Bölüm Açıklaması
Karanlık Dosyalar’ın bu bölümünde mahkeme salonunda jüriye film sahnelerinin izletildiği ve Amerikan adalet sistemini kökten değiştiren akılalmaz bir davanın perde arkasına bakıyoruz.
Bu bölümde:
(00:00) Yalnız Bir Çocukluk
(06:43) Sinema Salonunda Başlayan Hezeyan: Taxi Driver
(09:27) Jodie Foster Saplantısı
(12:37) İlk Hedef Jimmy Carter
(14:28) Hilton Oteli Önünde 6 Kurşun
(17:50) 2 Milyon Dolarlık Dava
(20:11) Yasaların Değişimi ve John’un Özgürlüğü
Sunucu: Sezgi Aksu
Yapımcı: Podbee Media
Bu bölüm reklam ve sponsorluk içerebilir.
Bölüm Transkripti
2.323 kelime · ~12 dk okuma
Sayın Başkan, Sayın Başkan, Polonya krizine dair bir açıklama yapacak mısınız? Sayın Başkan, buraya bakın lütfen. Ekonomik paket meclisten geçecek mi? Sayın Başkan, sadece tek bir soru.
Evet, şimdilik her şey yolunda çocuklar, merak etmeyin. Hepinize çok teşekkürler. Aşağı, aşağı! Vuruldum, boynumdan vuruldum.
Yakalayın şu adamı! Arabaya, çabuk içeri sokur. Sayın Başkanım, hastaneye çevir arabayı. Başkan vurulmuş.
Transkriptin tamamını okuTranskripti daralt
Ben Sezgi Aksu, burası Karanlık Dosyalar. Bugün sizinle Amerikan tarihinin en akıl almaz suikast girişimini, Birleşik Devletler Başkanı'nın gizli servisin gözleri önünde güpegündüz uğradığı kanlı saldırıyı konuşacağız. Üstelik bu saldırının arkasında bir siyasi komplo veya herhangi bir örgüt yok. yok. Yalnızca Taxi Driver filmini izlemiş ve Robert De Niro'nun karakterine özenmiş
sıradan bir adam var. John Hinckley Junior'ın bir sinema salonunda başlayan hikayesi, gerçeklikle tamamen bağını koparmış bir adamın, genç bir aktriste duyduğu saplantılı takıntısına dönüşecek. Ne dersiniz? Bir Hollywood kurgusunun koca bir ülkeyi nasıl nasıl kaosa sürükleyebildiğini görmeye hazırsanız, başlayalım mı?
John Hinckley Jr. 29 Mayıs 1955'te Amerika'nın Oklahoma eyaletinde bir kasabada dünyaya geldi. Ailesi son derece varlıklıydı. John'un babası Jack Hinckley, ünlü bir petrol şirketinde yöneticiydi.
John kocaman bir evde, ayrıcalıklı bir dünyada büyüdü. Dört yaşındayken aile Dallas'a taşındı ve eyaletin en lüks semtlerinden birine yerleştiler. Hinkliler bu zengin muhitin örnek ailelerinden biriydi. John, Dallas'ın en seçkin okullarından birinde okuyordu.
Fakat pek arkadaşı yoktu. İçe dönük ve sakin bir çocuktu. Lise yıllarında iyice sessizleşmeye, yalnızlaşmaya başladı. O sırada abisi Scott başarılı bir iş insanı olma yolunda ilerliyordu.
Ablası ise herkes tarafından sevilen, lisenin en popüler kızlarından biriydi. John ise sınıf arkadaşları tarafından silik ve renksiz biri olarak tanımlanıyor, gün geçtikçe kardeşlerinin gölgesinde kalıyordu. Liseden mezun olduktan sonra Teksas Üniversitesi'ne gitti ve sosyal hayattan tamamen koptu. Başarılı babasının John'dan yüksek beklentileri olmasına rağmen John, üniversite yıllarında öğrenci etkinliklerine ve derslere katılmayı bıraktı.
