğun çöküşünü ve ardından gelecek karanlık çağları önceden görebilseydiniz, ne yapardınız?


Bilimkurgu tarihinin en önemli eserlerinden biri hakkında, o bahaneyle de bilimkurgu tarihi ve felsefesi hakkında atıp tutacağımız bir mini-seri.



Konular:


  (00:00) Romayı düşünüyorum, gözlerim kapalı

  (03:30) Arrival ve bilimkurgunun derinliği

  (04:19) HG Wells ve Mary Shelley

  (07:20) Pulp Dönemi

  (09:46) Asimov'un Robot Yasaları

  (12:16) Vakıf fikrinin doğuşu

  (13:36) Psikotarih

  (16:56) Spengler ve Batının Çöküşü

  (18:46) Son Soru ve Nightfall

  (21:17) Ansiklopediciler

  (22:12) Gelecek bölüm ve Patreon


Kaynaklar:


  Foundation / Vakıf (1951)

  War of the Worlds (1898)

  Frankenstein (1818)

  Roma İmparatorluğu'nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi (1776)

  Arrival (2016)

  Nightfall (1941) ve roman versiyonu (1990)

  Who Goes There (1938) ve The Thing (1982)

  Batı'nın Çöküşü (1918)



---

Bu bölüm reklam içermektedir

Foundation: Frankenstein'dan Galaktik İmparatorluklara

Rutinlerimizin biyolojik temelleri, toplumsal izleri, belirsizliğe karşı birer silah olmaları ve bağımlılığa dönüşmeleri üstüne.

Konular:


  (00:00) Kontrollü Kaos

  (01:38) Çikolata Peşindeki Fareler

  (05:57) Habitus

  (09:28) Fasty Mesajı

  (10:57) Saflık ve Kutsallık

  (13:39) Liminalite

  (14:38) Bağımlılık


Kaynaklar:


  Yazı: Brain researchers explain why old habits die hard


  Yazı: Why we do what we do (Ann Graybiel üstüne)

  Yazı: Mouse Experiment Sheds Light On Why We Obey Habits


  Makale: Bourdieu, Pierre. 1977. Outline of a Theory of Practice


  Kitap: Purity and Danger (1966), Mary Douglas

  Kitap: The Power of Habit (2012), Charles Duhigg


---

Bu bölüm Opet Fasty reklamı içermektedir. 


Opet’te Lezzetlerin Enfesti! 

Şehirler arası yolculukta ya da şehir içi kaçamakta, Opet istasyonlarında sizi Fasty’nin lezzetli ürünleri bekliyor. Opet Fasty'i ⁠⁠keşfet!

Alışkanlık: Sığınak mı Zincir mi?

Selam fularsızlar. 


Önceki bölümlerde, şu hayatta hiç başka derdimiz yokmuş gibi, tenis dünyasındaki politik mücadeleleri ve herkesin çektiği maddi zorlukları ele almıştık. 

Görünürde para konuşuyoruz da aslında rekabetin felsefesini yapıyoruz. Sporun temel vaadi, adalet. Öte yandan, elitlerin sistematik olarak korundukları bir yapı gözlemiştik. O yüzden hep tanıdık simalar görüyoruz ve kolayca satılan hikayeler ortaya çıkıyor. İşin ruhu ile pazarlaması arasındaki bu çatışma, günün konusu.



.

Yeni Kitap: ⁠⁠⁠⁠⁠Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele⁠⁠⁠⁠⁠

.

Konular:


  
(00:03) Seri Özeti



  
(01:25) PiTiPiEy (yeni sendika)



  
(03:59) Anti-tröst Davası



  
(08:40) Boks: 66 Şampiyon



  
(11:23) Suudiler



  
(13:55) Grand Slamlerin grand planı: Premier Tur



  
(16:10) Parayı takip et



  
(18:23) Sonucun Belirsizliği Hipotezi



  
(21:55) Son ve Patreon Teşekkürleri




Kaynaklar:


  Yazı: Tennis facing stern test as pay demands increase


  Yazı: Lawsuit by PTPA Explained


  Video: PTPA Antitrust Lawsuit


  World men's boxing champions list


Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠podbeemedia.com⁠'u ziyaret et!



------ Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Davalar, Araplar, Kahramanlar (Tenis Ekonomisi Tarihi 3)

Tenis öyle bir spor ki, aynı elit turnuvadaki oyuncuların bir kısmı oraya ortaklaşa minivanla gelmişler, bir kısmı trenle, bir kısmı ekonomi uçarak, birkaç tanesi de ise özel jetle. Ama ismi adil rekabet. Bu kadar çok elit oyuncunun bu kadar süründüğü başka bir spor yok. 

.

Yeni Kitap: ⁠⁠⁠⁠Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele⁠⁠⁠⁠

.

Konular:


  
(00:04) Tenis zengin sporudur



  
(01:02) İlk 150



  
(02:31) Geçen bölüm özeti



  
(03:21) Pasta



  
(05:58) Erken başlangıç



  
(08:37) Fırsat maliyeti



  
(11:20) Only the ladder is real



  
(12:46) Minivan tenisçisi



  
(14:19) Breakeven noktası



  
(16:08) Piramidin tepesi



  
(18:30) Federer-er-er



  
(20:25) Turnuva Teorisi



  
(23:35) Tur finalleri



  
(25:03) Sosyal reformlar



  
(26:58) Adil rekabet mi hikaye mi



  
(28:09) Gelecek bölüm

.




