
2.106 kelime · ~11 dk okuma
Layan Arda, bu kurabiyeler geçen seferkilerden de güzel olmuş. Çıtır çıtır. Afiyet olsun. Bu seferkiler daha tatlı oldu. Ben de fark ettim.
Tarifini versene. Ne koyuyorsun içine? Un, şeker, çikolata, süt, yumurta. Bir şey daha var ama onu söylemem. Aile sırrı.
Şu verdiğin sabun da krem gibi. Mis gibi kokuyor. Savaş zamanı nereden buluyorsun? Kendim yapıyorum. İçine bir şişe kolonya döktüm.
Sahibi, Cinya nerede? Kaç zamandır görmüyorum. Florence'a gitti. Yeni bir hayata başladı.
Ben Sezgi Aksu. Burası Karanlık Dosyalar. Bugün sizinle İtalya'nın küçük bir kasabasında fal bakıp çöpçatanlık yapan ve misafirlerine kendi eliyle kurabiye ikram eden bir ev hanımının dosyasını açıyoruz. Bu kadının evine veda etmeye gelen üç arkadaşı bir daha hiç görülmeyecek.
Kendisi ise onları sabuna ve kurabiyeye çevirdiğini, üstelik bunu bir anne olarak çocuklarını korumak için yaptığını anlatacak. Peki bu anlattıklarının ne kadarı doğruydu? Ne dersiniz? Leonardo Cianciulli'nin mutfağına girmeye hazırsanız, başlayalım mı?
Leonardo Cianciulli, 1894'te İtalya'nın güneyinde, Napoli'nin doğusundaki dağlık bir kasabada doğdu. 6 çocuklu bir ailenin en küçüğüydü. Çocukluğu hakkında bildiklerimizin çoğu, yıllar sonra bir akıl hastanesinde yazdığı 700 sayfalık hatırata dayanıyor. Bu hatırata bölümün sonunda yeniden döneceğiz.
Leonardo'nun yazdığına göre annesi onu hiç sevmemişti. Kendisi de genç bir kızken iki kez canına kıymaya çalışmıştı. 23 yaşında annesinin seçtiği kuzeniyle evlenmeyi reddetti ve bir kadastro memuru ile evlendi Annesi bu evliliği hiç affetmedi ve kızına beddua etti Leonard'a beddua ya da fal'a da çok inanırdı Hatıratında anlattığına göre yıllar önce bir falcı ona Evleneceksin, çocukların olacak ama hepsi ölecek demişti Bir başka falcıysa avuçlarına bakıp sağ elinde hapishane, sol elinde tımarhane gördüğünü söylemişti. İlk kehanet kısa sürede gerçek olmaya başladı.
Leonard'a 17 kez hamile kaldı. 3 bebeğini doğmadan kaybetti, 10 çocuğu da daha beşikteyken öldü. Hatıratında rüyalarına küçük beyaz tabutların girdiğini yazacaktı. Bunun annesinin bedduası yüzünden olduğuna emindi ve bedduayı bozmak için büyüyle, astrolojiyle uğraşmaya başladı.
Sonunda bir büyücüye gitti. Ardından doğan dört çocuğu hayatta kalınca büyünün işe yaradığına inandı. Bu dört çocuğun üzerine titriyordu ve en büyükleri Giuseppe en sevdiği evladıydı. Bu yıllarda Leonardo'nun sabıkası da kabarıyordu.
Hırsızlık ve dolandırıcılıktan birkaç kez hüküm giydi. Bir keresinde aylarca hapis yattı. 1930 yazında bölgeyi vuran büyük bir deprem ailenin evini yıktı. Kocasının tayini kuzeye, Coreggio kasabasına çıktı ve aile oraya taşındı.
Coreggio, parmesan peynirinin ana vatanı sayılan bölgede 19 bin nüfuslu bir kasabaydı. Ve burada Leonarda'nın geçmişini bilen kimse yoktu. Leonarda devletten aldığı deprem yardımıyla ikinci el giysi ve mobilya alıp satmaya başladı. Kasabalılar onu şiir yazan ve fal bakan bir kadın olarak tanıyordu.