Notları giderek düştü. 1975 yılında John'un hayatındaki en büyük kırılma anlarından biri yaşandı. John o sene üniversiteyi bıraktı ve ünlü bir müzisyen olma hayaliyle Los Angeles'a kaçtı. Ailesinin onaylamayacağını bildiği için onlara haber vermedi ve Hinckley ailesi oğullarından aylarca haber alamadı.
John Los Angeles'ın arka sokaklarında ucuz ve tekinsiz motellerde yaşadı. Gitar çalıp şarkılar yazdı. Bir gün bu şarkılarının plak şirketleri tarafından keşfedileceğinden ve ünlü olacağından emindi. Fakat aylar geçtikçe John'un parası suyunu çekmeye başladı.
Müzik kariyerinde hayal ettiği başarıya henüz ulaşamamıştı. John çareyi ailesine mektup yazmakta buldu. Sevgili anneciğim, babacığım, beni merak etmeyin. Los Angeles'tayım ve keyfim gayet yerinde.
Hayallerimi gerçekleştirmek için buraya geldim. Beslediğim şarkılar herkes tarafından çok beğeniliyor. Hatta şu anda ünlü bir yapımcıyla sözleşme imzalamak üzereyim. Fakat burada maddi işler biraz yavaş ilerliyor.
Sözleşme imzalanana kadar beni idare etmesi için 250 dolar gönderseniz bana yeter. Sevgiler, oğlunuz John. Sevgili anneciğim, babacığım. Yoluma başka bir prodüktörle devam etmeye karar verdiğim için albüm biraz ertelendi.
Ama yeni prodüktörüm bu albümün milyonlarca satacağına emin. Üstelik yeni bir kız arkadaşım var, ismi Lynn. Buralara yolunuz düşerse sizi tanıştırmayı çok isterim. Önümüzdeki ay faturaları ödeyebilmem için bana 300 dolar gönderir misiniz?
Sevgiler, oğlunuz John. John'un ailesine yazdığı mektuplar zamanla giderek arttı. John her mektupta başarıya çok yaklaştığını ama başına beklenmedik bir talihsizlik geldiğini anlatıyor, ailesinden para istiyordu. Oysa John hiçbir zaman başarıya yaklaşmamış, besteleriyle ilgilenen kimse olmamıştı.
Ailesine anlattığı Lynn isimli kız arkadaşı da gerçek değildi. John bu ismi uydurmuştu. Hayal ettiği gibi müzik piyasasına giremeyince John, Los Angeles'ta tutunamayacağını anladı. Ailesine yalan söylemekten vazgeçti ve başarısızlığını kabul etti.
1976 yılında John, o sırada Colorado'ya taşınmış olan ailesinin yanına döndü. Fakat gittiğinden çok daha kötü ve karanlık bir ruh hali içindeydi. Ailesinden artık iyice kopmuş, evdekilerle tüm iletişimini kesmişti. Annesi ve babası oğullarının durumundan endişe duymaya başladılar.
Los Angeles'tan döndüğünden beri o sanki artık eski John değildi. Eve psikiyatristler geldi, ona antidepresan ve sakinleştirici ilaçlar yazdılar. Fakat John o büyük evde kendini giderek daha yalnız hissediyordu. O yıl John'un yalnızlığını sona erdirecek olan şey bir dost veya sevgili değildi.
1976 yılında vizyona girecek olan bir sinema filmiydi. O yaz John, Robert De Niro'nun oynadığı Taxi Driver filmini izlemek için sinemaya gitti. Film bittiğinde John artık bambaşka biriydi. Sen benimle konuşuyorsun. Ama sen benimle konuşuyorsun.
John kendisi ve filmin ana karakteri Travis Bickle arasında inanılmaz bir bağ olduğuna inandı. Beyaz perdede adeta kendisini izliyor gibiydi. Travis, New York sokaklarında geceleri taksi süren, uykusuz, yalnız ve öfkeli bir adamdı. Filmin devamında bir senatöre suikast düzenlemeye karar veriyordu.