Kaynaklar:


  
Video: Why most tennis players struggle to make a living



  
Yazı: Father Figure



  
​Makale: Financial Break Even in Professional Tennis










Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!



------ Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Sakın Tenisçi Olmayın! (Tenis Ekonomisi Tarihi 2)

Tenis oynamaktan daha zor bir şey varsa, o da tenis oynayarak geçinmek olmalı. Dünyanın en popüler sporlarından biri, 100 milyondan fazla insan oynuyor, ve eğer en iyi 100, bilemedin en iyi 200 arasına giremezseniz, geçinmeniz zor. Bakın zengin olmaktan bahsetmiyorum, geçinmekten bahsediyorum. Profesyonel tenisçilerin çoğu, resmen para kaybediyorlar.  
Böyle bir şey nasıl olabilir, onca para nereye gidiyor, kim yönetiyor bu garip sporu? 

.

Yeni Kitap: ⁠⁠⁠Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele⁠⁠⁠

.

Konular:


  (00:04) 	Ankara Tenis Kulübü

  (01:56)	Zıtlıkların sporu

  (04:19) 	Futbol Ekonomisinin Tarihini hatırlayalım

  (05:26) 	Grand Slam

  (07:07) 	Amatörizm

  (09:55) 	Açık Dönem

  (12:26) 	Yalancı Amatörler

  (13:47) 	Spagetti Raket

  (16:04) 	WCT vs Grand Prix

  (17:59) 	ATP

  (22:58) 	Devrim

  (26:39) 	Karmakarışık ekonomik ilişkiler

  (30:53) 	Rekabet

  (33:26) 	Şeyhlere Oligarklara Turnuvalar

  (35:01) 	Challenger Turu

  (37:27) 	Patronlar


.

Kaynaklar:


  Yazı: ⁠ATP'nin bağımsızlığı


  Video: Tennis Tour Calendar Explained





Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!



------ Podbee Sunar -------

Bu podcast reklam içermektedir.

Tenis Ekonomisinin Kısa Tarihi: Kim Yönetiyor Bu Garip Sporu

Modern dinimiz der ki: Cahiliye döneminde insanlar gümrük putlarına tapıyorlardı. Sonra Hazreti Adem Smith İskoç yaylalarından indi, putları kırıp ticareti serbestlestirdi. O günden beridir piyasaya inanan, ona sığınan toplumlara bereket yağdı, diğerlerine lanet.

Peki madem öyle, binlerce yıldır ticaret yapılmasına rağmen alt tarafı iki asır öncesine kadar, serbest ticareti kimse akıl edememiş mi? Ve bir kez akıl ettikten sonra da artık tarihin sonuna kadar böyle mi gidecek?

Bugün bu sorularla başlayıp, ABD merkezli ticaret sistemini ve MAGA fantezilerini konuşacağız. Böylece “dünyayı ahmaklar yönetiyor” serisine biraz daha ağır bir temel kazandırmaya çalışacağız. Kaynaklara bakmayı unutmayın, patronlara ekstra teşekkürler...

Yeni Kitap: Fularsız Felsefe: Dört Önemli Mesele (bu seferki normal insan boyutunda, 200 sayfa)

.

Konular:


  (00:04) İneklerle tatil

  (00:53) Bugünün Planı

  (02:32) Ticaret felsefesi(zliği)

  (04:50) Moğol karavanı

  (07:50) Merkantalizm

  (11:23) Hz Adem Smith ve mutlak üstünlük

  (14:48) Hz Davut Ricardo ve karşılaştırmalı üstünlük

  (18:36) Statik vs dinamik teori

  (20:02) Serbest Piyasanın zaferi: Corn Laws

  (23:04) Korumacı ABD

  (25:05) Dünya Ticaret Örgütü

  (28:28) Miran'ın Planı

  (32:00) Triffin Paradoksu

  (33:15) MAGA 1950 fantezileri

  (35:05) Otomasyon

  (37:40) Patronlara teşekkürler


.

Kaynaklar:


  Müzik: Team America World Police (adeta bir başyapıt)

  Kitap: Ways and Means (Xenophon)

  Podcast: Fall of Civs - Mongols


  Kitap: On the Principles of Political Economy and Taxation (Ricardo)

  Blog: Bretton Woods (Fularsız)

  Makale: The Theoretical and Historical Origins of Trade Issues (pdf)

  Makale: The “Real” History of Free Trade


  Kitap: Against the Tide: An Intellectual History of Free Trade (1996)

  Makale: The Development of Free Trade in Europe


  Video: Money & Macro - I was wrong about Trump's tariff masterplan


  Makale: A User’s Guide to Restructuring the Global Trading System (pdf)


​







Tüm bölümler ve daha fazlası için podbeemedia.com'u ziyaret et!

------ Podbee Sunar -------

Bu podcast, Garanti BBVA reklamı içermektedir. Bonus Platinum'un avantajlarını ⁠⁠keşfet⁠⁠!

Podcast'e Soru Sor

Kaydet - Dinle - Gönder

Bildirimler

Fularsız Entellik

Her hafta eklenen yeni bölümleri kaçırma!

Podbee yeniliklerinden haberdar ol!