Gönül derdi olan kadınlar kart falı için ona para ödüyor, yalnız kalmış olanlarsa koca bulması için kapısını çalıyordu. Evi her zaman misafirle doluydu ve gelenlere kendi yaptığı tatlılardan ikram ediyordu. Müdavimleri arasında yalnız yaşayan ve hayatının geri kalanını başka bir yerde geçirmenin hayalini kuran üç kadın vardı. Leonardo bu kadınları kasabaya geldiği ilk aylardan beri tanıyordu ve üçünün de kenarda biraz birikimi olduğunu biliyordu.
1939'da Avrupa'da savaş başladı. Leonardo'nun kocasıyla yolları ayrılmıştı ve üniversite öğrencisi olan Giuseppe askerlik çağına gelmişti. Leonardo 13 evladını kaybetmişti ve bir tanesini daha cepheye gönderme niyeti yoktu. Büyü bir kez işe yaramıştı, o da yeniden büyüye başvurdu.
Sonradan anlattığına göre bir gece rüyasında ölmüş annesini gördü. Annesi çocuklarının hayatına karşılık masum insan kanı istiyordu. Leonardo'nun bundan çıkardığı sonuca göre Giuseppe'nin yaşaması için başka birinin ölmesi gerekiyordu. İlk seçtiği kişi Faustina Setti'ydi.
Faustina 70 yaşlarındaydı. Okuma yazması azdı ve hala bir koca bulmayı ümit ediyordu. Leonardo bir gün ona müjdeyi verdi. Kartlar yalan söylemez Faustina.
Fola'da seni bekleyen bir adam var. Dul ve varlıklı biri. Bu yaştan sonra mı? Kısmetin yaşı olmaz.
Ama bir şartın var. Kimseye tek kelime etmeyeceksin. Yoksa nazar değer. Ama komşular merak etmez mi?
Onu da düşündüm. Şu kartları şimdi yazalım. Oraya varınca postalanır. İyiyim, beni merak etmeyin.
Bir de şu kağıdı imzala. Sen yokken evin eşyanlarında ben ilgilenirim. Sen olmasan ben ne yapardım Leonard'a? Pola o yıllarda İtalya'ya bağlı bir liman kentiydi ve Koreggio'dan yüzlerce kilometre uzaktaydı.
18 Aralık 1939 sabahı Faustina yola çıkmadan önce veda etmek için Leonard'a'nın evine uğradı. Faustina'yı bir daha gören olmadı. Kısa süre sonra tanıdıklarına onun imzasını taşıyan mektuplar ulaştı. Leonardo ise Faustina'nın 30 bin liretlik birikimini almış, eşyalarını da satmıştı.
9 ay sonra sıra Francesca Soavi'ye geldi. 55 yaşındaki Francesca eski bir anaokulu öğretmeniydi ve iş arıyordu. Leonardo ona Piacenza'daki bir kız yatılı okulunda iş bulduğunu söyledi. Francesca da kimseye bir şey söylemeyecek, yakınlarına önceden yazdığı kartlarda ansızın gittiği için özür dileyecekti.
5 Eylül 1940'ta Francesca veda etmek için Leonardo'nun evine gitti ve bir daha görülmedi. Kartları Piacenza'ya kadar gidip postalayan kişi Leonardo'nun oğlu Giuseppe'ydi. Francesca'nın 3000 liretiyle eşyalarının parası da Leonardo'ya kaldı. İtalya 3 ay önce savaşa girmişti ve kasabada kimsenin aklı başka şehirde iş bulduğu söylenen bir öğretmen de değildi.
Üçüncü kadın Virginia Cacioppo'ydu. 59 yaşındaki Virginia gençliğinde opera sahnelerine çıkmış bir sopranoydu. Kocasını ve oğlunu kaybetmişti. Sesi de eskisi gibi değildi.
50 bin lira eti, mücevherleri ve devlet tahvilleri vardı. Florence'da bir tiyatro patronu kendine sekreter arıyor. Adını şimdilik veremem, işini sessiz yürütmeyi seven biri. Sekreterlik mi? Ben ömrümü sahnede geçirdim Leonard'a.
Ben de o yüzden seni düşündüm. Adam tiyatrocu, senin gibi bir sesi yanı başında bulunca sahneye çıkarmaz mı? 60'ıma geliyorum. Kartlara baktım, önünde alkış görünüyor.