Bu karakter dünyadan dışlandığını hisseden John için bir ilham kaynağı oldu. Fakat John'un ilgisini çeken tek karakter Travis Bickle değildi. Filmin diğer ana karakteri Jodie Foster'ın canlandırdığı 12 yaşında bir kızdı. Ve John bu karaktere saplantılı bir hayranlık duymaya başladı.
Taksi Driver, 11 seansında bir bilet alabilir miyim? Bu hafta her gün geldim. Kaçıncı izleyişim bu filme? Sizi hiç ilgilendirmez.
Tamam film yiyeyim. Ben de beğendim de başka filmlerimiz de var önerebilirim. Saçma sapan filmlerinizi izlemek istemiyorum. Biletimi alabilir miyim artık?
John Hickley o yaz Taksi Driver filmini tam 15 kez izledi. Bütün zamanını sinemada geçirdi. Eve geldiğinde kimseyle konuşmuyor, izole bir hayat yaşıyordu. Kendini filmdeki karaktere benzetmeye başladı.
Travis Bickle'ın giydiğine benzer askeri ceketler ve botlar giyiyor, onun gibi şeftalili brandy içiyor ve günlük tutuyordu. John'un ailesi oğullarının giderek tuhaflaşan davranışlarından endişe duymaya başladılar. Fakat psikiyatriste göre John'da bir akıl hastalığı yoktu. O yalnızca olgunlaşamamış, tembel bir genç adamdı.
Psikiyatrist'in bu tanısı yıllar sonra John mahkemede yargılanırken büyük bir tartışma yaratacak ve Amerikan yargı sisteminde köklü değişikliklere vesile olacaktı. Çünkü John'un genç oyuncu Jodie Foster'a duyduğu takıntı aşkı uğruna cinayet işlemesine yol açacaktı. Şimdi burada kısa bir ara verelim ardından dosyamıza kaldığımız yerden devam edeceğiz. John Hinckley Jr. artık kendisini bütünüyle Taxi Driver filminin ana karakteri olarak görüyordu.
Üstelik filmin genç kadın oyuncusu Jodie Foster'a duyduğu takıntılı aşk günden güne artıyordu. 1980 yılında gazeteler Jodie Foster'ın Yale Üniversitesi'ne başladığını yazdılar. Bu haberi okuyan John hemen üniversitenin yer aldığı New Haven şehrine taşınmaya karar verdi. Ailesine Yale'da bir yazarlık kursuna başlayacağını söyledi.
Onlardan kurs için para aldı ve New Haven'a gitti. Fakat ortada bir kurs yoktu. John, New Haven'daki günlerini Jodie Foster'ı gizlice takip ederek geçirdi. Genç kadına aşk mektupları ve şiirler yazdı.
Sevgili Jodie, birbirimize ait olduğumuzu biliyorum. Benimle bir kerecik görüşürsen bunu sen de anlayacaksın. Lütfen bana bir şans ver. Şehir meydanındaki heykelin orada saat 6'da seni bekleyeceğim.
Seni her şeyden çok seven John. John genç kadının kampüste kaldığı yurdu öğrendi ve yazdığı mektupları kapısının altından attı. Onu telefonla tekrar tekrar aradı. Sesli mesajlar bıraktı.
Jodie, son mektubumu okudun mu? Umarım sürprizim hoşuna gitmiştir. Dün seni kampüste gördüğümü sandım ama sen değildin sanırım. Ne zaman seni görebilirim? Lütfen telefonlarıma cevap ver.
Foster'ın telefonlarını açmaması ve mektuplarına cevap vermemesi John'u büyük bir depresyona sürüklemişti. Hayatta başarısız ve önemsiz bir adam olduğu için Jodie'nin onu ciddiye almadığını düşünüyordu. Jodie'nin saygısını kazanmak için kendisini önemli biri haline getirmeliydi. Bunun için de tek yol, tarihe geçecek bir eylemde bulunmaktı.
John, Jodie'nin dikkatini çekebilmek için çeşitli yolları gözden geçirdi. Uçak kaçırmayı veya Jodie'nin önünde intihar etmeyi düşündü. Ama sonra aklına daha iyi bir fikir geldi. Filmde Travis Bickle'ın yaptığını yapmalı ve ünlü bir siyasetçiyi öldürmeliydi.
1979 yılının sonbaharında Amerika'da başkanlık seçim kampanyası hızla sürüyordu. O ay John, Jodie Foster'ı takip etmeyi bıraktı ve kendisine yeni bir hedef belirledi. Dönemin başkanı Jimmy Carter. John kendisine bir silah satın aldı ve başkanlık kampanyası yapan Jimmy Carter'ı ülkenin her yerinde takip etti.
Carter'ın her durağında seyirciler arasındaydı. Ohio şehrinde düzenlenen bir mitingde John, başkanın 6 metre yakınına kadar girmeyi başardı. Fakat ateş etmedi. Henüz doğru an değildi. Başkanın mitinglerini takip etmeye devam etti.
9 Ekim 1980'de Nashville Havalimanı'ndan New York'a uçmak üzereyken güvenlik görevlileri tarafından durduruldu. Bu silahlar size mi ait beyefendi? Evet. Kendimi korumak için aldım.
Üçünü de mi? Peki bu kelepçe ne için? Bunu da mı kendinizi korumak için aldınız? Ellerinizi görebileceğim şekilde iki yana açın ve sakince beni takip edin lütfen.
John çantasında üç ruhsatsız silah ve bir kelepçe bulunduğu için gözaltına alındı. Fakat 50 dolar para cezası karşılığında kısa sürede serbest bırakıldı. John'un bu başarısız girişimi sonucu silahlarına el konulmuş ve maddi kaynakları tamamen tükenmişti. Ailesinin yazarlık kursu için gönderdiği paranın son kısmını da yeni silahlar almak için kullandı.
Dallas'taki bir rehinci dükkanında birkaç ay sonra Washington'da başkanı vurmak için kullanılacak olan 22 kalibrelik silahını satın aldı. ve cebinde tek kuruşu bile kalmamış olarak ailesinin evine geri döndü. Ama John vazgeçmedi. Jodie Foster'ın dikkatini çekmek için başkanı öldürmeye kararlıydı.
Üstelik bu başkanın Jimmy Carter olmasına da gerek yoktu. John'un evde geçirdiği hafta başkanlık seçimleri gerçekleşti. Artık Jimmy Carter'ın başkanlık dönemi sona ermiş, yeni başkan Ronald Reagan olmuştu. Böylece John hedef değiştirdi.
Ocak 1981'de, geçmişte yaşanmış olan Kennedy suikastı üzerine detaylı araştırmalar yaparak kendi suikastine hazırlandı. Planlarını gerçekleştirmek için seçtiği gün 30 Mart 1981'di. O gün Başkan Ronald Reagan, Washington'daki Hilton Oteli'nde bir konuşma yapacaktı. John, konuşmanın çıkışında onu gafil avlamaya karar verdi.
Silahlarını aldı, Washington'a gitti ve bir otele yerleşti. Başkanın konuşma yapacağı sabah otelinden ayrılırken ardında son bir mektup bıraktı. Bu mektup büyük aşkı Jodie Foster içindi. Sana olan sevgimin büyüklüğünü kanıtlamak için tarihi bir adım atıyorum.
Birazdan bu odadan çıkacağım ve muhtemelen bir daha geri dönmeyeceğim. Ama bil ki Jodie, bütün bunlar sadece senin için. O mektup Jodie Foster'a hiçbir zaman ulaşmayacaktı. Öğleden sonra Washington Hilton Oteli'nde Başkan Reagan inşaat sendikaları için bir konuşma yaparken, otelin kapısının önünde bekleyen muhabirlerin arasında John Hinckley de vardı.