Yalnız kimseye söyleme, bu işe göz koyan çok. 30 Kasım 1940'ta Virginia'da veda etmek için Leonardo'nun kapısını çaldı. Ama Virginia'nın öteki iki kadından bir farkı vardı. Onu arayıp soracak biri vardı ve Virginia sözünü tutmayıp nereye gideceğini, bu işi kimin ayarladığını akrabası Albertina Fanti'ye anlatmıştı.
Şimdi burada kısa bir ara verelim ardından dosyamıza kaldığımız yerden devam edeceğiz. Albertina Fanti Virginia'dan haber alamayınca eline ulaşan veda kartına inanmadı ve soluğu polise aldı. Memur bey, Virginia bana yazmadan duramaz. Florence'da iş bulmuş, işi de Canciulya adında bir kadın ayarlamış.
O günden beri tek satır yok. Hanımefendi, savaşın ortasındayız. Herkes bir yere gidiyor. Akrabanız yetişkin bir kadın.
Kartını da yazmış. Ya o kart onun kaleminden çıkmış gibi değil diyorum. Biraz daha bekleyin yazar. Albertina beklemedi ve Korejo'da kapı kapı dolaşıp sorular sormaya başladı.
Virginia kaçıyor, Poy'u arıyorum. En son Leonardo hanımın evine gitmiş. Leonardo'nın ahbapları hep böyle yapıyor. Falsine geçen kış Polo'ya gelin gitti.
Francesca da Eylül'de Pia Cenza'da içe girdi. Onlardan haber alan var mı? Albertina öteki iki kadının tanıdıklarını da yanına alıp yeniden polise gitti ve dosya bu kez komiser Serrao'nun önüne geldi. Serrao'yu Leonardo'ya götüren şey bir devlet tahvili oldu.
Virginia'ya ait bir tahvil paraya çevrilmişti ve bunu yapan kişi kasabanın papazıydı. Papaz tahvili bir peynirciden aldığını söyledi. Peynirci ise tahvili bir borcuna karşılık Leonardo Cianciulli'den almıştı. Polis Leonardo'nın evini aradığında kayıp kadınlara ait eşyaları, baltaları, bir testereyi ve büyük kazanları buldu.
Evin foseptik çukurundansa kemik parçaları ve bir takma diş çıktı. Leonardo tutuklandı ama ilk sorgularında her şeyi inkar etti. Leonardo'yu konuşturan şey polisin oğlu Giuseppe'yi de gözaltına alması oldu. Kartları Piacenza'dan postalayan oydu.
Ve polise göre ufak tefek bir kadın bu işleri tek başına yapmış olamazdı. Virginia'nın kaybolmasının üzerinden üç ay geçmişti. Oğlunuz da içeride. Kartları onun postaladığını biliyoruz.
Giuseppe'yi bırakın. Onun hiçbir şeyden haberi yok. O zaman haberi olan biri konuşsun. Üçünü de ben öldürdüm.
Baltayla tek başıma. Cesetler nerede? Ceset yok. Kazanda kaynatıp sabun yaptım.
Kanlarını fırında kurutup un gibi öğüttüm. Kurabiyelere kattım. Misafirlerimi ikram ettim. Kendim de yedim.
Devam edin. Virgina'dan yaptıklarım en güzel oldu. Tatlı kadındı. O yıllarda pek çok ev kadını gibi Leonardo da sabununu kendi yapardı.
Ve evinde bunun için kostik bulunurdu. Leonardo'nun anlattığına göre veda etmeye gelen kadınlara önce bir kadeh şarap ikram etmiş, sonra baltayı indirmişti. Cesetleri parçalayıp büyük bir kazanda kostikle kaynatmış ve geriye kalanı foseptiğe dökmüştü. Virginia'dan elde ettiği sabuna bir şişe kolonya kattığını, kalıpları da komşulara dağıttığını söylüyordu.
Bunların hepsini çocukları yaşasın diye yapmıştı. Yıllar sonra şöyle yazacaktı, nefretten ya da açgözlülükten öldürmedim, yalnızca anne sevgisinden öldürdüm. Polis Leonardo'yu toplam 19 kez sorguya çekti ve hikayesi sorgudan sorguya değişti. Her anlatışında yeni bir ayrıntı ekleniyordu.
Bir seferinde bu kadınları kurban olarak sunduğunu, bir başka seferinde siyasi bir planın parçası olduklarını söyledi. Yıllar sonra mahkemedeyse kazandan yükselen buharla kadınların yeniden doğduğunu anlatacaktı. Soruşturma tamamlanamadan savaş her şeyi durdurdu. Leonard'a bir adli akıl hastanesine gönderildi ve burada hastanenin müdürü Prof. Filippo Saporito tarafından 18 ay boyunca incelendi.
700 sayfalık hatıratını da bu sırada profesörün isteği üzerine yazdı. Hatıratın adı küskün bir ruhun itiraflarıydı. Saporito, Leonardo'nun akıl hastası olduğuna ve çocuklarını korumak için kurban vermeye kendini mecbur hissettiğine karar verdi. Profesöre göre Leonardo'da annelik duygusu hastalık derecesinde büyümüştü.
Dosyayı mahkemeye gönderen Bologna'daki hakimler ise profesörle aynı fikirde değildi. Onlara göre Saporita bu kadın tarafından büyülenmişti. Giuseppe bu yılları Bolonya'da bir cezaevinde geçirdi. 1944'te direnişçiler cezaevini basıp yüzlerce mahkumu kaçırdığında o da dışarı çıkanlar arasındaydı.
Ama saklanmak yerine gidip teslim oldu. Dava ancak savaş bittikten sonra Haziran 1946'da Reggio Emilia'da görülebildi. Duruşmaya bir ay kala Leonardo cezaevinden kaçmayı bile denemişti. Mahkeme salonu tıklım tıklım doluydu.
Gazeteler Leonardo'ya çoktan cadı adını takmıştı. Ve kurbanların sayısının üçten fazla olabileceğini yazıyordu. Savcılığa göre ise ortada ne büyü ne de kurban vardı. Leonardo bu kadınları paraları için öldürmüştü ve mutlaka bir yardımcısı olmalıydı.
Sanık 52 yaşında ufak tefek bir kadın. 70 kiloluk bir bedeni tek başına parçalayıp ortadan kaldırmış olamaz. Yanılıyorsunuz Sayın Savcı. Şuradan, buradan, şuradan kestim. 20 dakika bile sürmedi. Temizlik dahil.
İnanmıyorsanız bana bir reset getirin. Buradan göstereyim. Sessizlik. Sanığın talebi reddedilmiştir.
Siz bilirsiniz. Şunu da söyleyeyim. Kazanların yanına aldığım bakır kepçeyi vatana bağışladım. Savaşın son günlerinde memleketin maddine ihtiyacı vardı.
Duruşmayı izleyen Time dergisi, Leonardo'nın kürsünün demirini narin elleriyle kavradığını ve savcıyı sakin sakin düzelttiğini yazdı. Leonardo'nın bir morgda 12 dakikada bir cesedi parçalayarak gücünü kanıtladığıysa, bugün de pek çok yerde anlatılır. Mahkeme kayıtlarında böyle bir şey yok. Leonardo bunu teklif etti ama kimse izin vermedi.
Duruşmalar sürerken kasabada herkesin anlatacak bir Leonardo hikayesi vardı. Bir tanık, annesinin Leonardo'nun bir ziyaretinden sonra öldüğünü öne sürdü. Savunma avukatı, müvekkilinin ortadan kaybolan herkesi deterjana çevirmiş olamayacağını hatırlatmak zorunda kaldı. Evin hizmetçisi ise gazetecilere o evde yenen reçelin kurbanların kanından yapılmış olamayacağını söyledi.
Çünkü meyveyi de şekeri de kendisi almıştı. 20 Temmuz 1946'da mahkeme kararını açıkladı. Leonard'a 3 cinayetten, cesetleri yok etmekten ve hırsızlıktan suçlu bulundu. Mahkeme Prof. Saporito'nun raporuna dayanarak onu kısmen akıl hastası saydı ve 30 yıl hapis cezasından önce 3 yıl akıl hastanesinde tutulmasına hükmetti.
Yıllar önce bir falcının avuçlarında gördüğü iki yerde böylece karara yazılmış oldu. Giuseppe 5 yıl tutuklu kaldıktan sonra delil yetersizliğinden beraat etti. Karar okunduktan sonra Leonardo'nun oğluna sarıldığı an davanın en bilinen fotoğrafı oldu. Leonardo 30 yıllık hapis cezasını hiç çekmedi ve hayatının geri kalanını adli akıl hastanelerinde geçirdi.