Muhabirler haber peşindeydi, John ise haber olmanın peşinde. Birkaç saat sonra Reagan otelin kapısından çıktı ve limuzinle doğru yürüdü. O sırada kalabalığın içinden üç saniyeden kısa bir süre içinde altı el silah patladı. Aşağı! Aşağı in!
Aa! Vuruldun! Boynumdan vuruldun! Yakalayın şu adamı!
Arabaya! Çabuk içeri sokun! Sayın Başkanım! Hastaneye çevir arabayı! Başkan vurulmuş!
John'un 22 kalibrelik tabancasından çıkan kurşunlardan biri, başkanın basın sözcüsü James Brady'yi başından vurmuştu. Polis memuru Thomas Delahanty boynundan, başkanı korumak için önüne atlayan gizli servis ajanı Tim McCarthy ise karnından vurulmuştu. Ama kurşunlardan biri gerçek amacına ulaşmayı başardı. Limuzine çarpıp seken bir mermi başkan Reagan'ın göğsüne girdi.
Başkan hızla hastaneye götürülürken kalabalık John'un üstüne çullandı. Sendika üyeleri John'un başına vurup onu yere düşürdüler ve yumruklamaya başladılar. John'u kalabalığın elinden kurtaran gizli servis ajanları oldu. Silahını elinden alıp onu polise teslim ettiler.
Acil ameliyata alınan başkan hayatta kalmayı başarmıştı. Fakat basın sözcüsü James Brady o kadar şanslı değildi. Başına yediği kurşundan dolayı bundan sonraki hayatını tekerlekli sandalyede ve konuşma güçlüğü çekerek geçirmek zorunda kalacaktı. Brady 2014 yılında vefat ettiğinde doktorlar ölüm sebebini 1981 yılında yaşanan saldırı kaynaklı komplikasyonlar olarak açıklayacak ve ölümü cinayet olarak sınıflandıracaklardı.
Ama o gün kalabalığın içindeki sessiz genç adam Amerika'nın hafızasına kazınmayı başarmıştı. Üstelik John Hinckley Junior'ın hikayesi daha yeni başlıyordu. Saldırının görüntüleri televizyonda defalarca yayınlandı. Herkes bu adamın kafasının içinde neler döndüğünü merak ediyordu.
John Hinckley hakkında federal mahkemede 13 suçlama vardı. Dava süreci 1982 yılının Nisan sonunda Washington'da başladı ve 8 hafta boyunca devam etti. Savcılık tam 4 kişiyi vuran bu adamın açıkça suçlu olduğunu vurgulamasına rağmen savunma ısrarla tek bir noktaya parmak bastı. John Hinckley hastaydı.
Akli melekeleri yerinde değildi. Gerçekle kurmacı arasındaki sınırı yitirmişti. Savunma, Hinckley'nin şizofreni ve hezeyanlı bozukluk içinde olduğunu kanıtlamak için jüri üyelerine Taksi Driver filmini izletti. Sessizlik!
Lütfen artık sadede gelin. Bu filmin sanığın akıl sağlığıyla tam olarak ne ilgisi var? Hinckley kendisini Travis Bickle sanmıyor Sayın Hakim. O kendisini gerçekten bir filmin içinde sanıyor.
İtiraz ediyorum! diyorum. Sayın hakim Hinkley'nin tek derdi ünlü olmak. John Hinkley gerçekten de istediği birçok şeye kavuşmuştu. Herkes
onun ismini öğrenmişti. En önemlisi de Jodie Foster onun ismini öğrenmişti. Mahkeme sürecinde ünlü oyuncu tanık ifadesi vermek üzere çağrıldı. Mahkeme salonundan bağımsız bir odada verilen ifadesi kameralar tarafından kaydedilip mahkemede gösterildi.
Jodie Cody bu adamla hiç tanışmadığını fakat yıllardır ondan rahatsız edici mektuplar ve telefonlar aldığını söyledi. John'un babası Jack Hinckley de kürsüye çıktı. Oğluyla başa çıkamadığı için onu evden uzaklaştırdığını ve bu yaptığından pişmanlık duyduğunu dile getirdi. Savunma avukatları Hinckley'nin şizofren olduğunu kanıtlamak için Amerika'nın en ünlü psikiyatristlerini, psikologlarını ve nörologlarını getirdi.