Orada görev yapan bir rahibenin anlattığına göre tatlı yapmaya devam etti ama yaptıklarını yemeye kimse cesaret edemedi. 15 Ekim 1970'te 76 yaşında Napoli yakınlarındaki bir hastanede inme geçirerek öldü. 2024'te bir araştırmacı bin sayfalık hastane dosyasının arasında Leonardo'nun ölümünden 3 ay önce çekilmiş iki fotoğrafını buldu. Fotoğraflarda objektife bakıyor ve neredeyse gülümsüyordu.
Leonardo'nun baltası ve kazanları 1949'dan beri Roma'daki Kriminoloji Müzesi'nde duruyor. Ama müze 2016'dan beri kapalı. Hikayesi 1977'de filme çekildi. Fransız yönetmen Claire Donnie de şu sıralar Sabuncu adında yeni bir film hazırlıyor.
Yıllar içinde hikayeye yenileri de eklendi. Sabunların cephedeki askerlere hediye edildiği, kemiklerden zar ve bilye yapıldığı anlatıldı. Peki 80 yılı aşkın süredir anlatılan bu hikayenin ne kadarı doğru? Üç kadının öldürüldüğü kesin.
Foseptikten çıkan kemik parçalarının kimyasal bir işlemden geçtiği de tespit edildi. Yani Leonard da cesetleri kostikle yok etmeye çalışmıştı. Ama sabunlar ve kurabiyeler konusunda elimizdeki tek kaynak Leonardo'nun kendisi. Soruşturmada Koreco'da ondan sabun aldığını hatırlayan tek bir kişi bile çıkmadı.
Davayı arşiv belgelerinden inceleyen tarihçiler bu hikayenin sorgularda adım adım büyüdüğüne dikkat çekiyor. Hikaye büyüdükçe Leonardo'nun akıl hastası sayılma ihtimali de artıyordu. Bologna Üniversitesi'nden bir grup kriminologsa hatıratı ve sorgu tutanaklarını inceledikten sonra cesetlerin kaynatıldığından şüphe etmediklerini ama sabunun gerçekten kullanıldığının belli olmadığını yazdı. 700 sayfalık hatırata gelince Leonard'a ilkokulu bile bitirmemişti.
Hatıratı gerçekte kimin yazdığı bugün de tartışılıyor ve kimi araştırmacılar onu avukatlarının kaleme aldığını düşünüyor. Anne sevgisi hikayesinin de bir sorunu var. İlk cinayet işlendiğinde İtalya henüz savaşa girmemişti. Üç kadının 80 bin lireti aşan birikimi, mücevherleri ve tahvilleri ise Leonardo'nun eline geçmişti.
Mahkemede onu cinayetlerin yanında hırsızlıktan mahkum etti. Geriye savcının sorduğu soru kalıyor. Leonardo gerçekten yalnız mıydı? O evde çocukları ve hizmetçileri de yaşıyordu.
Köylerde kostikle sabun kaynatma işi çıkan koku yüzünden hep açık havada yapılırdı. Giuseppe ise kokuyu lağımdan geliyor sandığını söylemişti. Virginia'nın tahvilini paraya çeviren papazla peynirci de ceza almadı. Bu dosyadan mahkum olan tek kişi Leonardo oldu.
Bölümün başında duyduğunuz çay sohbetini Leonardo'nın anlattığı haliyle canlandırdık. O sofra büyük ihtimalle hiç kurulmadı. 1939 ile 1940 arasında 3 kadın yeni bir hayata başlayacaklarına inanarak bir arkadaşlarının evine veda etmeye gitti. Faustina Setti'ye bir koca, Francesca Soavi'ye bir iş, Virginia Cacioppo'ya ise yeniden sahneye çıkma umudu vaat edilmişti.
Üçünün de cesedi hiçbir zaman bulunamadı. Evet, bu haftanın karanlık dosyasının da sonuna geldik. Bir sonraki karanlık dosyada görüşmek üzere. Kendinize iyi bakın.
Bu transkript otomatik olarak oluşturulmuştur; küçük hatalar içerebilir.