Bu uzmanlar Hinckley ile cezaevinde onlarca saat görüşme yaptı, raporlar yazdı ve mahkemede günlerce ifade verdiler. Aile bu dava için 2 milyon doların üstünde para harcadı. Ve sonunda jüri 4 günü aşan görüşmelerin ardından 21 Haziran günü kamuoyunu şok eden kararını açıkladı. John Hinckley Jr.'ın akıl sağlığı yerinde olmadığı gerekçesiyle cezai ehliyete olmadığına karar verdiler.
Yargıç kararı okurken mahkeme salonu şok içindeydi. John suçlu bulunmadı ve hapse atılmadı. Bunun yerine yüksek güvenlikli bir psikiyatri hastanesinde yatmasına karar verildi. Bu karar Amerikan halkında ve meclisinde büyük bir öfke uyandırdı.
Kongre bir ay içinde duruşmalar açtı. Bu olaya tepki olarak eyaletlerin yarısı delilik savunmasını kısıtladı. Utah eyaleti tamamen kaldırdı. 1984 yılındaysa federal yasa tamamen değişti.
Akıl Sağlığı Reform Yasası ismi verilen yasa değişikliği, savunmanın delilik iddiasında bulunmasını zorlaştırmaya yönelikti. Artık suçlu birinin deli olduğunu iddia etmek için sağlam kanıtlar sağlanması gerekecekti. Üstelik John Hinckley'nin Amerikan hukuk sisteminde yarattığı tek değişiklik bu değildi. Saldırıda felç kalan basın danışmanı James Brady adına 1993 yılında Brady yasası yürürlüğe girdi.
Bu yasa silah satın alan insanların geçmişlerinin incelenmesini zorunlu kılıyordu. John Hinkley Junior, Washington'daki St. Elizabeth's Psikiyatri Hastanesi'ne yatırıldı ve yıllarca burada tedavi gördü. 1996 yılında aylık çıkış izinleri almak için başvuru yaptı.
Savcılık bu talebe 3 yıl direndi. Fakat Ağustos 1999'da John'un ailesine denetimli günlük ziyaretler yapmasına izin verildi. Bir süre sonra bu ziyaretler gece konaklamalarına dönüştü. Ve sonunda 2022 yılının Haziran ayında koşullu özgürlük sona erdi.
Hinckley artık tamamen serbestti. Suikast girişiminden 30 yıl sonra hastaneden sonsuza dek ayrılırken Hinckley bir röportaj daha verdi. Eski başkan Reagan'dan, Brady ailesinden ve ayrıca Jodie Foster'dan özür diledi. Bugün John Hinckley hayatının büyük bölümünü hastanede geçirmiş olsa da özgür bir adam.
Kendi şarkılarını besteliyor. YouTube kanalında akustik müzik videolarını paylaşıyor ve Spotify'da albümler yayınlıyor. O dönem yaptığı şeyler için pişman olduğunu söylüyor. Suikast girişimi ardından Reagan hayatta kalmış olsa da James Brady için o günden sonra hiçbir şey eskisi gibi olmadı.
Geriye ise hala tartışılan bir soru kaldı. John Hinckley Jr. gerçekten bir filmin kurgusunda mı kaybolmuştu? Yoksa kendi iradesiyle bilinçli bir suç mu işlemişti?
Mahkemenin verdiği cevap halkı tatmin etmediği için bu soru hala yanıtsız. Bildiğimiz tek şey sinema perdesinde filizlenen bir hezeyan bir ülkenin adalet sistemini değiştirmeye yetti. Evet bu haftanın karanlık dosyasının da sonuna geldik. Bir sonraki karanlık dosyada görüşmek üzere.
Kendinize iyi bakın.
Bu transkript otomatik olarak oluşturulmuştur; küçük hatalar içerebilir.